JSST: Bolalarni emlash butun dunyo bo'ylab to'xtab qoldi

Dunyo miqyosida bolalarni emlash darajasi hali ham koronavirus pandemiyasigacha qayd etilgan darajaga yetmagan. Bu masala yuzasidan xavotirlar JSST va YUNISEF qo‘shma hisobotida xabar berildi.

2,7 millionga yaqin bola to‘liq emlanmagan

"2023-yilda bolalarni emlash bo‘yicha global qamrov to‘xtab qoldi. Natijada 2,7 millionga yaqin bola to‘liq emlanmagan yoki 2019-yildagi [COVID-19] pandemiyadan oldingi darajaga nisbatan kam emlangan", — deya ta’kidladi ekspertlar.

O'tgan yili difteriya, qoqshol va ko'k yo'talga qarshi vaksinaning uch dozasini olgan bolalar soni 84 foizda (108 million kishi) to'xtab qoldi.

6,5 million bola toʻliq vaksina olmagan

Vaksinaning bir dozasini olmagan bolalar soni 2022-yildagi 13,9 milliondan 2023-yilda 14,5 millionga yetdi. Yana 6,5 million bola chaqaloqlik va erta bolalik davridagi kasalliklardan himoya qilish uchun zarur bo'lgan DPT vaksinasining uchinchi dozasini olmagan.

Nima sababdan emlash toʻxtab qolgan?

Qayd etilishicha, emlanmagan bolalarning yarmidan ko‘pi 31 ta sog‘liqni saqlash holati barqaror bo‘lmagan davlatda yashaydi.

"2022-yildan beri global emlash qamrovi deyarli o'zgarmaganligini va eng tashvishlisi hali 2019-yil darajasiga qaytmaganligini ko'rsatadigan ushbu tendensiyalar sog'liqni saqlash xizmatlaridagi uzilishlar, logistika muammolari, emlashda ikkilanish va xizmatlardan foydalanishdagi nomutanosiblik bilan bog'liq davom etayotgan muammolarni aks ettiradi", - deydi mutaxassislar.

Qizamiq epidemiyasi

Belgilanganidek, emlashning kamligi allaqachon qizamiq epidemiyasiga olib kelmoqda. Kasallikka qarshi emlash to'xtab qoldi, buning natijasida 35 millionga yaqin bola himoyasiz yoki qisman himoyalangan.

2023-yilda dunyodagi bolalarning atigi 83 foizi qizamiqqa qarshi emlashning birinchi dozasini muntazam tibbiy yordam doirasida olgan bo'lsa, ikkinchi dozani olgan bolalar soni 2022-yilga nisbatan biroz oshib, 74 foizga yetdi. Bu raqamlar qizamiq tarqalishining oldini olish uchun zarur bo'lgan 95% qamrovdan ancha past. So'nggi besh yil ichida qizamiq epidemiyasi dunyodagi chaqaloqlarning to'rtdan uch qismi yashaydigan 103 mamlakatda sodir bo'ldi. Emlashning past darajasi (80% yoki undan kam) ushbu epidemiyalarga olib keladigan asosiy omil bo'ldi. Aksincha, qizamiqqa qarshi emlash darajasi yuqori bo'lgan 91 mamlakatda epidemiya kuzatilmadi", -deyiladi hisobotda.

Qizamiq epidemiyasini toʻxtatsa boʻladi

JSST bosh direktori Tedros Adan Gebreyesusning ta'kidlashicha, qizamiq epidemiyasi immunizatsiya bo'shliqlarini ko'rsatadigan ko'rsatkichdir.

 "Bu hal qilinadigan muammo. Qizamiqqa qarshi emlash arzon va hatto eng qiyin joylarga ham yetkazib berilishi mumkin. JSST barcha hamkorlarimiz bilan mamlakatlarga ushbu bo'shliqlarni bartaraf etishda va xavf ostidagi bolalarni imkon qadar tezroq himoya qilishda yordam berishga intiladi", - deya xulosa qildi tashkilot rahbari.