Milliarder futbolchilar mahallada, gapiruvchi kaltakesak esa podkastda

Tasavvur qiling, Jud Bellingem va Lamin Yamal stadionda emas, Nyu-Yorkdagi oddiy mahalla bolalari bilan futbol o‘ynayapti. Yoki sug‘urta kompaniyasining yashil kaltakesagi podkastda mehmon bo‘lib o‘tiribdi.

Bir qarashda bu reklama emas, TikTok uchun olingan navbatdagi viral video yoki memga o‘xshaydi. Ammo aynan shunday kontentlar bugungi marketingning eng qimmat va eng samarali qurollariga aylanmoqda.Buning sababi oddiy. Tomoshabinlar reklamani tanib olishni o‘rganib bo‘ldi. Shuning uchun brendlar endi mahsulotni emas, odamlar ko‘rishni istaydigan kontentni yaratishga urinmoqda.

Ayniqsa Jahon chempionati kabi e’tibor uchun kurash eng yuqori nuqtaga chiqadigan davrda bu trend yanada yaqqol namoyon bo‘lmoqda.

Agrobank va milliy jamoa

Jahon chempionati paytida odamlar kredit, omonat yoki plastik karta haqida o‘ylamaydi. Ular gol haqida o‘ylaydi. Penalti haqida tortishadi. Milliy jamoa tarkibini muhokama qiladi.

Marketing nuqtayi nazaridan bu juda qiziq holat. Chunki futbol bir necha haftaga oddiy sport musobaqasidan ko‘ra kattaroq hodisaga aylanadi. U odamlar o‘rtasidagi umumiy tilga aylanadi.

Agrobankning Jahon chempionati atrofidagi kampaniyalarida ham shu yondashuvni ko‘rish mumkin. Kontent markazida bank mahsulotlari emas, futbol bilan bog‘liq hikoyalar va tanish hissiyotlar turadi.

Masalan, Otabek Shukurov haqidagi videolarda muvaffaqiyat ortidagi mehnat va xatolar haqida gapiriladi. Boshqa kontentlarda esa futbol metaforalari orqali zaxira reja va moliyaviy barqarorlik kabi mavzular yoritiladi. Bu yerda futbol shunchaki fon vazifasini bajarmaydi. U auditoriya yaxshi tushunadigan va qabul qiladigan kommunikatsiya vositasiga aylanadi.

TBC Bank: futbol muxlisi bo‘lish ham identifikatsiyaga aylandi

Agrobank futbol bayramining bir qismiga aylanishga harakat qilayotgan bir paytda, TBC Bank bu hissiyotni bevosita mahsulotning o‘ziga joylashtirmoqda. Bu yerda qiziq tendensiyani ko‘rish mumkin. World Cup 2026 atrofidagi ko‘plab kampaniyalarda futbol auditoriyani yig‘ish vositasi bo‘lib xizmat qilmoqda. TBC esa futbolni mahsulotning o‘ziga qo‘shimcha qiymat beruvchi elementga aylantirgan.

Eldor Shomurodov ishtirokidagi cheklangan seriyadagi karta aslida bank kartasidan ko‘ra ko‘proq narsani sotmoqda. U Jahon chempionati arafasidagi futbol eyforiyasi, milliy jamoaga daxldorlik hissi va muxlislik identifikatsiyasini mahsulot bilan bog‘lamoqda. Gap Jahon chempionati arafasida Eldor Shomurodov nomi millionlab odamlar uchun nimani anglatayotganida. TBC aynan shu hissiyotga ulanmoqda. Karta esa shu hikoyaning bir qismiga aylanadi.

Marketingda bu “cultural relevance” deb ataladi. Ya’ni mahsulot o‘z funksiyasi bilan emas, auditoriya uchun muhim bo‘lgan madaniy hodisaga qanchalik yaqinligi bilan qiymat oladi.

