Qo‘ziqorindan bodring bochkasigacha: Yashash uchun dunyoning eng noodatiy uylari (fotojamlanma)

Uy deganda ko‘pchilik to‘rt devorli, tomi va derazasi bor oddiy binoni tasavvur qiladi. Lekin dunyoda shunaqa uylar borki, ularni ko‘rib bu tasavvur butunlay o‘zgaradi. Ba’zilari tabiatdan ilhom olib qurilgan, boshqalari esa go‘yo fizika qonunlariga bo‘ysunmagandek ko‘rinadi.

Bunday uylar oddiy yashash joyi emas. Ular inson tasavvuri va ijodining mahsuli bo‘lib, ko‘rgan odamni hayratga soladi, kuldiradi yoki o‘ylantirib qo‘yadi. Quyida dunyoning turli burchaklarida qurilgan eng noodatiy 20 ta uy bilan tanishasiz.

1. Qo‘ziqorin uy — Perinton, Nyu-York

1970-yillarda qurilgan bu uy tashqi ko‘rinishi bilan haqiqiy qo‘ziqoringa o‘xshaydi. G‘aroyib shakli darrov e’tiborni tortadi va oddiy uylar orasida ajralib turadi. Ichki qismi ham noodatiy bo‘lib, rang-barang mozaika bezaklar bilan ishlangan.

Uy tabiatdan ilhom olib qurilgan va atrof-muhit bilan uyg‘unlashib ketadi. Har bir xonasi o‘zgacha kayfiyat beradi va kutilmagan detallar bilan hayratlantiradi. Bu uy me’morchilikda ijod va tasavvur chegarasi yo‘qligini ko‘rsatib turadi.

 2. Teskari uy — Trassenhayde, Germaniya

Bu noodatiy uy Germaniyaning Trassenhayde shahrida maxsus ko‘rgazma uchun qurilgan va hozir tashrif buyuruvchilar uchun ochiq. Uni yaratgan mualliflar — Klaudiush Golos va Sebastion Mikuchyuk — uy ortida alohida sabab yo‘qligini, shunchaki boshqalardan farq qiladigan narsa qilishni istashganini aytishadi.

Uyning rasmiy nomi “Dunyo boshini pastga qaratdi” deb ataladi va bu nom uning mazmunini to‘liq aks ettiradi. Eng qizig‘i, nafaqat uyning tashqi ko‘rinishi, balki ichkaridagi barcha xonalar ham butunlay teskari qilib qurilgan. Bu uyga kirgan odam o‘zini go‘yo hamma narsa ostin-ustun bo‘lib ketgandek his qiladi.

3. Pivo bankalaridan qurilgan uy — Xyuston, Texas

1968-yilda Jon Milkovish Xyustonda juda g‘alati uy qurishni boshlaydi. Bu uy pivo bankalari va shishalaridan yasalgan bo‘lib, tashqi ko‘rinishi bilan darrov e’tiborni tortadi. Tom qismi pivo bankalarining qopqoqlari bilan bezatilgan va quyoshda yaltirab turadi.

Uyning devorlari pivo shishalaridan qurilgan. Bu shishalar nafaqat uyni himoyalaydi, balki ichkariga rangli soyalar tushirib, vitraj oynaga o‘xshash chiroyli manzara yaratadi. Hatto singan shishalar ham mozaika qilib ishlatilgan. Bu uy oddiy chiqindilardan ham ijod va tasavvur bilan haqiqiy san’at asari yaratish mumkinligini ko‘rsatib turadi.

4. Nautilus uyi — Mexiko shahri, Meksika

Mexiko shahrida joylashgan Nautilus uyi tashqi ko‘rinishi bilan dengiz chig‘anog‘iga o‘xshaydi. Uy me’mor Xaver Senosian tomonidan tabiatdan ilhom olib qurilgan. Shakllari yumshoq va egri bo‘lib, oddiy uylardan butunlay farq qiladi.

Uy ichida ham keskin burchaklar yo‘q. Shu sabab bu yerda o‘zingizni xuddi suv osti olamida yurgandek his qilasiz. Tabiiy materiallar uyni yanada iliq va sokin qiladi.

