Seshanba, 20-oktabr, 2026
Havo 96 o‘rtacha Tirbandlik xaritasi
☀ +9° kechasi +8°

Tishlar uchun zararli bo’lgan mahsulotlar – ro'yxat

Mutaxassis bu borada ma’lumot va tavsiyalar berib o’tdi.

3 daqiqa o‘qiladi

Tishlar uchun zararli bo’lgan mahsulotlar – ro'yxat

Sog‘lom tishlar va chiroyli tabassum kishining husniga husn qo‘shadi. Sarg‘aygan va parvarish qilinmagan tishlar esa hatto mukammal obraz egasini ham boshqalarda ijobiy taassurot qoldirmasligiga sabab bo‘lishi mumkin. Tishlarning ko‘rinishi o‘zgarishiga gigiyena qoidalariga rioya qilmaslikdan tashqari, ayrim mahsulotlar iste’moli ham ta’sir qilishi mumkin. 

Konfetlar

Muntazam konfetlar iste’mol qilish tishlar uchun eng zararli bo‘lishi mumkin. Bu haqda stomatolog Vyacheslav Minko ma’lumot berdi. Shifokorning so‘zlariga ko‘ra, konfet so‘rishda shakar moddasi uzoq vaqt davomida tishlarga zararli ta’sir ko‘rsatadi.

«Agar siz karamellarni tishlasangiz, o‘tkir qirralari milklaringizni shikastlashi yoki emalni tirnashi mumkin. Yong‘oqlar, urug‘lar, krakerlar, quritilgan mevalar emalga zarar etkazishi mumkin», - deb tushuntirdi shifokor.

Gazli ichimliklar

Gazlangan, shirin ichimliklar zararli kislotalar ajratadigan bakteriyalarning ko‘payishiga ta’sir qiladi. Bu esa tishlarning sarg‘ayishiga olib keladi. Qolaversa, gazlangan ichimliklar tishning ko‘rinishini o‘zgartirish bilan cheklanmay, kariyes paydo qiladi va dentin (bevosita emal ostidagi qatlam)ni shikastlaydi. Ammo ularni naycha orqali orqali ichsangiz, zarari kamroq bo‘ladi.

Choy

2013-yilda Britaniyaning Derbi universiteti mutaxassislarining The Telegraph nashrida choyni tish emaliga zarari haqidagi maqolasi e’lon qilingan. Unda aytilishicha, arzon paketli qora choyda suyak, xususan, tish kasalliklarini keltirib chiqarishi mumkin bo‘lgan ftoridlar bisyor bo‘ladi. Mikroelement organizm uchun muhim ekaniga qaramay, uni haddan ortiq miqdorda iste’mol qilmagan yaxshi. Olimlar shu sabab ham kun davomida 4 finjondan ortiq choy ichmaslik va sifati yaxshi bo‘lmaganini xarid qilmaslikni tavsiya qiladi.

Maymunjon, qorag‘at va olcha boshqa “rangli” mevalar

Antioksidantlarga boy va foydali ekaniga qaramay, bu kabi mevalar tishga turli rang berishi mumkin bo‘lgan bo‘yovchi pigmentlarni ham o‘z ichiga oladi. Ushbu mevalar iste’molidan keyin tishlarda kiyimlardagi ketkazish qiyin bo‘lgan dog‘ singari yuvishning o‘zi bilan bartaraf qilib bo‘lmaydigan iz qoladi.

Vino

Qizil vino nafaqat tishlarning salomatligi, balki ko‘rinishiga ham salbiy ta’sir qiladi. Emalga oson yo‘l bilan ketkazib bo‘lmaydigan kulrang tus beradi. Oq vino esa aksincha, tish yuzasida iz qoldirmaydi, ammo emalga zarar yetkazadi. Buning hisobiga tishlar sezuvchan va mo‘rt bo‘lib qoladi hamda nosog‘lom kulrang ko‘rinishga ega bo‘ladi.

Sitrus mevalar

Bundan tashqari, yangi siqilgan sharbatlar va sitrus mevalari tish emaliga foydali emas, chunki ular tarkibida juda ko‘p kislotalar mavjud. Sitrus mevalarni iste’mol qilgandan keyingi sarg‘ayishni tish yuvish pastasi ham tozalaydigan ip ham bartaraf qila olmasligi, bu borada faqat stomatolog va uning professional asbob-uskunasi yordam berishi mumkin. Sitruslar vitaminga boy ekaniga qaramay, bu kabi mahsulotlarni haddan ortiq iste’mol qilmaslik kerak — tarkibidagi kislota tish emaliga zarar yetkazib, tishlarning sarg‘ayishiga olib keladi. Shifokor, shuningdek, kofeni ortiqcha iste’mol qilishdan ogohlantirdi, deb yozadi.

Tishlar uchun qanday maxsulotlar foydali?

Tishlarni mustahkamlash uchun maxsulotlar qaysi vitaminlar mavjudligini bilish va ulardan qanday ta'sirga erishish kerakligini bilib olish kerak. Misol uchun, ko'p miqdorda limondan foydalanib, ko'p miqdordagi S vitamini olishingiz mumkin, lekin ayni paytda tish emalini kislota bilan «yoqish» mumkin. Bu holda eng foydali:

Ko'katlar (selderey, maydanoz, sarimsoq va piyoz "patlarni", arpabodalar);

Sabzavotlar (ko'k, sabzi, sholg'om, qovoq, bodring, qovoq, patlıjan);

Mevalar (banan, apelsin, mandarin, armut, avakado qulupnay, bodom, victoria, krijovnik);

Nuts (yeryong'oq, pista, kashtan, yong'oq).