Shanba, 21-noyabr, 2026
Havo 78 o‘rtacha Tirbandlik xaritasi
☁ +17° kechasi +10°

The Economist: 2027-yilda dunyoni nimalar kutib turibdi?

2027-yil dunyo uchun siyosiy ziddiyatlar, iqtisodiy beqarorlik, iqlim rekordlari va texnologik o‘zgarishlar keskinlashadigan davr bo‘lishi mumkin.

4 daqiqa o‘qiladi

The Economist

Britaniyaning The Economist jurnali har yili tayyorlanadigan The World Ahead maxsus sonining 2027-yilga mo‘ljallangan nashrini taqdim etdi. Muqovada kelgusi yil dunyo siyosati, iqtisodiyoti, texnologiyalari va boshqa sohalariga ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan asosiy voqealar ramziy tasvirlar orqali ifodalangan.

Maqolada tahririyatning 2027-yil uchun 10 ta asosiy prognozi aks etgan. The Economist talqiniga ko‘ra, kelgusi yilda dunyo quyidagi jarayonlarga duch kelishi mumkin.

Trampdan keyingi siyosiy davr

AQShda oraliq saylovlar o‘tkazilgach, prezident Donald Trampning siyosiy vorisi kim bo‘lishi masalasi kun tartibiga chiqadi. Biroq The Economist Trampning prezidentlik davri yakuniga yaqinlashgan sari siyosiy faolligi pasayishini kutmaydi. Aksincha, u o‘z ta’sirini saqlab qolish uchun yanada faol harakat qilishi, ko‘proq farmonlar chiqarishi va yangi harbiy mojarolarga aralashishi mumkin. Jurnal Trampni siyosiy ta’siri susayib borayotgan rahbar emas, balki bu jarayonga qarshilik ko‘rsatuvchi kuch sifatida tasvirlaydi.

Eron bilan mojaroning uzoq muddatli oqibatlari

Eron bilan bog‘liq urush va qarama-qarshiliklar 2027-yilda ham o‘z ta’sirini saqlab qolishi mumkin. Mojaroning oqibatlari nafaqat mintaqadagi siyosiy vaziyat, balki global energetika bozori va oziq-ovqat ta’minotiga ham ta’sir qiladi.

Energiya resurslarini yetkazib berish yo‘nalishlarining o‘zgarishi, o‘g‘itlar taqchilligi va oziq-ovqat xavfsizligi bilan bog‘liq muammolar yuzaga kelishi ehtimoli bor. Eron ichida esa hukumat o‘z hokimiyatini saqlab qolish uchun nazorat choralarini yanada kuchaytirishi kutilmoqda.

Sayyorada yangi harorat rekordi qayd etilishi mumkin

2027-yil meteorologik kuzatuvlar tarixidagi eng issiq yillardan biriga, hatto rekord darajadagi yilga aylanishi mumkin. Bunga “Super El-Nino” iqlim hodisasining yuzaga kelishi ehtimoli ham ta’sir ko‘rsatadi.

Bunday sharoitda dunyoning turli hududlarida qurg‘oqchilik, uzoq davom etadigan anomal issiq, o‘rmon yong‘inlari va boshqa ekstremal ob-havo hodisalari ko‘payishi mumkin. Bu esa ekologik muammolar bilan birga qishloq xo‘jaligi va aholi turmushiga ham ta’sir qiladi.

Sun’iy intellektga nisbatan xavotirlar kuchayadi

Sun’iy intellekt sohasidagi jadal rivojlanish bilan birga texnologik kompaniyalarning moliyaviy majburiyatlari ham ortib bormoqda. The Economist SI bozorida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan inqiroz xavfini alohida qayd etadi.

Yangi va yanada kuchli sun’iy intellekt modellarining yaratilishi kiberhujumlar ko‘lamining kengayishiga olib kelishi mumkin. Bundan tashqari, hukumatlar SI texnologiyalarini ishlab chiqish va joriy etishda foydalaniladigan ta’minot zanjirlarining siyosiy omillarga qaram bo‘lib qolishidan xavotirlanadi. Bu texnologik raqobatni davlatlar o‘rtasidagi strategik masalaga aylantirishi mumkin.

Yevropada o‘ng qanot populizmi kuchayishi mumkin

2027-yilda Fransiyada bo‘lib o‘tadigan prezidentlik saylovlari Yevropadagi siyosiy muvozanatga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Marin Le Penning saylovda g‘alaba qozonishi ehtimoli Yevropa Ittifoqidagi siyosiy kuchlar nisbatini o‘zgartirishi mumkin.