5. Kub uylar — Rotterdam, Niderlandiya

Rotterdam shahridagi Kub uylar 1984-yilda me’mor Pit Blom tomonidan yaratilgan va tashqi ko‘rinishi bilan darrov e’tiborni tortadi. Uylar 45 daraja qiyshaytirilgan kub shaklida qurilgan bo‘lib, oddiy uylar orasida juda g‘aroyib ko‘rinadi.

Bugun Kub uylar Rotterdamning ramziga aylangan va sayyohlar ko‘p keladigan joy hisoblanadi. 

Hatto uylardan biri mehmonxonaga aylantirilgan bo‘lib, istaganlar qiyshaygan xonada tunab ko‘rishi mumkin. Ichkarisi qulay va shinam, derazalardan esa shahar manzarasi butunlay boshqacha ko‘rinadi.

6. Pufak uy — Kann, Fransiya

Fransiyaning Kann shahri yaqinida joylashgan “Maison Gaudet” pufak uylar darrov e’tiborni tortadi. Bu noodatiy uylarni me’mor Antti Lovag 1975-yilda yaratgan va u an’anaviy arxitektura qoidalariga bo‘ysunmagan. Qizig‘i, u arxitektura bo‘yicha rasmiy diplomga ham ega bo‘lmagan.

Uy dumaloq, pufakka o‘xshash shakli bilan kelajakni eslatadi. Ichkarida 10 ta xona bor va har birini boshqa-boshqa rassom bezatgan. Shu sabab har bir xona o‘ziga xos va boshqacha kayfiyat beradi.

Shisha va beton uyg‘unligi ichki makonni tashqi tabiat bilan bog‘lab turadi. Bu uyga kirgan odam o‘zini oddiy mehmonxonada emas, balki san’at va tasavvur olamida yurgandek his qiladi.

7. Po‘lat uy — Ransom Kanyon, Texas

Texas shtatining Ransom Kanyon hududida joylashgan Po‘lat uy juda noodatiy va betakror inshoot hisoblanadi. Uni rassom va haykaltarosh Robert Bruno loyihalagan. Uy qurilishi 1973-yilda boshlangan va Bruno 2008-yilda vafot etguniga qadar, qariyb 20 yildan ortiq davom etgan.

Uy to‘liq po‘latdan qurilgan bo‘lib, buning uchun 110 tonnadan ortiq metall ishlatilgan. Eng qizig‘i, barcha po‘lat qismlar Bruno tomonidan o‘zi shakllantirilgan va payvandlangan. U devorlarni egri chiziqlar bilan yasab, har bir detalga alohida e’tibor bergan.

Po‘lat uy g‘ayrioddiy dizayni, yumaloq devorlari va noodatiy ko‘rinishi bilan darrov ajralib turadi. Garchi qurilish materiali sovuq metall bo‘lsa-da, uy ichkarisi iliq va yoqimli muhitga ega.

8. Vinchester sirli uyi — San-Xose, Kaliforniya

Kaliforniyaning San-Xose shahrida joylashgan Vinchester sirli uyi o‘zining g‘alati tuzilishi bilan mashhur. Bu katta viktorian uslubidagi saroyni Sara Vinchester eri 1881-yilda vafot etgach qurishni boshlagan.

U uy uchun aniq reja tuzmagan va me’mor ham yollamagan. Quruvchilar yillar davomida tinmay ishlagan va natijada yetti qavatli, juda chalkash uy paydo bo‘lgan. Uy ichida hech qayerga olib bormaydigan zinapoyalar, devorga ochiladigan eshiklar va boshqa xonaga qaragan derazalar bor.

Sara Vinchester vafotidan keyin odamlar bu g‘alati qurilishni uning arvohlarga ishongani bilan bog‘lashgan. Shu sabab bu uy bugun ham sirli va noodatiy joy sifatida tanilgan.

9. Hojatxona shaklidagi uy — Suvon, Janubiy Koreya

Janubiy Koreyaning Suvon shahrida joylashgan Haewoojae uyi tezda e’tiborni tortadi, sababi u hojatxona shaklida qurilgan. Bu noodatiy uy Sim Je-dukk tomonidan yaratilgan va uning ortida muhim ma’no bor.

