Qozog‘iston O‘zbekiston bilan chegarada yuk mashinalari uchun garov pulini joriy etishni kechiktirdi. Tashuvchilar uchun nima o‘zgardi?

Yangi talab 2026-yil 9-noyabrdan kuchga kirishi kerak edi. Biroq Qozog‘iston hukumati uni joriy etish muddatini kechiktirdi. Hozircha yangi sana e’lon qilinmagan.

Bu haqda Qozog‘iston Turkiston viloyati Davlat daromadlari departamenti ma’lum qildi. Bunda yangi tartib bekor qilinmayapti, faqat uni amalga kiritish muddati ortga surilmoqda.

Qaysi chegara postlarida garov puli joriy etilishi rejalashtirilgan?

Yangi talab Qozog‘istonning Turkiston viloyatidagi quyidagi uchta avtomobil chegara posti orqali o‘tish vaqtini oldindan band qiladigan xalqaro yuk mashinalariga taalluqli:

• «Qozig‘urt»;

• «B. Konysbayev»;

• «Atameken».

Kafolat puli miqdori 20 oylik hisob-kitob ko‘rsatkichi (MCI) etib belgilangan. 2026-yilda bir MCI 4 325 tenge bo‘lgani uchun tashuvchilar 86 500 tenge to‘lashi kerak edi.

Bu chegaradan o‘tish uchun olinadigan to‘lov emas. Mazkur mablag‘ band qilingan vaqtda chegara postiga yetib kelish majburiyatini ta’minlovchi moliyaviy kafolat hisoblanadi. Belgilangan shartlar bajarilgan taqdirda pul tashuvchiga qaytariladi.

Talab faqat xalqaro yuk tashuvlariga tegishli. U oddiy yo‘lovchilar va yengil avtomobillarga tatbiq etilmaydi.

Qanday holatlarda tashuvchi qariyb 194 dollaridan ayrilishi mumkin?

Dastlab e’lon qilingan tartibga ko‘ra, elektron navbatga yozilishdan oldin tashuvchining maxsus elektron hisobida kerakli miqdordagi mablag‘ bo‘lishi lozim.

Agar yuk mashinasi chegara postiga band qilingan vaqtda yetib kelsa, garov puli avtomatik ravishda to‘liq qaytariladi. Ushbu mablag‘dan keyingi bron qilish jarayonlarida ham foydalanish mumkin.

Biroq istisno holat ham mavjud. Agar tashuvchi 90 kalendar kun ichida ketma-ket ikki marta belgilangan vaqtda chegara postiga kelmasa, kafolat puli ushlab qolinib, davlat budjetiga o‘tkaziladi.

Demak, bir marta belgilangan vaqtda kelmaslik pulning to‘liq yo‘qotilishini anglatmaydi. Dastlabki qoidalarga ko‘ra, mablag‘ni ushlab qolish uchun ketma-ket ikki marta qoidabuzarlikka yo‘l qo‘yilishi kerak.

Chegaradagi navbat 25 kilometrga cho‘zilgan

Garov pulini joriy etishdan ko‘zlangan maqsad Qozog‘iston va O‘zbekiston chegarasidagi tirbandliklarni hamda foydalanilmay qolayotgan bronlarni kamaytirish ekani aytilgan.

Noyabr oyi boshida haydovchilar «B. Konysbayev» chegara posti oldida jiddiy tirbandlik yuzaga kelgani haqida xabar berishdi. Ularning so‘zlariga ko‘ra, 3-noyabr kuni yuk mashinalari navbati qariyb 25 kilometrga cho‘zilgan, ayrim hollarda chegaradan o‘tish uchun ikki-uch kun kutishga to‘g‘ri kelgan.

Qozog‘iston Davlat daromadlari qo‘mitasi ma’lumotlari ham bu muammoni tasdiqlaydi. 2026-yilning yanvar–oktyabr oylarida O‘zbekiston bilan chegara orqali 741,5 mingta transport vositasi harakatlangan. Bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 16,2 foizga ko‘p.

Faqat «B. Konysbayev» chegara postining o‘zidan 321 mingdan ortiq avtomobil o‘tgan. Ayrim kunlarda transport oqimi sutkasiga 1,5 mingtagacha yetgan. Holbuki, mazkur postning loyihaviy o‘tkazish quvvati kuniga 1 mingta avtomobilni tashkil etadi.

Qozog‘iston idorasi ayrim haydovchilar chegaraga oldindan ro‘yxatdan o‘tmasdan kelishi va o‘tish vaqtini bevosita joyida band qilishiga ham e’tibor qaratgan. Rasmiylarning fikricha, bu holat chegara oldidagi yo‘llarga qo‘shimcha yuklama tushirib, tirbandliklarni keltirib chiqarmoqda.

Endi yuk tashuvchilar nima qilishi kerak?

Muddat kechiktirilganiga qaramay, elektron navbat tizimi — CarGoRuqsat ishlashda davom etmoqda. Xalqaro tashuvchilar, jumladan, O‘zbekiston va Qozog‘iston o‘rtasida yuk tashuvchi haydovchilar hamon chegara orqali o‘tish vaqtini oldindan band qilishlari kerak.

Hozircha xalqaro yuk tashuvchilardan 86 500 tenge miqdoridagi kafolat pulini to‘lash talab etilmaydi. Biroq elektron navbat tizimi faoliyatini davom ettirmoqda va tashuvchilar amaldagi bron qilish tartibiga rioya etishlari lozim.

Qozog‘iston rasmiylari garov puli joriy etiladigan yangi sana haqida qo‘shimcha ravishda xabar berishini bildirgan.