Buyuk Britaniya nufuzli kompaniyasi Ustyurtdagi yirik gaz-qidiruv loyihasiga qo‘shildi

“O‘zbekiston neft va gazi — 2026” xalqaro energetika forumi doirasida mamlakatimiz yoqilg‘i-energetika tarmog‘i uchun strategik ahamiyatga ega bo‘lgan yirik kelishuv imzolandi. “O‘zbekneftgaz” aksiyadorlik jamiyati Boshqaruv raisi Abdug‘ani Sanginov, Ozarbayjonning “SOCAR” milliy neft kompaniyasi prezidenti Rovshan Najaf hamda Buyuk Britaniyaning “British Petroleum” (BP) transmilliy korporatsiyasi mintaqaviy prezidenti Jovanni Kristofoli o‘rtasida o‘tkazilgan uch tomonlama muzokaralar yakunida yangi hamkorlik shartlari rasmiylashtirildi.

Ushbu kelishuvga ko‘ra, jahon energetika bozorining yetakchi ishtirokchisi hisoblangan BP kompaniyasi Ustyurt mintaqasida geologiya-qidiruv ishlarini olib borish va uglevodorod xomashyosini qazib olish loyihasiga rasman qo‘shildi. Mazkur loyihaning huquqiy asosi dastlab 2025-yilning 24-iyulida O‘zbekiston Energetika vazirligi, “O‘zbekneftgaz” va “SOCAR” o‘rtasida mahsulot taqsimotiga oid bitim shaklida imzolangan edi. Endilikda Britaniya tomonining ushbu ittifoqqa kirishi loyihaning moliyaviy va texnik imkoniyatlarini yangi bosqichga olib chiqadi.

Oltita yangi investitsiya bloki qidiruv bosqichida

Uch tomonlama bitim ijrosi doirasida Ustyurt kengliklarida joylashgan oltita yirik investitsiya hududida keng ko‘lamli ilmiy va amaliy qidiruv ishlari boshlanadi. Bular — “Boyterak”, “Terengquduq”, “Birqori”, “Xaroy”, “Qoraqalpoq” hamda “Qulboy” maxsus uchastkalaridir. Rejaga ko‘ra, dastlabki geologik qidiruv ishlari muvaffaqiyatli yakunlangach, ushbu konlardan sanoat miqyosida tabiiy gaz va boshqa uglevodorod resurslarini qazib chiqarish jarayoni boshlanadi.

Loyiha doirasida kapital va majburiyatlarning taqsimlanishi ham aniq belgilab olindi. Yangilangan mahsulot taqsimoti bitimiga muvofiq, loyihadagi eng yirik ulush — 40 foiz Buyuk Britaniyaning BP kompaniyasiga tegishli bo‘ladi. Qolgan investitsiya paketi esa “SOCAR” va “O‘zbekneftgaz” o‘rtasida teng, ya’ni 30 foizdan taqsimlandi. Muzokaralar yakunida ushbu bitim O‘zbekiston energetika vaziri Jo‘rabek Mirzamahmudov hamda uchala kompaniya rahbarlari tomonidan rasman imzolandi.

Xalqaro tajriba va energetik mustaqillik omillari

“O‘zbekneftgaz” rahbari Abdug‘ani Sanginovning qayd etishicha, BP kabi global gigantning O‘zbekiston ichki bozoriga kirib kelishi mamlakat investitsiya muhitining jozibadorligini ko‘rsatuvchi asosiy omildir. Ushbu hamkorlik respublikaga faqatgina xorijiy kapital emas, balki chuqur qatlamlarda qidiruv ishlarini olib borishga imkon beruvchi eng zamonaviy g‘arb texnologiyalarini ham olib kiradi. Bu esa o‘z navbatida, O‘zbekistonning milliy resurs bazasini kengaytirish hamda mamlakatning energetik xavfsizligini barqaror ta’minlashga xizmat qiladi.

Ozarbayjon tomoni ham ushbu alyansning kelajagiga yuqori baho berdi. “SOCAR” prezidenti Rovshan Najaf Britaniya kompaniyasining dengiz va quruqlikdagi murakkab loyihalarni boshqarish bo‘yicha ko‘p yillik tajribasi Ustyurtdagi ishlarni tezlashtirish va kutilgan natijaga samarali erishishda muhim poydevor bo‘lishini alohida ta’kidladi.

BP strategiyasida O‘zbekistonning o‘rni

Britaniya korporatsiyasining mintaqaviy prezidenti Jovanni Kristofoli o‘z kompaniyasining O‘zbekiston energetika sektoridagi debyutidan mamnunligini yashirmadi. Uning fikricha, O‘zbekiston zaminidagi o‘rganilmagan resurs salohiyati juda yuqori va ushbu hamkorlik nafaqat tijoriy foyda keltirishi, balki butun mintaqa iqtisodiyoti uchun uzoq muddatli ijobiy zanjir effektini berishi mumkin. BP uchun ushbu kelishuv o‘zining strategik qidiruv geografiyasini kengaytirish hamda barqaror energiya manbalarini o‘zlashtirish rejasining mantiqiy davomidir.

Ekspertlarning xulosa qilishicha, ushbu uch tomonlama sheriklik oddiy tijoriy kelishuv doirasidan ancha keng hisoblanadi. Yirik g‘arb kapitalining O‘zbekistonning strategik tarmog‘iga to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirib kelishi mamlakatda amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlarga bo‘lgan xalqaro ishonchning amaldagi kafolatidir.