Manfaatlar toʻqnashuvi toʻgʻrisidagi qonun qoʻllaniladigan tashkilotlar roʻyxati eʼlon qilindi

O‘zbekiston Respublikasi “Manfaatlar to‘qnashuvi to‘g‘risida”gi qonunining tatbiq etilishi bilan davlat organlari va tashkilotlari ro‘yxati yangilandi. Bu qadam davlat va nodavlat tashkilotlari o‘rtasida manfaatlar to‘qnashuvini kamaytirish, shaffoflikni oshirish hamda korrupsiyaga qarshi kurashni kuchaytirish maqsadida amalga oshirilmoqda.

Respublika darajasidagi davlat organlari va tashkilotlari

Mazkur ro‘yxatda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi, Oliy Majlis, Vazirlar Mahkamasi, Markaziy bank, Oliy sud, Bosh prokuratura kabi davlat organlari ham kiritilgan. Shuningdek, iqtisodiy, ijtimoiy va xavfsizlik bilan bog‘liq muhim tashkilotlar — Davlat xavfsizlik xizmati, Majburiy ijro byurosi, Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi ham ushbu ro‘yxatda mavjud.

Yuridik shaxs maqomidagi davlat jamg‘armalari

Qonunga muvofiq, O‘zbekistondagi davlat pensiya jamg‘armasi, “El-yurt umidi” jamg‘armasi, Kambag‘allikni qisqartirish va ilm-fanni qo‘llab-quvvatlash kabi yuridik shaxs maqomidagi davlat jamg‘armalari ham manfaatlar to‘qnashuvi holatlarini oldini olish maqsadida nazorat ostiga olinadi. Bu jamg‘armalar aholi ijtimoiy va iqtisodiy manfaatlariga xizmat qilgan holda faoliyatini davom ettiradi.

Mahalliy davlat hokimiyati organlari

Mahalliy davlat hokimiyati organlari ham qonunning tatbiq etilishi doirasida hisobga olingan. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va barcha viloyat hokimliklari, shuningdek, Toshkent shahar hokimligi va tuman hokimliklari manfaatlar to‘qnashuvining oldini olish bo‘yicha choralarni kuchaytirishi ko‘zda tutilgan.

Davlat korxonalari va aksiyadorlik jamiyatlari

Qonun, shuningdek, ustav fondida davlat ulushi 50 foiz va undan yuqori bo‘lgan aksiyadorlik jamiyatlari va davlat unitar korxonalarini ham o‘z ichiga oladi. Bu korxonalarga “Navoiy KMK”, “O‘zbekneftgaz”, “O‘zavtosanoat”, “O‘zbekiston temir yo‘llari” kabi yirik korxonalar kiradi. Ushbu korxonalarning manfaatlar to‘qnashuviga yo‘l qo‘ymasligi va faoliyatlarida shaffoflikni ta’minlash dolzarb ahamiyat kasb etadi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qaroriga asosan amalga oshirilayotgan ushbu tashabbus davlat organlari va korxonalarning samaradorligini oshirish, shaffoflik va korrupsiyaga qarshi kurashishning samarali usuli sifatida xizmat qiladi. Bu orqali davlat boshqaruvida va iqtisodiy sektorda manfaatlar to‘qnashuvining oldini olish maqsadida keng ko‘lamli o‘zgarishlar amalga oshirilmoqda.

Manfaatlar to‘qnashuvi nima?

Mal’lumot uchun, manfaatlar to‘qnashuvi — bu shaxsning shaxsiy yoki xususiy manfaatlari uning kasbiy majburiyatlariga to‘g‘ri kelmaydigan holat. Bunday vaziyatda shaxsning qarorlari yoki harakatlari o‘zining yoki yaqinlarining manfaatlariga xizmat qilishi mumkin, natijada u o‘zining professional vazifalarini bajarishda odil bo‘lmasligi xavfi paydo bo‘ladi.

Davlat xizmatida yoki tashkilotlarda manfaatlar to‘qnashuvi ko‘pincha korrupsiya, resurslardan suiiste'mol qilish yoki shaffoflikning buzilishiga olib kelishi mumkin. Shu sababli, ko‘plab mamlakatlarda manfaatlar to‘qnashuvining oldini olish uchun qoidalar va tartibotlar joriy etiladi, masalan, o‘z manfaatlarini oshkor qilish yoki manfaatlarga aloqador qarorlarni qabul qilishdan chetlanish.