“Haewoojae” so‘zi tashvishlardan xalos bo‘ladigan joy degan ma’noni anglatadi. Uy orqali muallif dunyoda toza va qulay hojatxonalar qanchalik muhim ekanini eslatmoqchi bo‘lgan. Tashqi ko‘rinishi g‘alati bo‘lsa-da, ichki qismi keng, zamonaviy va qulay. Uy ichida hojatxonalar tarixi haqida kichik muzey ham bor.

10. Avtomobil rezidensiyasi — Zalsburg, Avstriya

Bu uy me’mor Markus Fogleyter tomonidan loyihalangan bo‘lib, energiyani tejashga qaratilgan zamonaviy dizayni bilan ajralib turadi. Uy maxsus “3 litr” isitish va izolyatsiya tizimi orqali juda kam energiya sarflaydi, shu sabab u ham tejamkor, ham tabiatga zarar yetkazmaydi.

Uyning tashqi ko‘rinishi g‘ayrioddiy va darrov ko‘zga tashlanadi. Biroq bu dizayn faqat bezak vazifasini bajaradi va uyning energiya samaradorligiga ta’sir qilmaydi. Asosiy e’tibor ichki texnologiyalarga qaratilgan.

11. Krzywy Domek — Sopot, Polsha

Polshaning Sopot shahrida joylashgan Krzywy Domek, ya’ni “Egri kichkina uy”, tashqi ko‘rinishi bilan darrov e’tiborni tortadi. Uy xuddi ertaklardan chiqqandek egri-bugri shaklda qurilgan.

Bu bino 2004-yilda barpo etilgan va uning dizayni ertak rasmlaridan ilhomlangan. Rang-barang devorlar va noodatiy burchaklar uyni yanada qiziqarli ko‘rsatadi. Krzywy Domek oddiy bino emas, balki ijod va tasavvur mahsuli.

12. 222 uy — Pembrokshir, Uels

Bu uy Uelsning janubi-g‘arbiy qirg‘og‘ida joylashgan milliy bog‘ hududida qurilgan. Atrofidagi tabiat juda chiroyli bo‘lgani uchun uy ham aynan shu manzaraga moslab loyihalangan. Uy qisman yerga ko‘milgan holatda qurilgan.

Bu dizayn atrof-muhitga zarar yetkazmaslikni maqsad qilgan. Shu sabab uy tabiat bilan bir butun bo‘lib ketgandek ko‘rinadi. Ichkarida bo‘lganlar esa bog‘ning chiroyli manzarasidan bemalol bahramand bo‘lishi mumkin.

13. Barg uy — Angra-dus-Reys, Braziliya

Braziliyaning Angra-dus-Reys shahrida joylashgan bu uy tomidan qaralganda ulkan gulga o‘xshaydi. Tomi olti barg shaklida bo‘lib, har bir barg uyning alohida bir qismiga tegishli.

Me’morlik kompaniyasi Mareines & Patalano uyning ichki qismini yo‘laklarsiz qilib loyihalagan. Shu sabab dengizdan esadigan shabada uyning ichida bemalol aylanadi va salqin, yoqimli muhit yaratadi.

14. Samolyot uy — Miziyara, Livan

Livanning Miziyara shaharchasi uylarining g‘aroyib ko‘rinishi bilan mashhur. Bu yerda oddiy uylar kam, aksariyati qadimgi ibodatxonalar, Misr uslubi yoki hatto samolyot shaklida qurilgan. Shu sabab shahar bir qarashdayoq e’tiborni tortadi.

Eng mashhur uylardan biri Airbus A380 samolyotiga o‘xshatib qurilgan uy hisoblanadi. Unda samolyotga xos qanotlar, dvigatellar va derazalar aniq tasvirlangan. Bu uy shaharning ijodkorlik chegarasini buzishga tayyor ekanini ko‘rsatadi.

15. Tuzlangan bodring bochkasi uyi — Grand-Mare, Michigan

Michigan shtatining Grand-Mare shahrida joylashgan bu uy oddiy uylar orasida darrov ajralib turadi. U ikki dona katta bodring bochkasi asosida qurilgan va ikki qavatli kichkina uyga aylantirilgan. Bu noodatiy uy 1926-yilda mashhur karikaturachi Uilyam Donaxi uchun qurilgan.

Uy tashqi tomondan dumaloq shakli va yorqin ranglari bilan ko‘zga tashlanadi. Ichkarida esa yashash xonasi, oshxona va yotoqxona bor.