“Kambag‘al” yulduzlar: Xonandalar davlatga qancha soliq to‘layapti?

O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi mamlakatimizda konsert-tomosha faoliyati bilan shug‘ullanuvchi xonandalar tomonidan 2025-yil yakunlari bo‘yicha taqdim etilgan soliq deklaratsiyalarini o‘rganib chiqdi. Joriy yilning 17-aprel holatiga ko‘ra shakllantirilgan hisobot san’at ahli tomonidan ko‘rsatilgan daromadlar va ularga hisoblangan soliqlar hajmi bo‘yicha muhim raqamlarni ochiqladi.

Deklaratsiya topshirganlar va umumiy daromad manzarasi

Rasmiy ma’lumotlarga tayansa, litsenziyaga ega bo‘lgan jami 728 nafar xonanda o‘tgan yildagi faoliyati bo‘yicha soliq idoralariga hisobot topshirgan. Ushbu san’atkorlar tomonidan qayd etilgan umumiy daromad miqdori 4,69 milliard so‘mni tashkil etdi. Mutaxassislar ushbu mablag‘ning 3,72 milliard so‘mini soliqqa tortiladigan baza sifatida tasdiqlashdi va natijada jami 437,1 million so‘m daromad solig‘i hisoblandi.

E’tiborli jihati shundaki, daromadlar taqsimoti reyting guruhlari bo‘yicha turlicha ko‘rinish olgan. Eng ko‘p sonli ko‘rsatkich uchinchi guruh san’atkorlariga tegishli bo‘lib, 643 nafar ijodkor jami 3,01 milliard so‘m daromad deklaratsiya qilgan (hisoblangan soliq — 277 million so‘m). Birinchi guruhga mansub 28 nafar eng nufuzli xonandalar esa 1,09 milliard so‘m daromad ko‘rsatib, 104,4 million so‘m soliq to‘lashlari belgilandi. Ikkinchi guruhdagi 57 nafar ijrochi esa 585,4 million so‘m daromad bo‘yicha hisobot bergan.

Minimal ko‘rsatkichdan eng yuqori cho‘qqigacha

Deklaratsiyalardagi raqamlar tahlil qilinganda, san’atkorlarning daromad darajasi sezilarli darajada farqlanishi ma’lum bo‘ldi. Masalan, 228 nafar xonanda o‘zining yillik daromadini hatto 1 million so‘mga ham yetmasligini (jami 117,9 million so‘m) bildirgan. Shuningdek, 396 nafar ijodkor 10 million so‘mgacha bo‘lgan tushum haqida ma’lumot bergan.

Yuqori daromadli segmentda esa quyidagicha holat kuzatildi:

• 71 nafar xonanda 20 million so‘mgacha;
• 16 nafari 40 million so‘mgacha;
• 11 nafari 60 million so‘mgacha daromad ko‘rgan. Sanoqli, ya’ni bor-yo‘g‘i 6 nafar san’atkor yillik daromadini eng yuqori darajada — 152 million so‘mgacha (jami 702 million so‘m) deb ko‘rsatgan.

Tendensiyalar va to‘lov muddatlari

So‘nggi yillardagi tahlillar xonandalar tomonidan soliq to‘lash ko‘rsatkichlari pasayib borayotganini ko‘rsatmoqda. Taqqoslash uchun, 2024-yilda 2 020 nafar xonandaga 1,1 milliard so‘m soliq hisoblangan bo‘lsa, 2025-yilga kelib deklaratsiya topshirganlar va hisoblangan soliqlar miqdori keskin kamaygan. O‘tgan yili o‘rtacha bir nafar san’atkorga yiliga 544,5 ming so‘m soliq to‘g‘ri kelgan bo‘lsa, oxirgi ma’lumotlarga ko‘ra, bu ko‘rsatkich 505,6 ming so‘mni tashkil qilmoqda.

Soliq qo‘mitasi barcha san’atkorlarga eslatib o‘tadiki, joriy yilgi hisob-kitoblar bo‘yicha belgilangan daromad solig‘ini to‘lashning oxirgi muddati 2026-yil 1-iyun etib belgilangan.