Don, avtomobil va kiyim-kechak eksporti sezilarli darajada qisqardi

Statistika agentligining xabar berishicha, 2024-yilning birinchi yarmida O‘zbekiston tashqi savdo aylanmasi hajmi 31,82 milliard dollarni tashkil etdi.

6 oyda oltin sotuvi 4,19 mlrd. dollarga yetdi

O‘tgan yilga nisbatan o‘sish 8,5 foizga - may oyidagiga nisbatan uch baravarga oshdi. Eksport atigi 5,5 foizga o‘sib, 12,99 milliard dollarga yetdi. Import ayni vaqtda 10,6 foizga oshib, 18,83 mlrd. dollarni tashkil qildi.

Yil boshidan beri oltin sotuvi 4,19 mlrd. dollarni (-4,1%) ya’ni, umumiy eksportning 34% ni tashkil etdi. Iyun oyida O‘zbekiston qimmatbaho metallni sotmagan.

Asosiy hamkorlari

Asosiy savdo sherigi 5,89 milliard dollar bilan Xitoyda qoldi, shundan 4,9 milliard dollari Xitoy eksportiga to‘g‘ri keldi. Ikkinchi o‘rinda (5,75 milliard dollar) Rossiya asosiy eksport bozori bo‘lib qolgan (1,73 milliard dollar).

Birinchi beshta tashqi savdo hamkorlari qatoriga Qozog‘iston (1,91 milliard dollar), Turkiya (1,43 milliard dollar) va Janubiy Koreya (1,06 milliard dollar) kirdi. Fransiya bilan tovar ayirboshlash hajmi (563,4 million dollar) 1,5 barobar, eksport esa qariyb ikki barobar (384,9 million dollar) oshdi.

Eksport

Oltindan tashqari, ishlab chiqarilgan mahsulotlar mamlakat uchun asosiy tovar eksporti bo‘lib qolmoqda. Yil boshidan beri ularni yetkazib berishdan tushgan daromad 2,06 milliard dollarga (-3%) yetdi.

To‘qimachilik va gazlamalar eksportidan tushum 1,05 milliard dollargacha (-1,8 foiz) oshdi. Rangli metallar yetkazib berish 3,8 foizga, 688,2 million dollargacha, po‘lat va quyma temir eksporti esa 14,5 foizga (103,6 million dollar) kamaydi.

851,5 million dollar (-2,3%) bilan oziq-ovqat ta’minoti ikkinchi o‘rinni egalladi. Asosiy ulush sabzavot va mevalar (617,2 million dollar, +6,9%), shuningdek, don (164,3 million dollar, -32%)ga to‘g‘ri keladi.

Kimyo mahsulotlari eksporti hajmi 764,3 million dollarni (+31,2 foiz) tashkil etdi. Noorganik moddalar 415,1 million dollargacha o‘sgan, ikkinchi o‘rinda 151,1 million dollarga (+21,8 foiz) o‘g‘it yetkazib berilgan.

 Mashinasozlik mahsulotlari

Yilning birinchi yarmida mashinasozlik mahsulotlarini yetkazib berish 1,1 foizga qisqardi va 593,3 million dollarga yetdi. Avtomobillar va ularning butlovchi qismlarini eksport qilish yetakchi bo‘ldi, garchi u 168 million dollarga kamaygan bo‘lsa ham.

Shu bilan birga, “boshqa transport uskunalari” (111 million dollar) eksporti 4,5 barobar oshdi. Elektr jihozlari (97,6 mln. dollar, -12,8%), sanoat mashina va uskunalari (38,4 mln. dollar, -12,8%), telekommunikatsiya va ovoz yozish uskunalari (31 mln. dollar, -47,3%), ma’lumotlarni qayta ishlash uskunalari (3,9 mln. dollar) yetkazib berish kamaydi.

Kiyim-kechaklar va neft mahsulotlari

Iste’mol va boshqa tovarlar eksporti 540,3 million dollarni (-13,5 foiz) tashkil etdi. Kiyim-kechak yetkazib berishdan tushgan daromad 450,5 million dollar (-15,4%), “turli tayyor mahsulotlar” esa 26,6 foizga oshib, 57 million dollarga yetdi.

Neft mahsulotlari yetkazib berish 2,5 baravarga ( 285,4 million dollargacha ), elektr energiyasi yetkazib berish esa deyarli ikki baravarga (66 million dollar) oshdi. Boshqa tomondan, gaz eksporti 8,3 foizga ( 241,4 million dollar ) kamaydi.

Import

Tovarlar importi tarkibida mashinasozlik mahsulotlari 6,79 milliard dollar (+5,6%) bilan yetakchilik qilmoqda. Avtomobillar va butlovchi qismlar yetkazib berish 1,66 mlrd. dollar (-9,6%), elektr jihozlari – 964,3 mln. dollar (+72,2%), elektr generatorlari – 489,5 mln. dollar (+41,1%), aloqa vositalari – 464,6 mln. dollar (+14,5%)ni tashkil etdi.

Ikkinchi o‘rinda ishlab chiqarilgan mahsulotlar – 2,84 milliard dollarni (+2,1%) tashkil qildi. Cho‘yan va po‘lat (1,25 mlrd. dollar, +12,8%), yog‘ochdan yasalgan buyumlar (184,3 mln. dollar, +7,6%) va rangli metallar (171,8 mln. dollar, +18,7%) importi o‘sdi.

Gaz va yoqilg‘i mahsulotlari importi

Kimyo sanoati mahsulotlari importi 1 foizga oshib, 2,29 milliard dollarni tashkil etdi. Tibbiy mahsulotlarga 890,9 million dollar (+26,6 foiz), plastmassaga 375,6 million dollar (-8,4 foiz) sarflangan.

Yoqilg‘i va yoqilg‘i-moylash materiallari yetkazib berish 2,12 milliard dollarni (+65,8 foiz) tashkil qildi. Rossiya va Turkmanistondan gaz importi 4 baravarga oshib, 800 million dollardan ortdi, shuningdek, neft va neft mahsulotlari 1,14 milliard dollar (+24 foiz), ko‘mir 84,6 million dollar (+4,5 foiz) tushdi.

Oziq-ovqat mahsulotlari

Xorijiy oziq-ovqat mahsulotlari importi 1,71 mlrd. dollarni (+0,7%) tashkil etdi. Don mahsulotlari yetkazib berish 431,5 million dollarga (-29,4 foiz), shakar va qandolat mahsulotlari yetkazib berish 297,7 million dollarga (+12,1 foiz), sabzavot va mevalarni yetkazib berish 237,5 million dollarga (+35 foiz) yetdi.