O‘zbekiston uchun tarixiy qadam: “Samarqand-2028” sun’iy yo‘ldoshi orbitaga uchirildi

5-avgust kuni Xitoyning Shandun provinsiyasi qirg‘oqlari yaqinidagi dengiz start platformasidan “Samarqand-2028” va “Lampung-1” giperspektral sun’iy yo‘ldoshlari muvaffaqiyatli orbitaga chiqarildi. Raqamli texnologiyalar vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, loyiha STAR.VISION kompaniyasi tomonidan amalga oshirilgan bo‘lib, u O‘zbekiston tarixidagi eng yirik xalqaro kosmik loyihalardan biri hisoblanadi. Mutasaddilar ushbu missiya milliy kosmik dasturni rivojlantirish, ilmiy salohiyatni oshirish va O‘zbekiston hamda Xitoy o‘rtasidagi ilmiy-texnologik hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqishini ta’kidlamoqda.

Sun’iy yo‘ldoshga o‘zbekistonlik mutaxassislar yaratgan sun’iy intellekt moduli o‘rnatildi

Sun’iy yo‘ldosh bortiga “O‘zbekkosmos” agentligi mutaxassislari ishlab chiqqan sun’iy intellekt moduli o‘rnatilgani loyihaning muhim jihatlaridan biri bo‘ldi. Ushbu modul giperspektral ma’lumotlarni Yerga uzatishdan oldin to‘g‘ridan to‘g‘ri orbitaning o‘zida qayta ishlaydi. Bu ma’lumotlarni uzatish hajmini kamaytiradi, tahlil qilish jarayonini tezlashtiradi va sun’iy yo‘ldoshdan olinadigan axborotning samaradorligini oshiradi. Bunday texnologiyadan foydalanish O‘zbekistonning sun’iy intellekt va kosmik muhandislik yo‘nalishidagi salohiyati oshib borayotganini ham ko‘rsatadi.

Yangi sun’iy yo‘ldosh bir nechta muhim sohalarda xizmat qiladi

“Samarqand-2028” orqali olingan ma’lumotlardan qishloq xo‘jaligi, ekologiya, tabiiy resurslarni kuzatish, suv resurslarini boshqarish, favqulodda vaziyatlarni monitoring qilish, shaharsozlik va boshqa ko‘plab yo‘nalishlarda foydalaniladi. Giperspektral kuzatuv texnologiyasi oddiy sun’iy yo‘ldosh tasvirlariga qaraganda ancha ko‘proq ma’lumot bera oladi. Bu ekinlar holatini baholash, suv tanqisligini aniqlash, atrof-muhitdagi o‘zgarishlarni kuzatish va tabiiy ofatlarga tezkor javob berishda muhim ahamiyat kasb etadi. Vazirlikning ta’kidlashicha, loyiha kosmik texnologiyalardan amaliy foydalanish imkoniyatlarini sezilarli darajada kengaytiradi.

“Samarqand-2028” nomi bejiz tanlanmagan

Sun’iy yo‘ldosh nomi ham ramziy ma’noga ega. 2025-yilda Sidney shahrida o‘tgan Xalqaro astronavtika kongressida 2028-yilgi kongressni Samarqand shahrida o‘tkazish haqida qaror qabul qilingan edi. Shu sabab yangi missiyaga “Samarqand-2028” nomi berildi. Raqamli texnologiyalar vazirligi ushbu loyiha O‘zbekistonning jahon kosmik hamjamiyatidagi ishtirokini kengaytirish, milliy muhandislik salohiyatini rivojlantirish hamda sun’iy intellekt va kosmik texnologiyalar sohasidagi xalqaro hamkorlikni yanada mustahkamlashga xizmat qilishini qayd etdi.