Bu Fransiyaning Yevropa siyosatidagi pozitsiyasi, ittifoqning kelajakdagi yo‘nalishi va boshqa davlatlar bilan munosabatlariga ta’sir ko‘rsatishi ehtimoli bilan bog‘liq.

Davlat qarzi va obligatsiyalar bozoriga bosim ortadi

Davlatlarning yuqori xarajatli budjet siyosati, sun’iy intellekt infratuzilmasiga katta mablag‘ yo‘naltirilishi hamda energiya narxlarining ko‘tarilishi inflyatsiyaning tezlashishiga sabab bo‘lishi mumkin.

Bu omillar davlat qarzining ortishiga olib keladi. Natijada obligatsiyalar bozorida bosim kuchayib, davlatlarning qarz olish shartlari va moliyaviy barqarorligiga ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Tayvan masalasida 2027-yil muhim muddatga aylanadi

The Economist Xitoyning Tayvan bo‘yicha harbiy rejalari kelgusi yilda ham xalqaro kun tartibidagi asosiy masalalardan biri bo‘lib qolishini ta’kidlaydi. Jurnal ma’lumotiga ko‘ra, Xitoy raisi Si Szinpin mamlakat armiyasiga 2027-yilga qadar Tayvanga qarshi harbiy operatsiya o‘tkazishga tayyor bo‘lish vazifasini qo‘ygan.

AQShning e’tibori boshqa muammolarga qaratilgan bir paytda Pekin qanday yo‘l tutishi muhim. Xitoy Tayvanga nisbatan faol harbiy harakatlarni boshlaydimi yoki 2028-yilda orolda bo‘lib o‘tadigan saylovlar natijasini kutadimi — bu kelgusi davrning asosiy savollaridan biri bo‘lib qolmoqda.

Ozish preparatlari iste’molchilar bozorini o‘zgartiradi

Ozempik va shu kabi vazn kamaytirishga mo‘ljallangan preparatlarning ommalashishi odamlarning xarid qilish odatlariga ta’sir ko‘rsatmoqda. Vaznini sezilarli darajada kamaytirgan iste’molchilar kiyim-kechak, kosmetika va fitnes mahsulotlariga ko‘proq mablag‘ sarflay boshlamoqda.

Ushbu preparatlarga bo‘lgan talabning oshishi farmatsevtika kompaniyalarining boshqa yo‘nalishlarga, jumladan, inson umrini uzaytirishga qaratilgan ilmiy ishlanmalarga qiziqishini ham kuchaytirdi.

Kosmik parvozlar arzonlashadi

2027-yilda kosmosga chiqish xarajatlari kamayishi mumkin. SpaceX kompaniyasining Starship raketasi sun’iy yo‘ldoshlarni muntazam ravishda orbitaga olib chiqishda foydalanila boshlashi kutilmoqda.

Shu bilan birga, Xitoyning raketa-kosmik kompaniyalari ham raketa qismlarini qayta ishlatish texnologiyalarini namoyish etishi mumkin. Bunday ishlanmalar kosmik parvozlar narxini pasaytirib, xususiy kosmik stansiyalarni qurish hamda orbitada ma’lumotlarni qayta ishlash markazlarini tashkil etish imkoniyatlarini kengaytiradi.

Gollivudda yangi davr boshlanadi

Yirik kinostudiyalar tomoshabinlarni jalb qilish uchun “Yulduzlar jangi” va “Qasoskorlar” kabi mashhur film seriyalarini qayta ishga tushirish yoki davom ettirishga urinmoqda. Shu bilan birga, mustaqil ijodkorlar tomonidan kam budjet bilan suratga olingan filmlarning muvaffaqiyati kino sanoatidagi mavjud yondashuvlarni shubha ostiga qo‘ymoqda.

Bu holat kinostudiyalar uchun muhim savolni yuzaga keltiradi: tomoshabinlar haqiqatan ham taniqli franshizalarning yangi qismlarini kutyaptimi yoki original g‘oyalar asosida yaratilgan filmlarga ko‘proq qiziqish bildiryaptimi?

The Economist ushbu tendensiyalar orqali 2027-yilda siyosiy qarama-qarshiliklar, iqtisodiy beqarorlik, iqlim o‘zgarishi va texnologik raqobat dunyo kun tartibiga ta’sir ko‘rsatishda davom etishini prognoz qilmoqda.