Статьи

Bugungi kunda davlatlarning harbiy qudrati faqat askarlar yoki tanklar soni bilan emas, balki osmondagi kuch bilan ham baholanadi. Kimning harbiy samolyotlari ko‘p va kuchli bo‘lsa, o‘sha davlat urushda katta ustunlikka ega bo‘ladi. Shu sabab ko‘plab mamlakatlar harbiy aviatsiyani rivojlantirishga katta e’tibor qaratmoqda. 2026-yil holatiga ko‘ra GlobalFirepower tashkiloti dunyodagi eng katta harbiy havo kuchlariga ega davlatlar reytingini e’lon qildi. Reyting natijalari ayrim davlatlar o‘rtasida juda katta farq borligini ko‘rsatadi.

Bugun ijtimoiy tarmoqlarda minglab layk, obunachi yoki izohlarni ko‘ramiz. Ammo ularning hammasi ham haqiqiy odamlar emas. So‘nggi tadqiqotlarga ko‘ra, internetda feyk akkaunt yaratish alohida biznesga aylanib ulgurgan. Kembrij universiteti olimlari bu bozor qanday ishlashini o‘rganib, ayrim mamlakatlarda bunday xizmatlar qanchalik arzonligini ham tahlil qilgan. Qizig‘i bu jarayonda O‘zbekiston ham tilga olinmoqda. Xo‘sh, nega aynan bizning raqamlar orqali feyk akkaunt yaratish osonroq?

So‘nggi paytlarda dunyoning ayrim valyutalari AQSh dollariga nisbatan sezilarli darajada mustahkamlandi. Ba’zilari hatto ikki xonali foizlarda o‘sishga erishdi. Bunga kapital oqimlarining o‘zgarishi, pul-kredit siyosati bo‘yicha yangi kutilmalar va ayrim mamlakatlar iqtisodiyotidagi ijobiy o‘zgarishlar sabab bo‘lmoqda. Biroq hamma valyutalarda ham ko‘rsatkichlar bir xil emas. Xo‘sh, qaysi davlatlarning valyutalari dollarga nisbatan mustahkamlanib bormoqda? Buning sababi nima?

Ilgari sport zali, shaxsiy trener, yoga va pilates mashg‘ulotlari deyarli bo‘lmagan. Shunga qaramay, bel og‘rig‘i yoki bo‘yin muammolari faqat yoshi ulug‘ odamlarda uchrardi. Hozir esa ko‘p o‘tirish va kam harakat qilish sabab bunday muammolar hatto 25-30 yoshlilar orasida ham ko‘payib bormoqda. Xo‘sh, nega ilgariga odamlar hozirgilarga qaranganda sog‘lomroq bo‘lgan?

O‘zbekistonda oliy ta’lim tizimiga oid yangi nizom tasdiqlandi. Adliya vazirligi tomonidan ro‘yxatdan o‘tkazilgan ushbu hujjatda oliy ta’lim qanday tashkil etilishi, o‘qish jarayoni, boshqaruv tizimi, moliyaviy masalalar hamda talabalar va o‘qituvchilarning huquq hamda majburiyatlari aniq belgilab qo‘yilgan.

Ko‘pchilik oilada to‘ng‘ich, o‘rtancha yoki kichik farzand bo‘lish inson xarakteriga ta’sir qiladi deb o‘ylab qoladi. Masalan, to‘ng‘ichlar ko‘proq mas’uliyatli bo‘ladi, kichik farzandlar esa erkalik va jasurlikka moyil bo‘ladi, degan gaplarni tez-tez eshitamiz. Mutaxassislarning aytishicha, bunda haqiqat ham bor, lekin bu insonning kelajakdagi xarakterini to‘liq belgilab bermaydi.

Iqtisodchilar kollej bitiruvchilari o‘rtasida erkaklar va ayollar maoshi nega farq qilishini o‘rganib chiqdi. Tadqiqot davomida Rossiyada o‘rta maxsus ta’limni tugatgan qariyb 600 ming bitiruvchining ish faoliyati tahlil qilingan. Natijalarga ko‘ra, ish boshlagan paytdayoq erkaklar va ayollar o‘rtasida sezilarli maosh farqi bo‘lgan. Hatto vaqt o‘tishi bilan bu farq yanada oshib borgan.

Bugungi kunda dunyoning ayrim hududlarida suv muammosi tobora kuchayib bormoqda. Ba’zi mamlakatlarda odamlar ishlatayotgan suv miqdori tabiat har yili qayta tiklab bera oladigan suvdan ham ko‘p bo‘lib ketgan. Mutaxassislar buni “suv tanqisligi” deb ataydi. Agar bir davlatda ishlatilayotgan suv tabiat beradigan suvdan 100 foizdan ham ko‘p bo‘lsa, demak u yerda suv yetishmovchiligi boshlanadi. Bunday vaziyatda davlatlar yer osti suvlari yoki dengiz suvini tozalash kabi boshqa usullarga murojaat qilishga majbur bo‘ladi. Xo‘sh, qaysi davlatlar eng ko‘p suv yetishmovchiligidan aziyat chekmoqda?

Yaponiyada Awababy nomli yangi ilova yaratilgan. Bu ilova sun’iy intellekt yordamida chaqaloq yig‘isini tahlil qilib, bola nima sababdan bezovta bo‘layotganini taxminan aniqlab beradi. Dastur ota-onalarga farzandining ehtiyojini tezroq tushunishga yordam beradigan vosita sifatida ishlab chiqilgan.

Bugungi kunda xakerlarning turli tizimlarga buzib kirayotgani haqida deyarli har kuni eshitamiz. Masalan, yaqinda Eron xakerlari AQSh FQB rahbarining elektron pochtasini buzib kirib, uning shaxsiy ma’lumotlarini internetda tarqatgani haqida xabarlar tarqaldi. Hozir bunday voqealar odatiydek tuyulishi mumkin. Ammo 90-yillarning o‘rtalarigacha bunga ko‘pchilik ishonmagan bo‘lardi. O‘sha paytda kompyuterlar ham keng tarqalmagan, hukumat tizimlarini buzish haqidagi gaplar esa ko‘proq ilmiy fantastikaga o‘xshardi.