Bolalikni qayta sotish

Futbol tarixida hech qachon hozirgidek ko‘p yulduz bo‘lmagan. Ammo muammo ham shunda. Tomoshabinni yana bir mashhur futbolchi yoki yana bir chiroyli gol bilan hayratlantirish tobora qiyinlashmoqda. Adidas bu muammoning yechimini o‘tmishdan topdi.

“Backyard Legends” qisqa filmida Jud Bellingem va Lamin Yamal kabi yulduzlar stadionlardan chiqib, oddiy mahalla maydonchalariga qaytadi. Timoti Shalame esa bolaligimizdagi kabi jamoa yig‘ib, ko‘cha futboli o‘ynaydi.

Rolik aslida futbol haqida emas. U bolalik haqida. Marketingda buni nostalgik trigger deydilar. Inson miyasi eski xotiralarni eslaganida o‘zini xavfsizroq va iliqroq his qiladi. Adidas aynan shu hissiyot bilan ishlayapti.

Brend tomoshabinga yangi butsani emas, eski tuyg‘uni sotmoqda.

Nike reklamaning o‘zini reklama qilmoqda

Agar Adidas odamlarni o‘tmishga qaytarsa, Nike aksincha, ularni reklamaning ichiga tortyapti. “Rip the Script” filmida Mbappe va Vinisius Junior rejissyor ko‘rsatmalariga bo‘ysunmaydi. Ular ssenariydan chiqib ketadi. Reklama esa asta-sekin reklama haqida hikoyaga aylanadi. Eng qiziq detal ham shu yerda. Kim Kardashian, Travis Scott, Zlatan Ibrahimovich va Ted Lasso kabi obrazlar soniyalar ichida paydo bo‘lib, yo‘qoladi. Tomoshabin videoni ko‘rib bo‘lgach, mahsulot haqida emas, “Nimanidir o‘tkazib yubordimmi?” degan savol haqida o‘ylaydi.

Natijada. tomoshabin passiv kuzatuvchi bo‘lib qolmaydi. U nimanidir o‘tkazib yuborganini his qiladi va videoni qayta tomosha qiladi. Shu tariqa reklama kontentga, kontent esa media hodisaga aylanadi.

“Yes, Boys”

Britaniyaning EE operatori esa butunlay boshqa hissiyotga murojaat qildi.

“Yes Boys” kampaniyasida o‘smir yigitlarning internetdagi bosim, haqorat va stereotiplar tufayli tobora yolg‘izlanib borishi ko‘rsatiladi. Bu yerda futbol gol urish yoki kubok yutish haqida emas. U odamlarni birlashtiradigan, qo‘llab-quvvatlaydigan va ruhiy tayanch bo‘la oladigan muhit sifatida tasvirlanadi. Eng muhimi, kompaniya reklama bilan cheklanib qolmadi. Kampaniya doirasida murabbiylar uchun o‘smirlar psixologiyasiga bag‘ishlangan alohida platforma ham ishga tushirildi.

Kontentdan xaridgacha bo‘lgan masofa qisqarmoqda

Agar World Cup kampaniyalari e’tibor va hissiyot uchun kurashayotgan bo‘lsa, marketingdagi boshqa yangiliklar bu e’tiborni xaridga aylantirish jarayonini soddalashtirishga qaratilgan.

So‘nggi haftalarda Pinterest, Amazon, Webflow va Google tomonidan e’lon qilingan yangiliklar bir xil trendni ko‘rsatdi: foydalanuvchi qancha kam harakat qilsa, xarid ehtimoli shuncha yuqori bo‘ladi.

Pinterest va Amazon: ilhomdan xaridgacha bir necha bosish

Pinterest va Amazon hamkorligi ijtimoiy tijorat rivojlanayotganining yana bir belgisi bo‘ldi.

Endi Pinterest’dagi kreatorlar Amazon Storefront havolalarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘z profili va postlariga joylashtirishi mumkin.

Birinchi qarashda bu oddiy texnik yangilikdek ko‘rinadi. Aslida esa u marketingdagi eng qimmat narsalardan birini qisqartirmoqda — xarid yo‘lini.

