Jahon bankidan O‘zbekistonga 10,6 mln dollar: Pullar nimaga sarflanadi?

O‘zbekistonning energetika sektorida samaradorlikni oshirish va tabiiy gaz yo‘qotishlariga chek qo‘yish maqsadida Jahon banki tomonidan 10,6 million dollar miqdorida grant ajratilishi ma’qullandi. Ushbu moliyaviy ko‘mak mamlakatning gaz uzatish tizimidagi surunkali muammolarni bartaraf etish va eskirgan infratuzilmani qayta tiklashga xizmat qiladi.

Yo‘qotishlar iqtisodiyotga qimmatga tushmoqda

Ko‘p yillar davomida gaz uzatish tarmoqlariga yetarli darajada sarmoya kiritilmagani va texnik xizmat ko‘rsatish ishlari oqsoqlangani sababli, tizimda gaz sizib chiqish holatlari keskin ortgan. Jahon banki tahlilchilarining ogohlantirishicha, agar hozirdan zarur choralar ko‘rilmasa, 2030-yilga kelib yillik yo‘qotishlar 1,75 milliard kub metrni tashkil etishi mumkin. Bu nafaqat ulkan hajmdagi tabiiy boylikning havoga uchishi, balki davlat byudjeti uchun 228 million dollar miqdoridagi boy berilgan daromad demakdir.

Jahon bankining Markaziy Osiyo bo‘yicha mintaqaviy direktori Naji Benxasinning ta’kidlashicha, gaz uzatish tizimini optimallashtirish bir vaqtning o‘zida ham iqtisodiy, ham ijtimoiy natijadorlikni ta’minlaydi. Tizimdagi samaradorlikning ortishi natijasida aholi va tadbirkorlik sub’yektlari uchun energiya resurslarining yetkazib berish hajmi ortadi, energiya xavfsizligi mustahkamlanadi.

2029-yilgacha bo‘lgan maqsadlar

Loyiha doirasida belgilangan chora-tadbirlar 2029-yilga qadar sezilarli natijalarni ko‘rsatishi kutilmoqda. Rejaga ko‘ra, ta’mirlash ishlari natijasida qariyb 47,5 ming tonna gazning noqonuniy va texnik sizib chiqishining oldi olinadi. Bu esa mamlakat iqtisodiyotiga qo‘shimcha 18 million dollar atrofida mablag‘ tejalishini kafolatlaydi.

Tejalgan ushbu mablag‘larning asosiy qismi shunchaki sarflab yuborilmasdan, tizimda sizib chiqishlarni aniqlash va ularni tezkor bartaraf etishning zamonaviy, uzoq muddatli mexanizmlarini yaratishga qayta yo‘naltiriladi. Mazkur jarayon nafaqat texnologik yangilanishni, balki yangi ish o‘rinlari yaratish orqali bandlik masalasini hal etishga ham xizmat qiladi.

Ushbu loyiha O‘zbekistonning "yashil" energetika va resurslarni tejash borasidagi strategik maqsadlariga to‘la mos keladi. Gaz tizimidagi har bir tejalgan kub metr — bu iqtisodiyotning barqarorligi va xalq farovonligi uchun qo‘shilgan muhim hissadir.