Quloqchin taqsangiz ham suhbat sir bo‘lib qolmasligi mumkin: Olimlar devor ortidan ham ovozni “eshitish” usulini topdi

Quloqchin taqib musiqa eshitayotganingizda, yoki kim bilandir suhbatlashayotganingizda, ovozni faqat o‘zingiz eshityapman, deb o‘ylaysiz. Ammo Xitoylik tadqiqotchilar ayrim elektron qurilmalardan chiqayotgan ma’lumotni masofadan turib tutib olish mumkinligini ko‘rsatdi. InjectEave deb nomlangan yangi usul quloqchindagi tovushni maxsus radio uskunalari yordamida tutib olish imkonini beradi. Tajribada masofa hatto 30 metrgacha yetgan.

Xo‘sh, quloqchindagi ovoz qanday qilib axborot “tarqatishi” mumkin?

Quloqchindagi ovoz devor ortiga qanday “chiqadi”?

InjectEave usulida quloqchinni buzish, unga maxsus dastur o‘rnatish yoki internet orqali ulanish shart emas. Tadqiqotchilar buning uchun radiochastota signallaridan foydalangan. Yuborilgan signal quloqchin va boshqa elektron qurilmalar ichidagi ayrim qismlar bilan o‘zaro ta’sirga kirishadi.

Natijada qurilmada yangrayotgan ovoz haqidagi ma’lumot tashqaridan aniqlash mumkin bo‘lgan signalga ta’sir qiladi. Maxsus qabul qiluvchi uskuna esa shu signalni ushlab, undan quloqchinda qanday ovoz yangraganini tiklashga yordam beradi.

Tadqiqotchilar aynan shu usul oddiy elektronikada uchraydigan kuchaytirgichlar, quvvat o‘zgartirgichlari va boshqa komponentlar sabab ishlashini tushuntirgan.

Tajribada devor ham to‘sqinlik qilmadi, masofa esa 30 metrgacha yetdi

Olimlar yangi usulni faqat laboratoriyada yaratilgan maxsus qurilmada emas, bozorda sotiladigan 11 ta elektron qurilmada sinab ko‘rgan. Ular orasida Sony ZX110AP va Apple Earbuds simli quloqchinlari, Ugreen, Philips va HP simsiz modellari ham bo‘lgan. Bundan tashqari, VoIP-telefon, Xiaomi va boshqa ishlab chiqaruvchilarning aqlli lampalari hamda ventilyatorlari ham tekshirilgan.

Sinovlarning aksariyatida signallarni 1 metrdan 6 metrgacha bo‘lgan masofada tutib olish mumkin bo‘lgan. Qiziq tomoni, ayrim holatlarda devor ham bunga to‘sqinlik qilmagan.

Alohida tajribada radiochastota kuchaytirgichi qo‘shilgach, tadqiqotchilar quloqchinda yangrayotgan ovozni 30 metrgacha bo‘lgan masofadan tiklashga muvaffaq bo‘lgan. Ular bunday uskunani mehmonxona xonasi yonidagi chamadon yoki ofisdagi mebel ichiga joylashtirish mumkin bo‘lgan holatlarni ham namoyish qilgan.

Biroq bu oddiy telefon bilan uzoqdan turib istalgan quloqchinni tinglash mumkin degani emas. Tajribada maxsus radiotizim, antennalar, spektr analizatori va kompyuterdan foydalanilgan. 30 metrlik natijaga erishish uchun esa qo‘shimcha kuchaytirgich ham kerak bo‘lgan.

Xavf faqat quloqchin bilan tugamaydi

Tadqiqotchilar shu usul orqali boshqa elektron qurilmalardan ham ayrim ma’lumotlarni olish mumkinligini aniqlagan. Masalan, aqlli lampa yoki ventilyatorning boshqaruv signallari va elektr energiyasi sarfidagi o‘zgarishlarni kuzatish mumkin. Bunday ma’lumotlar orqali xonada odam bor-yo‘qligi yoki uning ayrim harakatlarini taxmin qilish imkoniyati paydo bo‘lishi mumkin.

Quloqchin, lampa yoki ventilyatorning o‘zi yashirin tinglash qurilmasi emas, ammo ularning elektron qismlari tashqi radio signallar ta’sirida ma’lumot chiqib ketadigan kanalga aylanishi mumkin.

Bunday xavfni kamaytirish uchun elektron qismlarni yaxshiroq ekranlash, signallarni filtrlash va himoyalangan kabellardan foydalanish lozim. Shunga qaramay, tadqiqotchilar hozircha bu choralar yuz foizlik himoya bermasligini aytmoqda.