Joriy yilda mamlakatimizning MDH davlatlari bilan tashqi savdo hajmi qanday o‘zgardi?
Ma’lumot o‘rnida, 2024-yilning yanvar-oktyabr oylarida O‘zbekistonning eng yirik tashqi savdo hamkorlari Rossiya, Qozog‘iston va Qirg‘iziston bo‘ldi.
3 daqiqa o‘qiladi
2024-yilning yanvar-oktyabr oylari holatiga ko‘ra, O‘zbekistonning MDH davlatlari bilan tashqi savdo aylanmasi sezilarli o‘sishga erishdi. Ushbu davrda umumiy savdo hajmi 19 milliard dollarga yetdi, bu MDH davlatlarining O‘zbekiston tashqi savdosidagi ulushining 34,9% ni tashkil etdi.
Eksport va import dinamikasi
2024-yil davomida eksport 7,5 milliard dollarni tashkil etib, 110,7% o‘sishni ko‘rsatdi. Import esa 11,5 milliard dollarni tashkil etdi, bu 114,7% o‘sishni anglatadi. Bunda eksport va importning o‘sish dinamikasi, 2022-yilga nisbatan, sezilarli ravishda yaxshilangan.
Eng yirik tashqi savdo hamkorlari
O‘zbekistonning MDH davlatlari bilan tashqi savdosida eng katta hajmga ega bo‘lgan davlatlar orasida Rossiya, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston, Turkmaniston va Belarus alohida ajralib turadi. Rossiya bilan tashqi savdo hajmi 9,7 milliard dollarni tashkil etgan bo‘lsa, Qozog‘iston bilan savdo hajmi 3,4 milliard dollarga yetdi. Qirg‘iziston va Tojikiston bilan savdo hajmi esa ancha past bo‘lib, 675,6 million va 564,2 million dollarni tashkil etdi.
Tovar aylanmasining o‘sishi
Tovar aylanmasi bo‘yicha 2022-yilga nisbatan o‘sish kuzatildi. Masalan, Ozarbayjon bilan savdo aylanmasi 113,1% ga, Armaniston bilan esa 161,8% ga oshgan. Belarus, Qirg‘iziston va Qozog‘iston bilan savdo ham o‘sish sur'atlarini saqlab qolgan.
O‘tgan yilgi ko‘rsatkichlar
2023-yilda O‘zbekistonning MDH davlatlari bilan tashqi savdo aylanmasi 18,5 milliard dollarni tashkil etdi. Ushbu ko‘rsatkich 2022-yilga nisbatan 10% ga o‘sish ko‘rsatdi. 2023-yilda eksport hajmi 6,7 milliard dollar, import esa 10 milliard dollarni tashkil etdi. MDH davlatlarining umumiy tashqi savdodagi ulushi 34% atrofida bo‘ldi. Bu davrda O‘zbekistonning asosiy savdo hamkorlari Rossiya, Qozog‘iston, va Qirg‘iziston bo‘lib, ushbu davlatlar bilan tashqi savdo aloqalari yuqori o‘sish sur’atlarini ko‘rsatdi.
MDH davlatlari bilan savdo aloqalari eng yuqori ko‘rsatkichga ega bo‘lgan yil
Mustaqillikdan beri O‘zbekiston MDH davlatlari bilan savdo aloqalari eng yuqori ko‘rsatkichga 2022-yilda erishdi. 2022-yilda O‘zbekistonning MDH davlatlari bilan tashqi savdo aylanmasi 20,1 milliard dollarni tashkil etdi, bu O‘zbekiston tarixidagi eng katta savdo hajmi bo‘ldi.
2022-yilda eksport 7,2 milliard dollar, import esa 12,9 milliard dollarni tashkil etdi. MDH davlatlarining umumiy tashqi savdodagi ulushi esa 34,2% bo‘ldi.
Eng katta savdo hamkorlari orasida Rossiya alohida ajralib turdi. Rossiya bilan savdo hajmi 9,5 milliard dollarni tashkil etib, eksport 3 milliard dollar, import esa 6,5 milliard dollarni tashkil etdi. Shuningdek, Qozog‘iston bilan savdo hajmi 3,2 milliard dollar, Qirg‘iziston bilan esa 650 million dollarni tashkil etdi.
2022-yilda O‘zbekiston MDH davlatlari bilan savdo aloqalarida yangi bir bosqichga o‘tdi va bu davrda savdo hajmi yuqori o‘sishni davom ettirdi.
