Yangi rekord: O‘zbekistonning oltin-valyuta zaxiralari $43,14 mlrd.ga yetdi

Oktyabr oyida O‘zbekistonning oltin-valyuta zaxiralari yana rekord darajaga yetdi. Bu haqda Markaziy bank ma’lumotlarida keltirilgan.

Oltin valyuta zaxiralarining oshish sababi

Joriy yilning 1-noyabr holatiga ko‘ra, mamlakat zaxiralari bir oyda $2 mlrd.dan ortiqqa oshib, $43,14 mlrd.ni tashkil etdi. Bu ma’lumotlar e’lon qilina boshlanganidan keyingi davr uchun eng yuqori ko‘rsatkichdir.

Buning asosiy sababi oltin zaxiralarining davom etayotgan o‘sishi bilan bog‘liq bo‘ldi. O‘z navbatida, uning qiymati ham rekord ko‘rsatkichini yangiladi — $33,36 mlrd. yoki o‘tgan oyga nisbatan $1,5 mlrd.ga ko‘p.

Zaxiralarning sof hajmi 12 mln. troya unsiyaligicha qoldi

Shu bilan birga, zaxiralarning sof hajmi oldingi daraja — 12 mln. troya unsiyada (373 tonnadan ortiq) o‘zgarishsiz qoldi. Erkin konvertatsiya qilinuvchi valyutadagi aktivlar hajmi sezilarli darajada oshib, oktyabr oyi oxirida $9,22 mlrd.ni tashkil etdi.

Markaziy bankning xorijiy hisobvaraqlaridagi naqd valyuta hajmi $445,5 mln.ga oshib, $9,11 mlrd.ga yetdi. Shundan $414,4 millioni boshqa Markaziy banklar va XVFda, qolgan $8,67 milliardi esa boshqa xorijiy moliya institutlarida saqlanadi.

Bundan tashqari, Markaziy bank tomonidan sotib olingan qimmatli qog‘ozlar narxi bir oy ichida deyarli uch baravar oshib, $100 mln.dan oshdi.

Jahon oltin kengashI Oʻzbekiston oltinini sotib olishga oʻtdi

Markaziy bankning ma’lumotlariga ko‘ra, uchinchi chorakda tartibga soluvchi organ tomonidan oltin xaridi 12 foizga o‘sgan. O‘z navbatida, Jahon oltin kengashi (WGC) O‘zbekistonning qimmatbaho metalni sotishdan uni sotib olishga o‘tganini ta’kidlagan.

Oʻzbekistondafi asosiy oltin konlari

Maʼlumot uchun, O‘zbekiston oltin zaxiralari va konlari dunyoda yetakchi o‘rinlardan birini egallaydi va mamlakat iqtisodiyotining muhim tarmoqlaridan biri hisoblanadi. Mamlakatdagi yirik oltin konlari asosan Navoiy va Qizilqum hududlarida joylashgan bo‘lib, ular qatoriga Muruntov va Amantaytau konlari kiradi. Ushbu konlar katta miqdordagi oltin zaxiralariga ega bo‘lib, davlat iqtisodiyotiga katta hissa qo‘shmoqda.

 Asosiy oltin konlari:

1. Muruntov koni – Navoiy viloyatidagi Muruntov dunyodagi eng yirik ochiq oltin konlaridan biri hisoblanadi. 2021-yilda bu kon 2 million unsiyadan ortiq oltin ishlab chiqargan.

2. Amantaytau koni – Markaziy Qizilqum hududida joylashgan bu kon ham katta oltin zaxiralariga ega. Xalqaro investitsiyalar yordamida bu konning rivojlanishi amalga oshirilmoqda.

Oltin sanoatining iqtisodiy ahamiyati

O‘zbekistonning oltin eksporti umumiy eksport hajmining muhim qismini tashkil etadi. Masalan, 2023-yilda mamlakat 5,64 milliard dollarlik oltin eksport qilib, umumiy eksportning deyarli 40 foizini qamrab olgan. Oltin zaxiralari mamlakatning iqtisodiy barqarorligi uchun muhim hisoblanadi, shu bois bu tarmoq davlat tomonidan muntazam ravishda qo‘llab-quvvatlanmoqda.

 Ekologik va ijtimoiy masalalar

Oltin qazib olish jarayonlari ekologik xavfsizlik masalalarini ham keltirib chiqaradi. Shu sababli, O‘zbekiston hukumati ekologik standartlarga rioya qilish va mahalliy aholini himoya qilishga katta e’tibor qaratmoqda. Bu jarayonlarda mahalliy aholini ish bilan ta’minlash ham muhim hisoblanadi.

Umuman olganda, O‘zbekistonning oltin sanoati iqtisodiy rivojlanishning muhim tarmog‘i bo‘lib, uning o‘sishi mamlakat iqtisodiy barqarorligini mustahkamlashga xizmat qilmoqda.