Rivojlangan davlatlar tajribasi asosida ma’muriy sudlar yanada modernizatsiya qilinadi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti 2025-yil 30-yanvarda “Fuqaro va tadbirkorlik subyektlarining huquqlarini sud orqali himoya qilishning zamonaviy mexanizmlarini joriy etish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarorni (PQ-33-son) imzoladi.

Ma’muriy sudlarga qanday vakolatlar berilmoqda?

Yangi qarorga ko‘ra, ma’muriy sudlarga fuqarolar va tadbirkorlarning huquqlarini samarali himoya qilish uchun kengaytirilgan vakolatlar berilmoqda. Ushbu vakolatlar quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

Fuqarolar va tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish

 • Ma’muriy sudlar endi davlat organlari va mansabdor shaxslarning qaror yoki harakatlarini qonuniyligini tekshirish vakolatiga ega bo‘ladi.

 • Agar davlat organlari yoki mansabdor shaxslar fuqarolarning huquqlarini buzsa, sud bu qarorlarni bekor qilish yoki o‘zgartirishga haqli bo‘ladi.

Nizolarni sudgacha hal qilish mexanizmlarini rivojlantirish

 • Ma’muriy sudlar fuqarolar va davlat organlari o‘rtasidagi nizolarni sudgacha hal qilish mexanizmlarini joriy etish vakolatiga ega bo‘ladi.

 • Sudga yetib bormasdan oldin tomonlarni murosaga keltirish va kelishuv yo‘li bilan nizolarni hal etish mexanizmlari kuchaytiriladi.

Sud qarorlarining ijrosi ustidan nazorat qilish

 • Davlat organlari sud qarorlarini o‘z vaqtida bajarishi shart. Ma’muriy sudlar esa bu jarayon ustidan nazorat o‘rnatadi.

 • Agar sud qarorlari bajarilmasa, tegishli davlat organlari yoki mansabdor shaxslarga nisbatan huquqiy chora ko‘riladi.

Xalqaro tajriba asosida sud tizimini takomillashtirish

 • Rivojlangan davlatlarning ilg‘or tajribasi asosida ma’muriy sudlarning vakolatlari kengaytiriladi va zamonaviy sud ish yuritish tizimi joriy etiladi.

 • Yangi mexanizmlar joriy etilishi natijasida fuqarolar va tadbirkorlarning davlat organlariga ishonchi ortadi.

Ma’muriy sud ish yurituvida dastlabki eshituv instituti joriy etiladi

Qarorga ko‘ra, ma’muriy sudlar faoliyatiga quyidagi tartiblar joriy etiladi: 

qarori, harakati (harakatsizlik) ustidan shikoyat qilinayotgan davlat organi mansabdor shaxsi yoki uning vakili sud majlisida majburiy ishtirok etishini ta’minlash;

ma’muriy sud ish yurituvida ishlarning tezkor va sifatli ko‘rib chiqilishini ta’minlashga hamda fuqarolar va tadbirkorlik sub’yektlariga o‘z huquqlarini himoya qilish uchun qo‘shimcha imkoniyatlar yaratishga qaratilgan dastlabki eshituv institutini joriy etish.

Yangi qonun loyihasi ishlab chiqiladi

Quyidagilarni nazarda tutuvchi qonun loyihasi ishlab chiqiladi: 

davlat organi mansabdor shaxsi yoki uning vakili ma’muriy sudning majlisida majburiy ishtirok etishini ta’minlash;

ma’muriy sud ish yurituvida dastlabki eshituv institutini joriy etish;

ma’muriy sudga nizolarni hal etish jarayonida sudga hurmatsizlik qilinishi va sudning xususiy ajrimi bo‘yicha choralar ko‘rmaslikka oid huquqbuzarliklar aniqlanganda, ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlarni ko‘rish vakolatini berish.

2025-yil 1-maydan tadbirkorlar tomonidan tan olingan soliqqa oid huquqbuzarliklar bo‘yicha soliq organi tomonidan ushbu tadbirkorning banklardagi hisobvaraqlari bo‘yicha operatsiyalarni to‘xtatib qo‘yish tartibi joriy etiladi.