Shaxmat taxtasidagi ko‘z yoshlar, avlodlar jangi va 620 millionlik poyga
“Zakovat” intellektual klubi tomonidan 2021-yildan buyon o‘tkazib kelinayotgan mazkur turnir bu yil o‘zining beshinchi, yubiley mavsumini qarshiladi.
3 daqiqa o‘qiladi
Zalda og‘ir sukunat hukmron. Faqat elektron shaxmat soatlarining asabiy chertilishi va yog‘och donalarning taxtaga ohista urilishi bu jimlikni buzadi. Bu shunchaki navbatdagi musobaqa emas. Bu butun mamlakat bo‘ylab minglab insonlarni bitta g‘oya atrofida birlashtirgan, aql va iroda to‘qnashgan V “Zakovat-Gambit” chempionatining eng hal qiluvchi pallasidir.
“Zakovat” intellektual klubi tomonidan 2021-yildan buyon o‘tkazib kelinayotgan mazkur turnir bu yil o‘zining beshinchi, yubiley mavsumini qarshiladi. Musobaqa boshidanoq kutilmagan natijalar bilan qiziqish uyg‘otib, avvalgi yillardagiga nisbatan rekord darajada — 5 831 nafar shaxmatchini o‘z atrofiga to‘pladi. Ayniqsa, ro‘yxatdan o‘tgan xotin-qizlar soni ham 633 nafarga yetgani yurtimizda ayollar shaxmati ham yangi bosqichga chiqayotganidan darak beradi.
Tashkilotchilar bu safar shaxmatni chinakam xalqchil harakatga aylantirish uchun saralash tizimini butunlay o‘zgartirdi. Ilgari faqat internet orqali o‘tkazilgan bahslar endi jonli muloqotga ko‘chdi. 19-oktyabrdan 23-oktyabrga qadar mamlakatimizning barcha 14 ta hududida yuzma-yuz saralash o‘yinlari tashkil etilib, har bir viloyat markazida eng kuchlilar saralandi. O‘z hududida imkoniyatni boy bergan yoki o‘yinga yetib kela olmaganlar uchun esa 24-oktyabr kuni onlayn platformada ikkinchi imkoniyat taqdim etildi.
Turnirning eng katta yutug‘i uning adolatli tuzilmasida ko‘rinadi. Ishtirokchilar FIDE reytingi va mahorat darajasiga qarab beshta alohida guruhga ajratildi. Natijada oddiy maktab o‘quvchisi yo faxriy havaskor xalqaro ustalarga duch kelib ruhi tushmaydi, balki o‘zi kabi havaskorlar davrasida tengma-teng kurashib, yirik mukofotlar uchun real da’vogarga aylanmoqda.
Hududiy va onlayn elakdan o‘tgan eng mahoratli shaxmatchilar Toshkentdagi “Zakovat arena”ga jamlangach, haqiqiy aql jangi shukuhi tug‘ildi. 28-oktyabr kuni o‘tgan yarim final bahslari shaxmat faqat sovuqqon hisob-kitob emas, balki yurakdan otilib chiquvchi samimiy hissiyotlar o‘yini ekanini ko‘rsatdi. Toshkent viloyati saralashida dona surgan 7 yoshli Abdulazizning mag‘lubiyatdan keyingi ko‘z yoshlari internet ahlini larzaga solgan edi. Yarim finalda ham mag‘lubiyat achchig‘idan yig‘lagan jajji o‘yinchilar, ularni bag‘riga bosgan ota-onalar va zalda tartib saqlayotgan harbiylarning insoniy g‘amxo‘rligi sportning asl mohiyatini ochib berdi. Mag‘lubiyatni mardonavor qabul qila olgan mana shu ko‘z yoshlar ertangi buyuk g‘alabalarning mustahkam poydevori bo‘lishi tayin.
Yarim finalning eng qizg‘in pallasida, ehtimol, dunyo shaxmatining ikki tirik afsonasi — rapid bo‘yicha ikki karra jahon chempioni, hindistonlik Koneru Hampi hamda klassik shaxmat bo‘yicha jahon toji da’vogari bo‘lgan vengriyalik grossmeyster Peter Lekolarning tashrifi bo‘lsa kerak. Jahon yulduzlari yoshlarimizning har bir yurishini bevosita kuzatib, O‘zbekistondagi shaxmat muhiti va yoshlar shijoatiga o‘z hayratini yashirmadi.
Endi barcha e’tibor 29 va 30-oktyabr kunlari Toshkentda o‘tadigan Katta finalga qaratiladi. Final shunchaki rasmiyatchilik emas, u 620 million so‘mlik umumiy sovrin jamg‘armasi uchun kechadigan murosasiz jangga aylanadi. Beshta guruhning har birida bosh sovrin sohibiga 50 million so‘mdan topshiriladi, ikkinchi o‘rin egalari 30 million, uchinchi o‘rin egalari esa 20 million so‘m bilan taqdirlanadi. Xotin-qizlar o‘rtasidagi eng yaxshi natijalar uchun ham har bir toifada 20 million so‘mdan ajratilgan. Bundan tashqari, musobaqaning eng yoshi katta va eng yosh qatnashchilari 10 million so‘mdan maxsus mukofot bilan rag‘batlantiriladi.
Final kunlarining eng esda qolarli voqeasi Peter Leko va Koneru Hampi ishtirokida o‘tkaziladigan shaxmat seansi bo‘lishi aniq. Yurtdoshlarimiz jahon tojdorlari bilan bitta taxta qarshisida o‘tirib, o‘z mahoratini sinab ko‘rish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
O‘zbekiston jahon shaxmatida o‘z so‘zini aytib ulgurdi, ammo bu kabi keng ko‘lamli xalqchil turnirlar yurtimizning har bir go‘shasidan yangi iqtidorlarni yuzaga chiqarishda davom etmoqda. Ertaga start oladigan buyuk aql janglari esa bu yilgi shaxmat bayramining unutilmas sahifasini yozib beradi.
