2050-yilda chekuvchi erkaklar ulushi 26 %, ayollar ulushi esa 33 % kamayadi

JSST ekspertlari va boshqa shifokorlarning fikricha, butun dunyo bo'ylab chekishni kamaytirish bo'yicha chora-tadbirlarni yanada rivojlantirish 2050-yilga kelib chekuvchi erkaklar va ayollar salmog'ining sezilarli darajada pasayishiga olib keladi. Bu haqda TASS xabar bermoqda.

Asr oʻrtalariga kelib chekuvchilar soni sezilarli kamayadi

"Asrning o'rtalariga kelib, butun dunyo bo'ylab chekuvchi erkaklarning ulushi hozirgi 28,5% dan 21,1% gacha, ayollar esa 5,9% dan 4,8% gacha kamayadi. Natijada, chekuvchilarning umumiy soni sezilarli darajada kamayib, chekuvchi erkaklar soni 1,04 milliardni, ayollar esa 201 millionni tashkil etadi", - deydi ekspertlar.

Vashington shtat universiteti professori Shtayn Volset boshchiligidagi JSST ekspertlari va jahonning yetakchi shifokorlari “Global kasallik yuki” loyihasi doirasida to‘plangan ma’lumotlarni tahlil qilish bunday xulosaga chog‘ida kelishdi. Loyiha 1990-yildan beri JSST, IHME Amerika instituti va Bill va Melinda Geyts fondi tomonidan boshqariladi. Bunda BMTga a’zo deyarli barcha mamlakatlar mutaxassislari, ularning tibbiy xizmatlari va yetakchi ilmiy markazlari ishtirok etib kelmoqda.

Ushbu ma'lumotlar to'plamida BMTning 204 ta davlati va Yerning boshqa mintaqalarida qancha aholi chekuvchi ekanligi haqidagi ma'lumotlar ham mavjud. Olimlar ushbu ma'lumotlardan so'nggi o'ttiz yil ichida chekishga qarshi global harakatlar butun dunyo bo'ylab chekuvchilarning nisbati va umumiy soniga qanday ta'sir qilganini baholash va 2050-yil uchun prognozlarni ishlab chiqish uchun foydalangan.

Kashandalarning erkaklar va ayollar nisbati tez sur'atlar bilan kamaydi 

Hisob-kitoblar shuni ko'rsatdiki, sigaret chekadigan erkaklar va ayollar nisbati 1990 va 2022-yillar oralig'ida tez pasaygan - birinchi holatda bu ko'rsatkich 41 foizdan 28,5 foizga, ikkinchisida esa 10 foizdan 5,96 foizga tushib ketgan. Chekishga qarshi joriy chora-tadbirlar davom etsa, bu tendensiya davom etadi va chekuvchilar ulushi yana 25-30% ga kamayadi, bu esa har ikki jins vakillarining o'rtacha umr ko'rish davomiyligini global darajada bir necha oyga oshiradi. Bu holatda eng katta o'sish Sharqiy Osiyo, Sharqiy Yevropa va Markaziy Osiyo mamlakatlarida sodir bo'ladi.

Dunyoning barcha mamlakatlarida chekuvchilar ulushi 5% gacha kamayadi

Professor Vollset va uning hamkasblari ta'kidlaganidek, chekishga qarshi keng qamrovli dastur amalga oshirilsa, yanada sezilarli natijalarga erishish mumkin, uning doirasida asrning o'rtalariga kelib dunyoning barcha mamlakatlarida kashandalar ulushi 5% gacha kamayadi. Bu erkaklarning o'rtacha umr ko'rishini bir yilga, ayollarniki esa 0,2 yilga uzaytiradi, Osiyoning eng ko'p chekadigan mamlakatlarida bu o'sish 1,2-1,8 yilni tashkil qiladi. Olimlarning fikricha, bularning barchasi chekish bilan kurashishga qaratilgan chora-tadbirlarni yanada rivojlantirish xizmat qiladi.