Ukraina uzog‘i bilan ikki oy urushga chiday oladimi?

Ukraina mudofaa chizig‘i nafaqat jang maydonida, balki moliyaviy resurslar tanqisligi ostonasida ham jiddiy sinovdan o‘tmoqda. “Bloomberg” nashrining ukrainalik va xorijiy rasmiylarga tayanib xabar berishicha, mamlakatning hozirgi ichki zaxiralari bor-yo‘g‘i yaqin ikki oylik ehtiyojlarni qoplashga yetadi. Agar xalqaro ko‘mak masalasi tezkorlik bilan hal etilmasa, iyun oyiga kelib Kiyev urush harakatlarini davom ettirish uchun zarur bo‘lgan mablag‘ yetishmovchiligiga duch kelishi kutilmoqda.

Milliardlab dollarlik ehtiyoj va to‘silgan yo‘llar

Kiyevning 2026-yilga mo‘ljallangan iqtisodiy rejalarida tashqi moliyaviy ko‘mak hal qiluvchi o‘rin tutadi. Hisob-kitoblarga ko‘ra, faqatgina AQShdan zamonaviy qurol-yarog‘ xarid qilish uchun 15 milliard dollar talab etiladi. Mamlakatning joriy yilgi umumiy tashqi yordamga bo‘lgan ehtiyoji esa 52 milliard dollarni tashkil etmoqda. Biroq, bu mablag‘larning Ukrainaga yetib kelishi bir qator siyosiy va iqtisodiy to‘siqlar sababli xavf ostida qolgan.

Xususan, Yevropa Ittifoqi tomonidan ajratilishi kutilayotgan 90 milliard yevrolik yirik kredit paketi hamon Vengriya tomonidan bloklab turilibdi. Budapesht ushbu moliyaviy yordamga ruxsat berishni “Drujba” neft quvuri faoliyatini to‘liq tiklash sharti bilan bog‘lamoqda. Shu bilan birga, Xalqaro valyuta jamg‘armasi (XVJ) bilan hamkorlikda ham turg‘unlik kuzatilmoqda. Bunga Ukraina Oliy Radasi tomonidan talab etilgan qonunchilik islohotlarining hali ham qabul qilinmagani sabab bo‘lgan.

G‘arbdagi ikkilanish

Vaziyatni yanada murakkablashtirayotgan omillardan biri — NATOga a’zo ayrim davlatlarning pozitsiyasidir. Ittifoq ichidagi ba’zi mamlakatlar AQSh qurollarini sotib olish uchun qo‘shimcha mablag‘ ajratishga tayyor emasliklarini bildirmoqda. Bu esa Ukrainaning harbiy texnika arsenalini yangilash imkoniyatlarini sezilarli darajada cheklashi mumkin.

Ayni paytda, global maydondagi geosiyosiy tarangliklar bilvosita Rossiya iqtisodiyotiga ijobiy ta’sir ko‘rsatmoqda. AQSh va Isroilning Eron bilan munosabatlari keskinlashishi ortidan jahon bozorida energiya resurslari narxi ko‘tarildi. Rossiya bosh vaziri o‘rinbosari Aleksandr Novakning ta’kidlashicha, talabning ortishi natijasida Rossiya neft mahsulotlari endilikda hech qanday chegirmalarsiz, aksincha, qo‘shimcha ustama narxlar bilan sotilmoqda. Rossiya daromadlarining bunday o‘sishi Ukrainaning moliyaviy taqchilligi fonida jang maydonidagi muvozanatga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan xavotirli omil sifatida ko‘rilmoqda.