Oldin foydalanuvchi mahsulotni ko‘rardi, keyin uni qayerdan sotib olish mumkinligini qidirardi, narxlarni solishtirardi va faqat shundan keyin xaridga yaqinlashardi.

Endi esa ilhom va xarid o‘rtasidagi bir nechta bosqich yo‘qolmoqda.

Bu ayniqsa Pinterest uchun muhim. Platformaning yuzlab million foydalanuvchilari unga vaqt o‘tkazish uchun emas, g‘oya izlash uchun kiradi. Yangi integratsiya esa shu g‘oyalarni darhol xaridga aylantirish imkonini beradi.

Webflow va Google Ads: marketingning ko‘rinmaydigan inqilobi

Marketingdagi eng katta o‘zgarishlar har doim ham auditoriya ko‘radigan joyda sodir bo‘lavermaydi.

Webflow va Google Ads integratsiyasi bunga misol bo‘la oladi.

Avvallari reklama yaratish, uni joylashtirish va natijalarini kuzatish turli platformalarda amalga oshirilardi. Endi esa bu jarayonlarning katta qismi bitta ekotizim ichida bajarilishi mumkin.

Bundan ham qiziq tomoni, tizim Google’ning Performance Max texnologiyasi bilan ishlaydi. Ya’ni saytdagi mavjud matnlar, rasmlar va boshqa kontent asosida reklama materiallari yaratiladi.

Bu marketologlar uchun vaqt tejalishi degani.

Balki bu yangilik Adidas yoki Nike kampaniyalaridek shov-shuvli ko‘rinmas. Ammo aynan shunday vositalar kelajakdagi kampaniyalarning tezroq va arzonroq yaratilishiga xizmat qiladi.

Geico: AI davrida nega kaltakesak odamdan ustun keldi?

Sun’iy intellekt marketingning deyarli barcha yo‘nalishlariga kirib kelayotgan bir paytda, brendlar yangi muammoga duch kelmoqda.

Odamga juda o‘xshaydigan, ammo baribir sun’iy ekanligi sezilib turadigan obrazlar auditoriyada noqulaylik uyg‘otadi. Psixologiyada bu “uncanny valley” — “g‘ayritabiiy vodiy” effekti deb ataladi.

Geico esa bu muammoni aylanib o‘tishga qaror qildi.

Sug‘urta kompaniyasining mashhur yashil kaltakesagi podkastda jonli mehmon sifatida paydo bo‘ldi. Gapiruvchi kaltakesak mantiqan imkonsiz bo‘lsa ham, tomoshabin uni sun’iy odamdan ko‘ra tabiiyroq qabul qiladi.

Bu kichik tajriba katta savolni o‘rtaga tashlaydi: kelajakda brendlar AI yordamida yangi virtual odamlar yaratadimi yoki allaqachon auditoriya yaxshi taniydigan qahramonlarga tayanadimi?

Hozircha Geico ikkinchi yo‘l samaraliroq bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatmoqda.

So‘ngso‘z o‘rnida

Bolalik, qiziqish, muxlislik va daxldorlik. Bu haftadagi eng ko‘p muhokama qilingan kampaniyalar aynan shu hissiyotlar atrofida qurildi.

Qizig‘i, eng katta shov-shuvga sabab bo‘lgan g‘oyalarning aksariyati mahsulot haqida emas edi. Ular odamlarni kuldirdi, eslatdi, hayajonga soldi yoki o‘zini nimaningdir bir qismi sifatida his qildirdi. Mahsulot esa ko‘pincha shu hikoyaning ichida yashirinib qoldi.

Marketing dunyosi o‘zgarishda davom etmoqda. Ammo bitta narsa o‘zgarmayotganga o‘xshaydi: odamlar reklamalardan ko‘ra yaxshi hikoyalarni ko‘proq sevadi.

Marketing olamidagi eng qiziq kampaniyalar, kreativ g‘oyalar va trendlar tahlili bilan har yakshanba UZ24.uz saytida tanishib boring.