O‘zbekiston bozorida qalbakilashtirilgan Qozog‘iston unlari ko‘payib ketgan

Joriy yilning 6-avgust kuni Toshkent shahrida bo‘lib o‘tgan O‘zbekiston–Qozog‘iston biznes-forumi davomida Qozog‘iston mahsulotlarining savdo markalari soxtalashtirilayotgani bilan bog‘liq jiddiy masala ko‘tarildi. Qozog‘istonlik ishlab chiqaruvchilar o‘z brendlari ostidagi tovarlar O‘zbekiston hamda Afg‘oniston bozorlarida qalbakilashtirilgan holda muomalaga chiqarilayotganidan xavotir bildirishdi.

Qozog‘iston Donni qayta ishlovchilar uyushmasi prezidenti Jomart Motishevning ta’kidlashicha, ayrim subyektlar mahalliy un ishlab chiqaruvchi korxonalarning rasmiy qadoqlaridan foydalanib, sifatsiz yoki boshqa turdagi mahsulotlarni Afg‘oniston xaridorlariga yetkazib bermoqda. Bu kabi noqonuniy xatti-harakatlar asl ishlab chiqaruvchilarga bevosita moliyaviy zarar yetkazish bilan bir qatorda, iste’molchilarda mahsulotning haqiqiy sifati haqida noto‘g‘ri va salbiy tasavvur shakllanishiga olib kelmoqda.

Chegaradagi nazorat

Mavjud muammoni bartaraf etish maqsadida Motishev O‘zbekiston hamda Afg‘oniston bilan chegaralardagi nazorat-o‘tkazish mexanizmlarini sezilarli darajada kuchaytirish lozimligini ilgari surdi. Shuningdek, u Qozog‘istonda ishlab chiqarilgan un mahsulotlarini O‘zbekiston hududi orqali Afg‘onistonga tranzit qilish tartibini alohida tartibda va batafsil muhokama qilish zaruratini qayd etdi.

Mutaxassisning fikricha, mazkur holat nafaqat mahsulotlar xavfsizligi hamda sifat kafolatiga, balki ikki mamlakat — O‘zbekiston va Qozog‘iston ishlab chiqaruvchilarining mintaqaviy bozordagi halol raqobatbardoshligiga ham to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’sir ko‘rsatadi.

O‘zbekiston holatni tasdiqladi

O‘zbekiston tarafidan Savdo-sanoat palatasi raisi Davron Vahobov un mahsulotlarini qayta qadoqlash hamda begona brendlar ostida sotish bilan bog‘liq holatlar chindan ham mavjudligini tasdiqladi. Vahobovning tushuntirishicha, pastroq sifatga ega bo‘lgan tovar Qozog‘istonning taniqli brendi belgisi ostida sotilganda, iste’molchi uning barcha xususiyatlarini asl ishlab chiqaruvchi nomi bilan bog‘laydi. Natijada esa brend egasining ishchanlik obro‘si va iste’molchilar orasidagi ishonchi jiddiy xavf ostida qoladi.

Brendlarga bo‘lgan talab va xavf-xatarlar

Qozog‘iston Milliy tadbirkorlar palatasi rahbari Qanat Sharlapayev ushbu hodisaning kelib chiqish sabablariga to‘xtalib o‘tdi. Uning bildirishicha, Afg‘onistondagi savdo treyderlari qozog‘istonlik ishlab chiqaruvchilarning aynan o‘z qadoqlarini talab qilishi holatlari kuzatilmoqda, chunki Qozog‘iston un mahsulotlari Afg‘oniston bozorida yuqori nufuz va keng tanilish darajasiga ega.

Biroq Sharlapayev bunday amaliyot kompaniyalar uchun doimiy moliyaviy yo‘qotishlarni keltirib chiqarishi hamda brendlarning xalqaro obro‘siga putur yetkazishini qat’iy ta’kidladi.