Bundan salkam 2 hafta avval AQSh Venesuela yetakchisi Nikolas Maduroni uch soatlik operatsiya natijasida taxtdan ag‘dargandi. Shundan so‘ng u va rafiqasi AQShga olib ketilgandi. Bu AQSh tomonidan xorijiy davlat rahbarlarini yiqitish bo‘yicha birinchi holat emas. Amerika bundan oldin yana bir qancha davlat yetakchilarini ag‘darishda ishtirok etgan. Quyida yaqin tarixda “taxtdan ag‘darilgan” davlat rahbarlari haqida ma’lumotlarni jamladik.

So‘nggi 20 yil ichida ilm-fan va texnologiyaga bo‘lgan sarmoyalar jadal o‘sdi. 2024-yilga kelib, ilmiy-tadqiqot va tajriba-ishlab chiqish (NIOKR) sohasiga sarflangan mablag’lar 3 trillion dollarga yaqinlashdi. Biroq bu o‘sish davlatlar o‘rtasida farq qilmoqda. Xo‘sh, eng ko‘p qaysi davlatlar ilmiy-tadqiqotlar sohasida sarmoya kiritmoqda?

Hormuz bo‘g‘ozi – bu dunyodagi eng muhim energetika nuqtalaridan biri hisoblanadi. Bu bo‘g‘oz orqali Osiya, Yevropa va boshqa mamlakatlarga neft va gaz yetkazib beriladi. Dunyo bo‘ylab har yili millionlab barrellar neft va gaz ushbu bo‘g‘ozdan o‘tib, global iqtisodiyotga tarqatiladi. Ushbu bo‘g‘ozning yopilishi neft narxining oshishi, siyosiy muammolar hamda jismoniy cheklovlar kabi muammolarni yuzaga keltiradi.

Yaqin Sharqdagi ziddiyatlarning uchinchi haftasiga kelib, Eronning Hormuz bo‘g‘ozidagi norasmiy qamali oqibatida global dengiz savdosi deyarli falaj holatga keldi. Hamma kutganidek transport oqimi to‘xtab qolgan bo‘lsa-da, ba’zi kema egalari ushbu xavfli hududdan o‘tishning noodatiy va ayyorona yo‘llarini topishmoqda.

Dengizlar qadimdan davlatlar uchun katta ahamiyatga ega bo‘lib kelgan. Savdo yo‘llarini himoya qilish, strategik hududlarni nazorat qilish va dunyoda o‘z ta’sirini ko‘rsatish uchun kuchli harbiy dengiz floti muhim hisoblanadi. Shu sabab ko‘plab davlatlar o‘z flotini rivojlantirishga katta mablag‘ sarflaydi. 2026-yilda tuzilgan yangi reyting esa qaysi davlatlar dengizlarda eng katta harbiy kuchga ega ekanini ko‘rsatdi.

2024-yil 22-mart kuni Moskvadagi “Crocus City Hall” konsert zalida sodir bo‘lgan terakt butun dunyoda katta shov-shuvga sabab bo‘lgandi. Ushbu fojeadan keyin ko‘plab odamlar halok bo‘lib, yuzlab insonlar jarohat oldi va voqea uzoq vaqt davomida muhokama qilindi. Oradan oylar o‘tib, nihoyat sud bu ish bo‘yicha yakuniy qarorni chiqardi. Teraktni amalga oshirganlar va unga yordam bergan deb topilgan jami 19 nafar shaxsga turli muddatlarda qamoq jazolari berildi. Quyida sud jarayoni qanday o‘tgani, kimlar qanday jazoga hukm qilindi va bu voqea Rossiyada yana qanday o‘zgarishlarga sabab bo‘lgani haqida ma’lumotlarni jamladik.

Markaziy Osiyolik mehnat migrantlari uchun xorij safari nafaqat daromad manbai, balki ko‘p hollarda kutilmagan fojia va hayot bilan vidolashuv nuqtasiga aylanmoqda. So‘nggi yillarda Rossiya Federatsiyasidan vataniga qaytayotgan “200-yuk”lar soni mintaqa davlatlari, xususan, O‘zbekiston va Tojikiston uchun og‘riqli nuqta bo‘lib qolmoqda.