O‘zbekistonda ish joylaridagi tazyiq va kamsitishga qarshi milliy dastur ishga tushirilmoqda

O‘zbekistonda xodimlarni ish joyidagi tazyiq, zo‘ravonlik va kamsitishdan himoya qilish, tashkilotlarda o‘zaro hurmatga asoslangan muhitni shakllantirishga qaratilgan Milliy dasturni amalga oshirish boshlanmoqda. Dastur mehnat munosabatlarida inson huquqlari va qadr-qimmatini himoya qilish bilan birga, yuzaga kelgan huquqbuzarliklar bo‘yicha murojaatlarni ko‘rib chiqish mexanizmlarini ham takomillashtirishni nazarda tutadi. Uning ijrosini muvofiqlashtirish O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Inson kapitalini rivojlantirish loyihalar ofisiga yuklatilgan.

Dasturni amalga oshirish masalalari muhokama qilindi

2026-yil 15-oktabr kuni Toshkent shahrida Milliy dasturni amaliyotga joriy etish bo‘yicha galdagi vazifalar muhokama qilindi. Unda davlat organlari, diplomatik korpus, xalqaro tashkilotlar va rivojlanish bo‘yicha hamkorlar vakillari ishtirok etdi. Tadbirga jami 70 nafarga yaqin kishi qatnashdi.

Muhokamalar davomida ish joylarida xavfsizlikni ta’minlash, xodimlarning huquqlarini himoya qilish va tazyiq hamda kamsitish holatlarining oldini olish bo‘yicha belgilangan vazifalarni amalda bajarish masalalariga e’tibor qaratildi.

xp

Tadbirda O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi Robaxon Mahmudova, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbarining maslahatchisi va Inson kapitalini rivojlantirish loyihalar ofisining bosh koordinatori Nozimaxon Davletova, Birlashgan Millatlar Tashkiloti Aholishunoslik jamg‘armasining (UNFPA) O‘zbekistondagi doimiy vakili Nigina Abasazade, O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurorining o‘rinbosari Svetlana Artikova hamda BMTning O‘zbekistondagi doimiy koordinatori Sabin Mahl ishtirokchilarga tabrik so‘zlari bilan murojaat qildi.

Qonunchilikdagi kafolatlar amalda ishlashi kerak

Oliy sud raisi Robaxon Mahmudova ish joylarida xavfsiz muhitni ta’minlash uchun qonunchilikda belgilangan normalarni amaliyotda samarali ishlaydigan mexanizmlarga aylantirish zarurligini ta’kidladi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori hamda ushbu chora-tadbirlarni amalga oshirishga qaratilgan Vazirlar Mahkamasi qarorining qabul qilinishi bu boradagi muhim qadamlardan biri bo‘ldi.

Robaxon Mahmudova amaldagi qonunchilikda nazarda tutilgan kafolatlar xodimlarni himoya qilishda haqiqiy natija berishi lozimligini qayd etdi. Buning uchun huquqbuzarliklarning oldini olish va kelib tushgan murojaatlarni ko‘rib chiqish tizimi samarali ishlashi muhim hisoblanadi.

Har bir tashkilotda o‘zaro hurmat tamoyili qaror topishi lozim

Prezident Administratsiyasi rahbarining maslahatchisi, Inson kapitalini rivojlantirish loyihalar ofisining bosh koordinatori Nozimaxon Davletova Milliy dastur ish joylarida o‘zaro hurmatni shakllantirishga xizmat qilishini bildirdi.

Uning ta’kidlashicha, Shavkat Mirziyoyev tomonidan qabul qilingan islohot natijasida erkaklar va ayollarga birdek hurmat bilan munosabatda bo‘lishni ta’minlaydigan, turli tashkilotlar faoliyatiga tatbiq etiladigan mexanizm yaratilmoqda.

Nozimaxon Davletova o‘zaro hurmat tamoyili alohida tashabbus darajasida qolib ketmasdan, har bir tashkilotning kundalik faoliyatida odatiy me’yorga aylanishi kerakligini ta’kidladi. Uning fikricha, bunday madaniyat Yangi O‘zbekistonda sog‘lom jamiyatni shakllantirish va kelajak uchun salohiyatli kadrlarni tarbiyalashda muhim o‘rin tutadi.

UNFPA islohotlarni amalga oshirishda ko‘maklashmoqda

BMT Aholishunoslik jamg‘armasining O‘zbekistondagi doimiy vakili Nigina Abasazade mamlakatda xavfsiz va hurmatga asoslangan mehnat muhitini yaratishga qaratilgan islohotlarni ishlab chiqishda tashkilot tomonidan ekspertlik va texnik yordam ko‘rsatilganini qayd etdi.

Uning ta’kidlashicha, endilikda asosiy vazifa qonunchilik darajasida qabul qilingan qarorlarni amaliyotga tatbiq etishdan iborat. Buning uchun belgilangan o‘zgarishlarni tashkilotlar faoliyatiga izchil singdirish va ularning doimiy ishlashini ta’minlash zarur.

Nigina Abasazade UNFPA ushbu islohotlarni ishlab chiqishda yetakchi ekspertlik va texnik ko‘mak ko‘rsatganidan faxrlanishini bildirdi. Shuningdek, jamg‘armaning maqsadi mamlakatdagi har bir inson uchun yanada xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini shakllantirishga hissa qo‘shish ekanini ta’kidladi.

Xavfsiz mehnat muhiti uchun idoralararo hamkorlik zarur

BMTning O‘zbekistondagi doimiy koordinatori Sabin Mahl ish joylarida tazyiq, zo‘ravonlik va kamsitishning oldini olish faqat bitta idora yoki muayyan sohaning zimmasidagi vazifa emasligini ta’kidladi.

Uning fikricha, bu yo‘nalishda natijaga erishish uchun barcha davlat tuzilmalari o‘zaro muvofiqlashtirilgan holda ishlashi, xalqaro hamjamiyat esa zarur ekspertlik yordamini ko‘rsatishi kerak.

Sabin Mahl xavfsiz va hurmatga asoslangan mehnat muhitini yaratish ko‘p tomonlama hamkorlikni talab qilishini qayd etdi. Davlat idoralarining birgalikdagi harakatlari va xalqaro tashkilotlarning ko‘magi belgilangan chora-tadbirlarni amaliyotga tatbiq etishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Milliy dastur ikkita qaror asosida amalga oshiriladi

O‘zbekistonda ish joylarida xavfsiz va hurmatga asoslangan muhitni ta’minlashga qaratilgan Milliy dastur ikkita normativ-huquqiy hujjat asosida amalga oshiriladi.

Birinchisi — O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 21-sentabrdagi «Mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi PQ–345-son qarori. Ikkinchisi esa O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 28-sentabrdagi 518-son qaroridir.

Mazkur hujjatlar doirasida xodimlarning huquqlari va qadr-qimmatini himoya qilish, ish joylarida tazyiq, zo‘ravonlik hamda kamsitish holatlarining oldini olish, shuningdek, bunday holatlar yuzasidan kelib tushgan murojaatlarni ko‘rib chiqishning samarali mexanizmlarini yaratish ko‘zda tutilgan.

Milliy dasturning amalga oshirilishi ushbu vazifalarni tashkilotlar faoliyatiga tatbiq etish va mehnat munosabatlarida o‘zaro hurmat tamoyilini mustahkamlashga qaratilgan. Dastur ijrosini muvofiqlashtirishni Prezident Administratsiyasi huzuridagi Inson kapitalini rivojlantirish loyihalar ofisi olib boradi.