Tadbirkorlarga eng ko‘p qaysi tashkilotlar to‘siq bo‘lyapti?

Mamlakatimizda tadbirkorlik muhitini sog‘lomlashtirish va davlat idoralarining hisobdorligini oshirish maqsadida o‘tkazilgan yillik monitoring natijalari e’lon qilindi. Biznes-ombudsman va Adliya vazirligi tomonidan taqdim etilgan hisobotlar shuni ko‘rsatmoqdaki, aksariyat nazorat organlari hali ham “eski hammom, eski tos” tamoyili asosida ishlamoqda.

Nazorat qiluvchilar nazorat ostida: Kim o‘z vazifasini uddalayapti?

Prezidentning PF-184-son Farmoni talablari asosida 44 ta davlat organi faoliyati “Yagona davlat nazorati” tizimi orqali elakdan o‘tkazildi. Tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash jamoatchilik kengashi tomonidan tasdiqlangan mezonlar asosida shakllangan reyting natijalari kishini o‘ylantiradi:

• Intizomli “yettilik”: Faqatgina 7 ta organ (Hisob palatasi, “O‘zarxiv”, Kinematografiya agentligi va boshqalar) 80 balldan yuqori natija bilan “Yaxshi” bahosini oldi.
• Qoniqarsiz ko‘rsatkich: Afsuski, tahlil qilingan idoralarning yarmidan ko‘pi — 27 tasi “Qoniqarsiz” deb topildi. Bu degani, tadbirkorlar bilan ishlashda tizimli muammolar hamon bartaraf etilmagan.

“Qora ro‘yxat”da kimlar bor?

Eng past ball to‘plagan (55 balldan past) idoralar ro‘yxatida tadbirkorlar kundalik faoliyatida eng ko‘p to‘qnash keladigan Soliq qo‘mitasi, Kadastr agentligi, Madaniy meros agentligi hamda kommunal soha inspeksiyalari joy olgan. Bu idoralar biznes rivojiga ko‘makchi bo‘lish o‘rniga, ko‘p hollarda ularga to‘sqinlik qiluvchi “to‘siq” vazifasini o‘tayotgani ochiq-oydin ko‘rinib qoldi.

Qaysi davlat tashkilotlarida ish bitishi qiyin?

Faqat nazorat organlari emas, balki aholi va biznesga xizmat ko‘rsatuvchi idoralarda ham ahvol maqtanarli emas. Adliya vazirligining 2025-yil yakuni bo‘yicha hisoboti “ishi bitishi qiyin” bo‘lgan beshlikni aniqlab berdi.

Qonunbuzilishlar bo‘yicha “Top-5” antireytingi:

1. “Hududgazta’minot” — 43 367 ta holat;
2. Kadastr agentligi — 32 544 ta holat;
3. Sog‘liqni saqlash vazirligi — 21 321 ta holat;
4. Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligi — 19 176 ta holat;
5. “Hududiy elektr tarmoqlari” AJ — 18 014 ta holat.

Raqamlar so‘zlaganda: Yil davomida davlat xizmatlari ko‘rsatishda jami 252 747 ta qonun buzilishi aniqlangan. Shundan 170 mingdan ortig‘i muddatni buzish, 50 mingdan ziyodi esa asossiz rad etish bilan bog‘liq.

Ijobiy o‘zgarish bormi?

Garchi qora ro‘yxatlar va minglab qonunbuzilishlar mavjud bo‘lsa-da, umidbaxsh tendensiya ham kuzatildi. Adliya vazirligining qayd etishicha, 2025-yilda davlat xizmatlari sohasidagi umumiy qonunbuzilishlar soni o‘tgan yilga nisbatan 2,5 barobarga kamaygan. Bu shaffoflik va raqamlashtirish o‘z samarasini bera boshlaganidan dalolat beradi.

Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, reyting natijalari “qoniqarsiz” baho olgan rahbarlar uchun jiddiy signal bo‘lishi kerak. Zero, “Yagona davlat nazorati” tizimi endi har bir tekshiruv va har bir rad etilgan murojaat ortida inson omili va qonuniylikni qat'iy nazorat qilib boradi.