Rulda musiqa tinglash avtohalokatga sabab bo‘lishi mumkin

Ko‘pchilik haydovchilar mashina haydashni musiqasiz tasavvur qila olmaydi. Kimdir yo‘lga chiqishi bilan sevimli qo‘shig‘ini yoqadi, kimdir tirbandlikda asabni tinchlantirish yoki charchoqni unutish uchun musiqa eshitadi. Ammo ba’zi vaziyatlarda aynan shu musiqa diqqatni chalg‘itib, kutilmagan xavf tug‘dirishi mumkin. 

Xo‘sh, rulda musiqa tinglash qanchalik xavfli?

Musiqaning diqqatga ta’siri

Tadqiqotlarga ko‘ra, haydovchilarning aksariyati deyarli har safar mashinada musiqa yoqadi. Ayniqsa yoshlar uchun musiqasiz rulda diqqatni jamlash qiyinroq tuyuladi. Shunga qaramay, olimlar musiqa haydashga har doim ham foydali ta’sir qilmasligini aytmoqda.

Ba’zi hollarda musiqa yordam berishi mumkin, ammo ko‘pincha u haydovchining tezlik va masofani aniq ushlab turishiga halaqit qiladi. Musiqa eshitib ketayotgan haydovchilar tinchlikda haydaganlarga qaraganda ko‘proq xatoga yo‘l qo‘yishi aniqlangan. Shu bilan birga, musiqa miyani band qilib, yo‘lni kuzatish bilan tovushlarga e’tibor berish o‘rtasida raqobat paydo qiladi.

Musiqa odamga o‘zini tetikroq his qilish hissini berishi mumkin. Ayniqsa charchagan paytda bu qisqa muddatga yordam beradi. Ammo bu ta’sir uzoq davom etmaydi va odatda 15–25 daqiqadan keyin yo‘qoladi.

Qaysi musiqa turi xavfliroq bo‘lishi mumkin?

Musiqaning balandligi va turi rulda qanday haydashimizga ta’sir qiladi. Tadqiqotlar musiqa qanchalik baland bo‘lsa, haydovchi tezlikni sezmay oshirib yuborish ehtimoli shunchalik yuqori bo‘lishini ko‘rsatmoqda. Tinch va past ovozdagi qo‘shiqlar esa odatda sokinroq haydashga yordam beradi. Juda hissiyotli yoki agressiv musiqalar ayrim haydovchilarni tavakkal qilishga undashi mumkin.

Yana bir muhim jihat — musiqani kim tanlagani. Haydovchining o‘zi yoqtirgan qo‘shiqlar kamroq chalg‘itadi va kayfiyatni boshqarishga yordam beradi. Yoqmaydigan yoki majburan qo‘yilgan musiqa esa diqqatni pasaytirib, xatolarni ko‘paytiradi.

Yangi haydovchilarga muhim ogohlantirish

Eng katta xavf tajribasi kam haydovchilarda kuzatiladi. Ularda musiqa miyani tezroq charchatadi, xavfni kechroq sezishga va tezlikni oshirishga olib kelishi mumkin. Ayniqsa quvnoq va juda harakatchan qo‘shiqlar bu holatni kuchaytiradi. Tajribali haydovchilarda esa bunday ta’sir odatda kamroq bo‘ladi.

Mutaxassislar musiqani butunlay taqiqlash shart emas, deb hisoblaydi. Eng to‘g‘ri yo‘l — tanish qo‘shiqlarni, o‘rtacha ovozda va sokin janrlarda tinglashdir. Yangi haydovchilarga esa tirbandlikda, yomon ob-havoda yoki notanish yo‘llarda musiqani pasaytirish yoki o‘chirib qo‘yish tavsiya etiladi.