Rossiyada Telegram 95 foizga bloklandi

Rossiya hududida eng ommabop aloqa vositalaridan biri bo‘lgan Telegram messenjeri jiddiy texnik bosim ostida qoldi. OONI xalqaro monitoring loyihasining so‘nggi ma’lumotlariga tayanib “Agentstvo” nashrining xabar berishicha, 10-aprel kuni ertalab messenjerga kirishdagi “anomaliyalar” darajasi rekord darajaga — 95 foizga yetgan. Bu ko‘rsatkich amalda platformaning mamlakat hududida deyarli bloklab qo‘yilganidan dalolat beradi.

Mutaxassislarning fikricha, Telegram ayni damda boshqa cheklangan servislarga qaraganda ko‘proq tazyiqqa uchramoqda. Masalan, xuddi shu davrda WhatsApp va Signal messenjerlaridagi uzilishlar darajasi 89 foizni tashkil etgan bo‘lsa, Telegramdagi vaziyat ancha og‘irroq ekani kuzatilgan. Downdetector va “Sboy.rf” xizmatlari ham foydalanuvchilardan xabarlar yuborilmasligi va ilova yuklanmasligi bo‘yicha ommaviy shikoyatlar tushayotganini tasdiqladi.

Regulyator sukunati va bosqichma-bosqich qamal

Mazkur global uzilishlar fonida mamlakat bosh regulyatori hisoblangan “Roskomnadzor” hozircha rasmiy izoh berishdan o‘zini tiyib turibdi. Vaholanki, messenjerga nisbatan tizimli hujumlar kecha yoki bugun boshlangani yo‘q. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, 2026-yilning fevral oyidan boshlab Telegram trafigini ataylab sekinlashtirish choralari ko‘rilmoqda. Hukumat buni messenjerning Rossiya qonunchiligiga bo‘ysunmasligi bilan oqlamoqda.

Vaziyatning jiddiyligi shundaki, 2025-yilning avgustidan buyon Telegram va WhatsApp orqali qo‘ng‘iroqlar amalga oshirishga cheklovlar o‘rnatilgan edi. Endilikda esa, aprel oyidan boshlab messenjerni butunlay yopib qo‘yishga qaratilgan texnik choralar sezilarli darajada kuchaytirilgani aytilmoqda.

Muqobil variantlar va xavfsizlik xavotirlari

Rossiya rasmiylari ushbu taqiqlarni messenjerlar orqali amalga oshirilayotgan firibgarliklarga qarshi kurash sifatida talqin qilmoqda. Biroq tahlilchilar boshqa bir jihatga e’tibor qaratishmoqda: hukumat ayni paytda mahalliy “Max” messenjerini faol reklama qila boshlagan. Kiberxavfsizlik bo‘yicha ekspertlar esa yangi mahalliy ilovaning foydalanuvchilar shaxsiy ma’lumotlari xavfsizligini qay darajada ta’minlay olishiga shubha bilan qaramoqda.

Pavel Durovning javobi va huquqiy tazyiqlar

Messenjer asoschisi Pavel Durov aprel oyi boshida qilgan chiqishida jamoa taslim bo‘lmasligini bildirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, texnik guruh “asossiz cheklovlarga moslashish” va blokirovkalarni chetlab o‘tishning yangi usullari ustida ishlamoqda. Eslatib o‘tamiz, fevral oyida Durovga nisbatan Rossiyada “terrorizmga ko‘maklashish” ayblovi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgani haqida xabarlar tarqalgan edi, bu esa vaziyatning siyosiy tus olganini ko‘rsatadi.

Jamiyat munosabati

So‘nggi haftalarda Rossiyaning yirik shaharlarida raqamli erkinlikni bo‘g‘ishga qarshi norozilik kayfiyatlari ham kuzatildi. Fuqarolar Telegram bloklanishiga qarshi chiqishlar o‘tkazishga urinishgan bo‘lsa-da, mahalliy hokimiyat organlari turli bahonalar bilan bunday tadbirlarni o‘tkazishga ruxsat bermadi. Hozircha Rossiya hududida Telegramning kelajagi mavhum bo‘lib qolmoqda, foydalanuvchilar esa axborot almashishning muqobil va xavfsiz yo‘llarini izlashga majbur bo‘lishmoqda.