Yevropaning uch giganti ham Eronga qarshi urush ochmoqchi

Yaqin Sharqdagi geosiyosiy vaziyat o‘ta qaltis pallaga kirdi. Germaniya, Fransiya va Buyuk Britaniya yetakchilari Eronning mintaqadagi agressiv harakatlariga javoban misli ko‘rilmagan darajadagi qat’iy qo‘shma bayonot bilan chiqdi. GFR hukumati tomonidan e’lon qilingan ushbu hujjatda Tehronning “mulohazasiz hujumlari” keskin qoralanib, “Yevrouchlik” o‘z manfaatlari va ittifoqchilarini himoya qilish yo‘lida bevosita harbiy choralar ko‘rishga tayyorligini ma’lum qildi.

Mutanosib zarbalar va strategik hamkorlik

Yevropaning yetakchi davlatlari Tehrondan harbiy provokatsiyalarni zudlik bilan to‘xtatishni talab qilmoqda. Aks holda, G‘arb koalitsiyasi Eronning raketa va dron uchirish infratuzilmalarini bevosita manbaning o‘zida yo‘q qilishga qaratilgan mutanosib harbiy operatsiyalarni amalga oshirishi mumkin. Mazkur qadamlar Vashington va mintaqadagi strategik hamkorlar bilan to‘liq muvofiqlashtirilgan holda rejalashtirilmoqda. Ayniqsa, Eronning Isroil va AQSh amaliyotlariga aloqasi bo‘lmagan obyektlarga zarba berishi Yevropa diplomatik korpusida jiddiy e’tiroz va “hayrat” uyg‘otgan.

Fransiyaning harbiy shayligi va “Sharl de Goll” missiyasi

Fransiya Prezidenti Emmanuel Makron Abu Dabidagi harbiy-dengiz bazasiga uyushtirilgan hujumdan so‘ng Mudofaa kengashining favqulodda yig‘ilishini o‘tkazdi. Parij ushbu voqelikni javobsiz qoldirmasligini va mintaqadagi jangovar shaylik eng yuqori darajaga ko‘tarilishini ta’kidladi.

Vaziyatning jiddiyligini amalda isbotlash maqsadida, yaqinda “Orion” o‘quv mashg‘ulotlarida qatnashgan Fransiyaning “Sharl de Goll” aviatashuvchi kemasi va uning zarbdor guruhi Eron yo‘nalishi bo‘ylab safarbar etildi. Bu harakat Yevropaning nafaqat diplomatik, balki real harbiy bosim o‘tkazish niyatida ekanligidan dalolat beradi.

Buyuk Britaniya bosh vaziri Kir Starmerga ko‘ra, rasmiy London AQSh harbiy kuchlariga Eronga qarshi amaliyotlarda Britaniya harbiy bazalaridan foydalanish uchun ijozat bergan.

Iqtisodiy qamal va sanksiyalar

Harbiy tahdidlar bilan bir qatorda, Yevropa Ittifoqi iqtisodiy richaglarni ham ishga solmoqda. YI diplomatiyasi rahbari Kaya Kallas ittifoq nomidan chiqish qilib, Tehronga nisbatan yangi, yanada qat’iy sanksiyalar paketi tayyorlanayotganini bildirdi. Bryussel Tehronni yadroviy dastur va ballistik raketa loyihalaridan voz kechishga chaqirar ekan, mintaqadagi keskinlikning yanada avj olishi butun dunyo xavfsizligiga tahdid ekanini eslatib o‘tdi.

Diplomatik muzokaralar davri yakunlandimi?

Yevropa davlatlarining ushbu keskin pozitsiyasi Eron bilan ko‘p yillar davomida olib borilgan yumshoq diplomatik muloqotlar davri inqirozga uchraganini ko‘rsatmoqda. Ilgari masalalarni muzokaralar stoli atrofida hal qilishga intilgan London, Parij va Berlin endilikda kuch ishlatish variantini ochiq e’lon qilmoqda.

Hozirda Eronning Isroil va AQSh obyektlariga davom etayotgan raketa hujumlari hamda bunga javoban berilayotgan intensiv zarbalar Yaqin Sharqni katta urush ostonasiga yetaklamoqda. Ho‘rmuz bo‘g‘ozidagi tijoriy kemalar xavfsizligi va Yevropaning mintaqadagi iqtisodiy manfaatlari “Yevrouchlik”ni yanada qat’iyroq harakat qilishga undovchi asosiy omillar bo‘lib qolmoqda.