Rossiya koloniyalaridagi migrantlar: Hayot bilan vidolashamiz, lekin urushga bormaymiz va fuqarolikdan voz kechmaymiz

Rossiyada jazo oʻtayotgan Markaziy Osiyo davlatlaridan chiqqan shaxslar va boshqa xorijliklar ularni ommaviy ravishda shartnoma imzolab, Ukrainaga urushga borishga majbur qilayotganlari haqida xabar berishda davom etmoqda. Koloniya xodimlari jazo muddati tugashiga oz qolgan mahbuslar ustidan alohida yoshlar bosim oʻtkazilayotgani xabar qilinmoqda.

32 yoshli Tojikistonlik mahbusning murojaati

“Nastoyashee Vremya” muharriri bilan Tojikistondan boʻlgan Jovid nomli shaxs bogʻlandi, u Rossiyadagi qamoqxonalardan birida jazo muddatini oʻtamoqda. Mahbusning aytishicha, u 32 yoshda boʻlib, yetti yillik qamoq jazosi tugashiga yetti oy qolgan.

Jovid Tojikiston va Oʻzbekistondan boʻlgan mahbuslar haqida soʻzlab berdi, ular Moskva yaqinidagi qat'iy rejimli koloniyada jazo oʻtamoqdalar va bu insonlar juda ogʻir vaziyatda ekanliklarini ta'kidladi. Ular urushga borishni istamaydi, lekin koloniyada yaratilgan sharoitlarda ham uzoq yasholmaydilar.

“Insonlar nima qilishni bilmaydi. Hayot bilan vidolashamiz, lekin fuqarolikdan voz kechmaymiz va urushga bormaymiz, deyishmoqda, – dedi Jovid. – Ularning fikricha, vatandan voz kechib, urushga borgandan koʻra oʻz jonlariga qasd qilish yaxshiroq.”

Oʻz fuqaroligidan voz kechib Rossiya fuqaroligiga ariza topshirishga majburlanmoqda

Jovidning aytishicha, Tojikistonliklar va boshqa xorijlik mahbuslarni oʻz fuqaroligidan voz kechishga va Rossiya fuqaroligiga ariza berishga majbur qilishmoqda – bu bilan birga armiyaga xizmat qilish shartnomasini ham imzolatishmoqda.

“Agar imzolamasang, jazo izolyatoriga joylashtirishadi. Agar fuqarolikdan voz kechish haqida ariza yozsang, uni Tojikistonga yuborishadi. Keyin zarur hujjatlarni tayyorlab, urushga yuborishadi, – dedi u. – Bilmadim, ular oʻzlari bizning nomimizdan hujjatlarni imzolashlari mumkin. Bu yerda har qanday narsa sodir boʻlishi mumkin.”

Jovid qancha mahbus shartnoma imzolaganini bilmaydi, lekin u va uning bir necha yurtdoshlari Tojikiston fuqaroligidan voz kechishni istamasliklarini va shu sababli qoʻshimcha bosimga duch kelayotganlarini aytdi.

400 nafardan ortiq oʻzbekistonlik va tojikistonlik mahbuslar

Jovid boʻlgan koloniyadagi migrant mahbuslar guruhi yaqinda muharriyatga maktub yollab yuborishdi.

Ular ta'kidlashicha, koloniyada taxminan 400 nafar oʻzbekistonlik va tojikistonlik mahbuslar saqlanmoqda. Ularga qamoqzona xodimlari qattiq bosim oʻtkazishmoqda, dinlarini kamsitishmoqda. Shuningdek, mahalliy mahbuslarga migrantlarni kaltaklashga chaqirishmoqda.

Koloniyadagi qiynoqlar

Migrantlar shuningdek, koloniya kiyimlari olib qoʻyilib, ularni yoqib yuborishganini, bu bilan u yerdagi sharoitlarni yanada ogʻirlashtirishni maqsad qilishganini bildirishdi.

