Rossiya Kiyevga o‘t ochishni to‘xtatdi

Rossiya prezidenti Vladimir Putin Ukraina poytaxtiga qarshi amalga oshirilayotgan harbiy zarbalarni uch kun muddatga to‘xtatish bo‘yicha ko‘rsatma berdi. Ushbu qaror Amerika Qo‘shma Shtatlari delegatsiyasining Rossiya poytaxtiga tashrif buyurib, Ukrainadagi qurolli nizoni bartaraf etish yuzasidan muzokaralar olib borayotgan bir paytda qabul qilindi.

Kreml taqdim etgan axborotga ko‘ra, Kiyevga beriladigan zarbalarga nisbatan e’lon qilingan ushbu cheklov 5-sentabr kuni yarim tundan kuchga kiradi va istisnosiz faqatgina Ukraina poytaxti hududini qamrab oladi. Mamlakatning boshqa viloyat va shaharlarida davom etayotgan harbiy harakatlar hamda hujumlarga bu qaror tatbiq etilmaydi.

Vaqtincha otashkesin sabablari

Putinning mazkur buyrug‘i AQSh prezidentining maxsus vakili Stiv Uitkoff va Donald Trampning kuyovi Jared Kushner Moskva shahriga yetib kelganidan ko‘p o‘tmay jamoatchilikka e’lon qilindi. Rossiya davlat ommaviy axborot vositalari bergan xabarga ko‘ra, Putin va AQSh delegatsiyasi o‘rtasidagi rasmiy uchrashuv 5-sentabr kuniga rejalashtirilgan.

Kreml matbuot kotibi Dmitriy Peskov poytaxtga qilingan zarbalarning vaqtincha to‘xtatilishini amerikalik vakillarning Kiyev shahrida o‘tkazilishi kutilayotgan uchrashuvlariga tayyorgarlik ko‘rish va ularni xavfsiz o‘tkazish zarurati bilan izohladi. Uitkoff hamda Kushner Rossiyadagi muzokaralarni yakunlagach, ilk bor Kiyevga safar qilishi kutilmoqda.

Kiyev va uning atrofidagi harbiy vaziyat

Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy 5-sentabr kuni Kiyev yaqinida joylashgan ikkita aeroport, xususan, ilgari xalqaro parvozlarni qabul qilgan Borispol aeroporti Rossiya raketalari nishoniga aylanganini ma’lum qildi. Zelenskiy ushbu zarbalarni AQSh delegatsiyasining Ukrainaga havo yo‘li orqali kelishi ehtimoli borasida olib borilayotgan muzokaralarga Rossiya tomonining bilvosita munosabati deb baholadi.

Urush boshlangan davrdan buyon xorijiy mamlakatlar rahbarlari hamda rasmiy vakillari Ukrainaga asosan Polsha hududidan poyezdda kirib kelishmoqda. Shu sababli, aeroportlarga berilgan zarbalar AQSh delegatsiyasining Kiyevga tashrif buyurish rejasini o‘zgartirishi yoki o‘zgartirmasligi bo‘yicha hozircha aniq ma’lumotlar yo‘q.

Amerika vakillarining ushbu tashrifi Rossiya kuchlarining Kiyevga nisbatan uzluksiz raketa va dron hujumlari fonida ro‘y bermoqda. Jumladan, 4-sentabr kuni Ukraina Xavfsizlik xizmati (SBU)ning Kiyevdagi bosh qarorgohiga ham zarba berilgan edi. Prezident Zelenskiy havo mudofaasi tizimi uchun raketalar yetishmayotgani poytaxtni ballistik raketalar hujumidan samarqli himoyalashda jiddiy qiyinchiliklar tug‘dirayotganini ta’kidladi.

Tinchlik tashabbuslari

AQSh prezidenti Donald Tramp 4-sentabr kuni qilgan bayonotida Uitkoff va Kushnerga yuqori baho berib, ularni “ajoyib muzokarachilar” deb atadi. Trampning so‘zlariga ko‘ra, ular urushni yakunlash bo‘yicha muayyan taklif bilan jo‘nab ketishmoqda va buni amalga oshirish uchun yaxshi imkoniyat mavjud.

Biroq, Kreml ma’muriyati ushbu masalada birmuncha ehtiyotkor munosabat bildirdi. Dmitriy Peskov AQSh prezidenti ilgariroq mutlaqo yangi g‘oyalar haqida gap ketmayotganini aytib o‘tganini eslatib o‘tdi. O‘z navbatida, Rossiya tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Sergey Ryabkov Vashington ma’muriyati muzokaralar jarayonida “maydondagi haqiqiy vaziyatni” inobatga olishi shartligini bildirdi va harbiy harakatlar maydonidagi vaziyat Kiyev foydasiga o‘zgarmayotganini qo‘shimcha qildi.

Shu bilan birga, Rossiya qurolli kuchlari Donetsk viloyatining muhim sanoat markazlari joylashgan hududlariga bosimni kuchaytirib, so‘nggi oylarda ushbu yo‘nalishda sekin-asta oldinga siljishni davom ettirmoqda. Mamlakatning boshqa hududlariga berilayotgan zarbalar ham to‘xtagani yo‘q. Xususan, 4-sentabrdan 5-sentabrga o‘tar kechasi Qora dengiz bo‘yidagi portlar va Dnipropetrovsk viloyatidagi sanoat zavodi raketa hujumiga uchradi.

Barcha murakkabliklarga qaramay, Vladimir Zelenskiy Uitkoff va Kushnerning 6-sentabr kuniga mo‘ljallangan Kiyev tashrifini ijobiy baholadi. Ukraina rahbari AQSh tomoni bilan iloji boricha konstruktiv hamda mazmunli muloqot o‘tkazish va nizoni yakunlashning real vositalarini topish zarurligini uqtirib o‘tdi.