Статьи

Bugungi kunda xakerlarning turli tizimlarga buzib kirayotgani haqida deyarli har kuni eshitamiz. Masalan, yaqinda Eron xakerlari AQSh FQB rahbarining elektron pochtasini buzib kirib, uning shaxsiy ma’lumotlarini internetda tarqatgani haqida xabarlar tarqaldi. Hozir bunday voqealar odatiydek tuyulishi mumkin. Ammo 90-yillarning o‘rtalarigacha bunga ko‘pchilik ishonmagan bo‘lardi. O‘sha paytda kompyuterlar ham keng tarqalmagan, hukumat tizimlarini buzish haqidagi gaplar esa ko‘proq ilmiy fantastikaga o‘xshardi.

Bugungi kunda dunyoning ko‘plab shaharlarida havo tobora ifloslanib bormoqda. 2025-yilgi tadqiqotlarga ko‘ra, butun dunyoda faqat 13 ta davlatda havo nisbatan xavfsiz deb hisoblanadi. Ularning atigi 3 tasi Yevropada joylashgan. Qolgan mamlakatlarning aksariyatida esa havodagi zararli moddalar miqdori sog‘liq uchun tavsiya etilgan darajadan ancha yuqori.

Ayrim to‘lovlarni naqd pulda amalga oshirish bekor qilinishi, yo‘l kameralarining jarima ballari yoza boshlashi, ichimliklar va chipslarga aksiz solig‘i oshishi, chet elliklar uchun barcha aeroportlarda tax free tizimi joriy etilishi, o‘zini o‘zi band qilganlarga ipoteka krediti berilishi va boshqa shu kabi yangiliklar 1-apreldan kuchga kiradi.

Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, bugungi kunda dunyoning 234 ta mamlakatida ayollar erkaklarga qaraganda ko‘proq umr ko‘rmoqda. BMT Aholishunoslik bo‘limining hisob-kitoblariga qaraganda, umr ko‘rish davomiyligi — bu insonning tug‘ilgan yili, jinsi va yashayotgan hududi kabi omillarga qarab o‘rtacha qancha yil yashashi kutilayotganini ko‘rsatadigan statistik ko‘rsatkichdir. Dunyo bo‘yicha ayollar va erkaklar umr ko‘rishidagi farq odatda 5–6 yil atrofida bo‘ladi, ayrim davlatlarda esa bu farq 4 yildan 11 yilgacha yetadi.

So‘nggi yillarda dunyoda elektr energiyasiga bo‘lgan talab keskin oshib bormoqda. Sun’iy intellektning rivojlanishi, ishlab chiqarishning kengayishi va elektr texnologiyalarining ko‘payishi ko‘plab davlatlarni yangi energiya manbalarini izlashga majbur qilmoqda. Shu sababli atom energetikasi yana “yangi oltin davr” sari qaytayotgani haqida gaplar ko‘paymoqda. Xo‘sh, qaysi davlatlar eng ko‘p atom stansiyalarini yopgan?

O‘zbekistonda uzoq yillardan beri kutilgan muhim yangiliklardan biri amalga oshmoqda. 2-maydan Toshkentdan Xivagacha 7 soatda boradigan tezyurar poyezd yo‘lga qo‘yiladi. Bungacha ushbu yo‘nalishda poyezdda manzilga yetib borish uchun 14-16 soat kerak bo‘lardi.

Energetika vazirligi gaz iste’moli uchun vaqtincha oshirilgan ijtimoiy norma muddati tugaganini e’lon qildi. Mart oyining boshida sovuq ob-havo sabab gaz limiti vaqtincha 500 kubometrgacha oshirilgan edi. Endi esa ob-havo iliqlashgani sabab gaz yana odatdagi me’yor bo‘yicha hisoblanadi. Quyidagi maqolada mart oyida gaz to‘lovi qanday hisoblanishi va keyingi oylarda qanday tartib amal qilishi haqida ma’lumotlarni jamladik.

Mukofotning 98-mavsumida ko‘pchilik kutganidek “Jang ketidan jang” (One Battle After Another) filmi yilning eng yaxshi filmi deb topildi. Film rejissyori Pol Tomas Anderson ham eng yaxshi rejissyor nominatsiyasida g‘olib bo‘ldi.

Bugungi kunda dunyo aholisi soni oshib borayotgan bo‘lsa-da, barcha hududlarda ham vaziyat bir xil emas. Ba’zi mamlakatlarda aholi tez qarimoqda, boshqalarida esa aksincha yoshlar ko‘p. Bu holat iqtisodiyot, mehnat bozori va ijtimoiy tizimlarga ham katta ta’sir qiladi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti 2026-yil uchun tuzgan yangi prognozlar esa dunyoning qaysi hududlarida aholi yoshroq, qaysilarida esa keksayib borayotganini aniq ko‘rsatib berdi. Xo‘sh, dunyoning eng keksa odamlari qayerda yashaydi?

Dengizlar qadimdan davlatlar uchun katta ahamiyatga ega bo‘lib kelgan. Savdo yo‘llarini himoya qilish, strategik hududlarni nazorat qilish va dunyoda o‘z ta’sirini ko‘rsatish uchun kuchli harbiy dengiz floti muhim hisoblanadi. Shu sabab ko‘plab davlatlar o‘z flotini rivojlantirishga katta mablag‘ sarflaydi. 2026-yilda tuzilgan yangi reyting esa qaysi davlatlar dengizlarda eng katta harbiy kuchga ega ekanini ko‘rsatdi.