“Yaqin kunlarda roʻyxat tuzishdi. Ular boshqa davlat fuqarosiligiga qaramasdan Ukrainaga yuborishga tahdid qilishdi. Balki bu qiynoqlar aynan shu rejalar bilan bogʻliqdir. Ular insonlarni shunday ahvolga tushirishmoqdaki, odamlar qiynoqlarga chidashdan koʻra urushda halok boʻlishni afzal koʻrishadi”, – deb yozadi mahbuslar maktubida.

“Ular kimni istashsa, shuni urushga yuborishadi. Xuddi oʻz xohishingiz bilan borsangiz, yaxshi joylarga tushasiz, deyishadi. Agar majburiy yuborishsa, toʻgʻridan-toʻgʻri frontga yuboradi, u yerda esa omon qolishga hech qanday imkoniyat qolmaydi”, – deydi migrantlar.

Jazo muddati tugashiga yaqin boʻlgan yosh mahbuslarga bosim

“Eshitishimizcha, urushga borganlar ikkinchi yoki uchinchi kuni halok boʻlishar ekan. Hamma halok boʻlyapti, – deydi Jovid. – Iltimos, bu haqda OAVingiz orqali xabar bering, shunday qilib rasmiy shaxslar bu holatga munosabat bildirishlarini kutamiz. Qamoxonalardan odamlarni majburiy ravishda urushga olib ketishyapti!”

Jovid aytishicha, nazoratchilar jazo muddati tugashiga yaqin boʻlgan yosh mahbuslarga alohida bosim oʻtkazishmoqda.

“Men 1992-yilda tugʻilganman. Bu yerda baʼzi odamlarning 7-8 oylik muddati qolgan, ba'zilarning esa bir yoki ikki yil”, – dedi u.

Migrant.Media loyihasi Tojikiston Tashqi ishlar vazirligiga murojaat yoʻlladi va rasmiy organlarni Rossiya koloniyalaridagi tojikistonlik mahbuslar holati haqida xabardor qildi. Hozircha vazirliklardan rasmiy javob kelgani yoʻq.

Urushning ilk kunlarida Tojikistonga yuborilgan minglab mahbuslarning jasadi

Rossiya hukumati Ukrainaga qarshi agressiyaning birinchi kunidanoq mahbuslarni majburiy ravishda urushga yuborish amaliyotini qoʻllamoqda. Avvaliga bu bilan “Vagner” xususiy harbiy kompaniyasi shugʻullanardi: uning verbovshiklari mahbuslarga yarim yillik harbiy xizmatdan soʻng ozodlik va'da qilishgan edi. Hozirda verbovka Rossiya Mudofaa vazirligi orqali amalga oshirilmoqda, avval qoʻyilgan shartlar yoʻqolib, mahbuslarni har qanday muddatsiz toʻgʻridan-toʻgʻri frontga yuborishmoqda.

Rossiya va Ukraina ommaviy axborot vositalari Baxmut hujumida oʻn minglab mahbuslar halok boʻlgani haqida yozishgan. Oʻsha davrda Tojikistonga Rossiya koloniyalarida jazo oʻtayotgan yuzlab fuqarolarning jasadlari yetkazib berilgan.

Rossiya fuqaroligini olgan mahbuslar

Hozirda Rossiya koloniyalaridagi Tojikiston fuqarolarining aniq soni ma'lum emas. Ularning koʻpchiligi Rossiya fuqaroligini olib, rossiyaliklar sifatida statistikaga kiritilgan. 2020-yilda Rossiya hukumati 10 ming mahkum haqida xabar bergan edi.

“Oʻtgan yili Tojikiston IIV rahbari Rossiya qamoqxonalaridan 100 nafar tojik fuqarosi Ukrainaning urush zonasiga yuborilganini ma'lum qilgan, ammo bu raqam, ehtimol, ancha kamaytirilgan”, - deyiladi xabarda.