Kam taʼminlangan oilalar nafaqa to‘lovlarining 93%i bank kartalari orqali amalga oshirilmoqda

Kam taʼminlangan oilalarni qo‘llab-quvvatlash O‘zbekistondagi ijtimoiy siyosatning ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. Davlat tomonidan belgilangan tartib asosida, nafaqalar va moddiy yordamlar o‘z vaqtida va adolatli taqsimlanishi uchun zamonaviy texnologiyalar joriy etildi. 2024-yilga kelib, yangi qamrab olingan oilalar soni ortib, yordam mexanizmlari ancha shaffoflashdi.

Qayd etilishicha, ijtimoiy himoya milliy agentligi tomonidan 2024-yil dekabr oyi uchun 898,9 mingta kam ta’minlangan oilalarga 450, 5 mlrd. so‘m miqdoridagi mablag‘lar AT “Xalq banki”ga to‘liq moliyalashtirilib berildi. https://t.me/ijtimoiyhimoya_agentligi/2614

Nafaqa oluvchining toʻlovlari asosan karta orqali amalga oshiriladi

 O‘z navbatida kam ta’minlangan oila sifatida nafaqa oluvchi 840,2 mingta oilalarga (yoki jami oluvchilarning 93,5 foizi) bank kartalari orqali to‘lovlar amalga oshiriladi.

 Ijtimoiy himoya milliy agentligi amaldagi qonunchilik talablariga muvofiq nafaqa pullarini naqd shaklda oluvchi oilalarga joriy oy to‘lovlari "Xalq banki"ning sayyor kassalari tomonidan oyning 27-sanasiga qadar yetkazib berilishini ma’lum qildi.

Ma’lumot uchun: Joriy yilning noyabr oyida yangi 82,9 mingta kam ta’minlangan oilalar “Ijtimoiy himoya yagona reyestri” axborot tizimi bilan qamrab olindi.

"Ijtimoiy himoya yagona reyestri"ga kiritilganlar uchun imkoniyatlar

"Ijtimoiy himoya yagona reyestri" axborot tizimiga kiritilgan kam taʼminlangan oilalar haqida gapiradigan bo‘lsak, ushbu tizimning asosiy vazifasi ijtimoiy himoya tizimini yanada samarali qilish va yordamga muhtoj oilalarning ehtiyojlarini to‘g‘ri aniqlashdan iborat. Ushbu ro‘yxatga kiritilgan oilalar davlat tomonidan turli ko‘rinishdagi yordam va imtiyozlardan foydalanish imkoniga ega bo‘ladilar. 

Bunga quyidagilar kiradi:

1. Moddiy yordam — maʼlum miqdorda pul mablagʻlari yoki oziq-ovqat mahsulotlari koʻrinishida yordam ko‘rsatish.

2. Ijtimoiy xizmatlar — sog‘liqni saqlash, taʼlim yoki boshqa sohalarda bepul yoki imtiyozli xizmatlar.

3. Uy-joy sharoitlarini yaxshilashga yordam — uy-joyga ega bo‘lish yoki mavjud sharoitlarni yaxshilash uchun subsidiya.

Mazkur tizimga kiritilish uchun ariza beruvchilardan muayyan hujjatlar talab qilinadi va ular maxsus mezonlar asosida baholanadi. Bu jarayonning shaffofligi va adolatli amalga oshirilishi davlat organlari tomonidan nazorat qilinadi.

Nafaqa pullari vaqtida yetkazilmasa nima qilish kerak?

Agar kam taʼminlangan oilalarga nafaqa pullari o‘z vaqtida yetkazilmasa, quyidagi choralarni ko‘rish tavsiya etiladi:

  Oila istiqomat qilayotgan hududdagi ijtimoiy himoya bo‘limiga borib, vaziyatni tushuntirish lozim. Murojaat qilishda barcha kerakli hujjatlar, jumladan, nafaqa belgilanganligini tasdiqlovchi qaror yoki hujjatlarning nusxalarini olib boring.

  Ijtimoiy himoya va nafaqa masalalari bo‘yicha masʼul tashkilotlarning "ishonch telefonlari" mavjud. Ularga murojaat qilib, o‘z muammoingizni bildiring. Odatda ular murojaatni qabul qilib, sabablarini tekshirishni boshlaydi.

  Mahallaning ijtimoiy masalalar bo‘yicha vakilidan yordam so‘rab murojaat qiling. Mahalla organlari ko‘pincha ushbu jarayonlarni kuzatib boradi va muammolarni tegishli tashkilotlar bilan birgalikda hal etishga yordam beradi.

  Yuqoridagi usullar ham yordam bermasa, davlat tashkilotlariga yozma ariza yoki elektron murojaat yuboring. Elektron hukumat portallari orqali murojaat qilish imkoniyati mavjud. Shikoyatda vaziyatni batafsil bayon qilib, muammo yechimini talab qiling.

 Agar muammo uzoq muddat davomida hal etilmasa va qonun buzilish holatlari kuzatilsa, O‘zbekiston Respublikasi Ombudsmani yoki prokuratura organlariga shikoyat yuborishingiz mumkin.

Shuningdek, vaziyatni ijtimoiy tarmoqlarda yoritish orqali keng jamoatchilik e’tiboriga havola etish ham yaxshi natijaga olib kelishi mumkin. Ammo bunday harakatlar qonuniy doirada bo‘lishiga alohida eʼtibor qaratish zarur.

Kam taʼminlangan oilalar uchun ajratilgan nafaqalar turli yillarda

Oʻzbekistonda kam taʼminlangan oilalarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida turli nafaqa va moddiy yordam turlari joriy etilgan boʻlib, yillar davomida ushbu yordam turlari va ularning miqdorlari quyidagicha oʻzgargan:

2013-yil 15-fevraldagi 44-son qaroriga muvofiq:

14 yoshgacha bolalari bo‘lgan oilalarga nafaqa:

 1 ta bolali oilaga — 131 000 soʻm;

 2 ta bolali oilaga — 217 000 soʻm;

3 va undan ortiq bolali oilaga — 304 000 soʻm.

2 yoshga to‘lgunga qadar bola parvarishi bo‘yicha nafaqa: 434 000 soʻm.

Kam ta’minlangan oilalarga moddiy yordam: 326 000 soʻmdan 653 000 soʻmgacha.

2021-yil 1-sentyabrdan boshlab:

Bolalar nafaqasi:

 3 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan bitta farzand uchun — 250 000 soʻm;

 3 yoshgacha bo‘lgan bitta kichik farzand uchun — 325 000 soʻm;

 Oilaning ikkinchi farzandi uchun qo‘shimcha — 150 000 soʻm;

 Oilaning uchinchi va undan keyingi har bir farzandi uchun — 100 000 soʻm.

 Kam ta’minlangan oilalar uchun moddiy yordamning oylik miqdori: 380 000 soʻm.

Shuningdek, 2024-yil may oyidan boshlab minimal iste’mol xarajatlari qiymati bir oyda kishi boshiga 648 000 soʻm etib belgilangan.

Ushbu o‘zgarishlar kam ta’minlangan oilalarni qo‘llab-quvvatlash va ularning farovonligini oshirishga qaratilgan.