Tim Kuk 15 yildan so‘ng Apple rahbaligidan ketdi — kompaniyani kim egalladi?

Tim Kuk rasman Apple bosh ijrochi direktori (CEO) lavozimini tark etdi. Dunyoning eng yirik texnologik kompaniyasi boshqaruvi 25 yildan beri ushbu korporatsiyada faoliyat yuritib kelayotgan Jon Ternusga o‘tdi. Kukning o‘zi esa Apple’ni butunlay tark etmoqchi emas.

15 yildan keyingi rahbariyat almashtiruvi

2026-yil 1-sentabrdan e’tiboran Tim Kuk Apple bosh direktori lavozimidan bo‘shadi. Unining o‘rnini kompaniyaning qurilmalar va apparat ta’minotini ishlab chiqish bo‘yicha sobiq katta vitse-prezidenti Jon Patrik Ternus egalladi.

Apple Ternusning yangi lavozimga tayinlanishini hali aprel oyidayoq e’lon qilgan edi. U kompaniyada 2001-yildan beri ishlaydi: faoliyatini muhandislikdan boshlab, bosqichma-bosqich rahbarlik darajasigacha ko‘tarilgan. So‘nggi yillarda Ternus Apple’ning asosiy mahsulotlari uchun apparat qismini ishlab chiqishga mas’ul edi.

Kuk Apple’da qoladi

CEO lavozimini tark etganiga qaramay, Tim Kuk kompaniyadagi faoliyatini davom ettiradi. U Apple Kuzatuv kengashining ijrochi raisi lavozimini egallaydi.

Kompaniyaning ma’lum qilishicha, Kuk yangi maqomida Apple faoliyatining muayyan yo‘nalishlariga ko‘maklashadi, jumladan, butun dunyo bo‘ylab siyosatchilar va davlat arboblari bilan aloqalarni ushlab turadi.

U Stiv Jobsning o‘rnini egallagan edi

Tim Kuk 2011-yil 24-avgustda salomatligidagi muammolar sabab iste’foga chiqqan va bir necha oy o‘tib vafot etgan Stiv Jobs o‘rniga Apple rahbari bo‘lgan edi.

Rasmiy tayinlovga qadar ham Kuk Jobs yo‘qligida kompaniyani vaqtincha boshqarib turgan. Keyinchalik aynan uning zimmasiga 15 yil davomida Apple’ni boshqarish va asoschisi ketganidan keyin ham kompaniya rivojini davom ettirish mas’uliyati tushdi.

Kuk davrida Apple qanday o‘zgardi?

Kuk rahbarligi ostida Apple o‘z mahsulotlar turini sezilarli darajada kengaytirdi. 2015-yilda kompaniya Apple Watch va ilk iPad Pro’ni taqdim etdi. Bir yil o‘tib AirPods paydo bo‘ldi va u simsiz quloqchinlarni ommaviy mahsulotga aylantirishga turtki berdi.

2016-yilda Apple iPhone 7’da odatiy 3,5 mm konnektordan voz kechib, diqqatni simsiz texnologiyalar hamda shaxsiy Lightning ulagichiga qaratdi.

2017-yilda kompaniya "Home" tugmasisiz chiqilgan birinchi smartfon — iPhone X’ni namoyish etdi. Tugma o‘rnini Face ID yuzni tanish tizimi egalladi, qurilmani boshqarish esa asosan imo-ishoralar (jestlar) orqali amalga oshiriladigan bo‘ldi.

Keyinchalik Apple ekotizimida AirTag kabi mahsulotlar paydo bo‘ldi, kompaniya esa shaxsiy texnologiyalari hamda chiplarini faol rivojlantirishda davom etdi.

Intel’dan shaxsiy chiplarga o‘tish

Kuk davridagi eng muhim qarorlardan biri Apple’ning Intel’ga qaramligidan voz kechgani bo‘ldi. Kompaniya Apple Silicon me’morchiligi asosida Mac kompyuterlari uchun o‘z protsessorlarini mustaqil ravishda ishlab chiqishni boshladi.

Bu Apple’ga o‘z ekotizimining bir nechta kalit komponentlarini — apparat ta’minotidan tortib operatsion tizimlar va shaxsiy protsessorlargacha to‘liq nazorat qilish imkonini berdi.

Hamma loyihalar ham muvaffaqiyatli chiqmadi

Kuk davrida Apple ba’zi yirik loyihalarni yopishga ham majbur bo‘ldi. 2024-yil fevral oyida kompaniya qariyb o‘n yil davomida avtonom boshqaruv texnologiyasiga ega shaxsiy elektromobil ustida ish olib borilgan Project Titan dasturini to‘xtatdi.

Loyihadagi eng katta qiyinchiliklardan biri ishonchli avtopilot tizimini yaratish bo‘ldi. Apple 2017-yildan beri yo‘llarda haydovchisiz texnologiyalarni sinovdan o‘tkazgan bo‘lsa-da, avtomobil baribir bozorga chiqib ulgurmadi.

Kuk davridagi so‘nggi mahsulot

Kuk davrida taqdim etilgan so‘nggi yangi mahsulotlardan biri 2026-yil mart oyida debyut qilgan hamyonbop MacBook Neo bo‘ldi. Noutbuk A18 Pro mobil chipini oldi, vazni qariyb 1,2 kg ni tashkil etadi va quvvatlantirmasdan 16 soatgacha ishlashga qodir.

Shu bilan birga, kompaniya ushbu hamyonbop noutbukning keyingi avlodini ishlab chiqishga kirishib ketgan.

Jon Ternus kim?

Apple’ning yangi CEO’si kompaniyada 2001-yildan beri ishlaydi va chorak asr davomida oddiy muhandislikdan yetakchi rahbarlardan birigacha bo‘lgan yo‘lni bosib o‘tdi.

Ternus iPhone, iPad va Mac kabi mahsulotlarni yaratishda bevosita contributes qilgan. Bosh direktor lavozimiga tayinlangunga qadar u Apple’ning apparat ta’minoti yo‘nalishini boshqargan.

Tim Kukning CEO sifatidagi eng so‘nggi yirik taqdimoti 2026-yil iyun oyidagi WWDC konferensiyasi bo‘ldi. Unda kompaniya iOS 27 hamda Siri AI ovozli yordamchisini rivojlantirish bilan bog‘liq yangilanishlarni taqdim etgan edi.

Keyinchi?

Apple boshida turgan 15 yil davomida Tim Kuk kompaniyani dunyodagi eng qimmat korporatsiyalardan biriga aylantirdi. Uning kapitalizatsiyasi ayrim davrlarda 5 trillion dollardan oshdi, 2026-yil 1-sentabr holatiga ko‘ra esa taxminan 4,75 trillion dollarni tashkil etdi.

Rahbariyat almashtirilishi fonida Nasdaq birjasida Apple aksiyalari qariyb 2,5% ga oshib, har bir qimmatli qog‘oz uchun 324,90 dollarga yetdi.

Endi Jon Ternus oldida kompaniya rivojlanish sur’atini saqlab qolish va shu bilan birga Apple’ni keyingi texnologik siklga tayyorlash vazifasi turibdi. Tim Kuk esa korporatsiya ichida qolib, yangi maqomida uning strategik rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatishda davom etadi.