Subsidiya aynan kimlarga va qay tartibda beriladi?

Respublikamizda uy-joy sharoitini yaxshilashga muhtoj fuqarolarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida ajratiladigan ipoteka subsidiyalari uchun arizalar qabuli 27-iyul kunidan e’tiboran qayta yo‘lga qo‘yiladi. Davlat ko‘magining ushbu shakli ijtimoiy himoyaga muhtoj oilalarga moliyaviy yengillik yaratishga qaratilgan bo‘lib, ajratilgan mablag‘lar naqd pul shaklida berilmaydi. Ular to‘g‘ridan-to‘g‘ri fuqaro nomiga tijorat bankida ochilgan maxsus hisobvaraqqa o‘tkazib beriladi, deb yozmoqda Bankir Telegram kanali.

Subsidiya olish uchun qo‘yiladigan asosiy talablar

Ipoteka subsidiyasiga talabgor bo‘lish uchun fuqaro 18 yoshdan 60 yoshgacha bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi bo‘lishi lozim. Asosiy shartlardan biri — ariza topshirayotgan shaxs va uning turmush o‘rtog‘i nomida mamlakat hududida mulk huquqi asosida turar joy mavjud bo‘lmasligi kerak. Shuningdek, oilaning oylik daromadi belgilangan mezonlarga mos kelishi va kamida bitta ishtirokchi bankning kredit talablariga javob beradigan ijobiy kredit tarixiga ega bo‘lishi shart.

2026-yil 24-iyul holatiga ko‘ra, oilaning o‘rtacha oylik daromad darajasi quyidagi chegaralarda belgilangan:

• Qoraqalpog‘iston Respublikasi va viloyatlarda: 3 million 431 ming 700 so‘mdan 10 million 168 ming so‘mgacha.
• Toshkent shahrida: 3 million 431 ming 700 so‘mdan 11 million 693 ming 200 so‘mgacha.

Ushbu moliyaviy mezonlar mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdori (MHTEKM)ga bevosita bog‘liq. 2026-yil 1-sentyabrdan e’tiboran MHTEKM miqdori 1 million 360 ming so‘mgacha oshirilishi sababli daromad darajasining ushbu chegaralari ham mos ravishda qayta ko‘rib chiqiladi.

Moliyaviy ko‘rsatkichlardan tashqari, talabgorlar ijtimoiy mezonlar bo‘yicha baholanib, kamida 30 ball to‘plashlari talab etiladi. Xususan, o‘z nomida turar joyning yo‘qligi uchun 20 ball, oila daromadi darajasiga qarab 5 balldan 10 ballgacha ajratiladi. Bundan tashqari, 30 yoshga to‘lmagan yoshlar, mehnat migrantlari, og‘ir ijtimoiy vaziyatdagi xotin-qizlar, nogironligi bo‘lgan shaxslar hamda belgilangan soha mutaxassislariga qo‘shimcha ballar berilishi ko‘zda tutilgan.

Subsidiya miqdori va kredit ajratish shartlari

Davlat ko‘magi dasturi doirasida yangi xonadon xarid qilish uchun boshlang‘ich badalning bir qismini qoplash maqsadida 30 million so‘m miqdorida bir martalik mablag‘ ajratiladi. Shuningdek, ipoteka kreditining dastlabki besh yillik davri davomida bank tomonidan belgilangan foiz stavkasining Markaziy bank asosiy stavkasidan oshgan qismi davlat byudjeti hisobidan qoplab beriladi.

Misol uchun, 2026-yil 24-iyul holatiga ko‘ra Markaziy bankning asosiy stavkasi 14 foizni tashkil etmoqda. Agar ipoteka krediti yillik 18 foiz stavkada ajratilsa, dastlabki 5 yil davomida asosiy stavkadan yuqori bo‘lgan 4 foizlik punkt qismi subsidiya hisobidan to‘lanadi. Kelgusida Markaziy bankning asosiy stavkasi o‘zgarsa, kompensatsiya qilinadigan subsidiya miqdori ham mos ravishda qayta hisoblab chiqiladi.

2026-yil uchun belgilangan ipoteka kreditining maksimal chegaralari quyidagicha:

• Viloyatlarda: 380 million so‘mgacha.
• Toshkent shahrida: 480 million so‘mgacha.

Xonadon xaridida boshlang‘ich badal uy-joy umumiy qiymatining kamida 15 foizini tashkil etishi lozim. Ushbu summaning kamida 5 foizi fuqaroning o‘z shaxsiy jamg‘armasi bo‘lishi talab etiladi. Maksimal kredit miqdori olingan holatda, fuqaro o‘z mablag‘lari hisobidan hududlarda taxminan 37 million so‘m, Toshkent shahrida esa 54 million so‘m atrofida boshlang‘ich badal kiritadi. Boshlang‘ich badalning qolgan 30 million so‘mlik qismi esa subsidiya orqali qoplanadi.

Murojaat qilish va hujjatlarni ko‘rib chiqish tartibi

Subsidiya olish uchun arizalarni istalgan Davlat xizmatlari markaziga shaxsan tashrif buyurgan holda, my.gov.uz Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali yoki MyGov mobil ilovasi orqali onlayn shaklda yuborish mumkin. Xizmat mutlaqo bepul ko‘rsatiladi. Talabgorga oid asosiy ma’lumotlar davlat idoralarining elektron bazalaridan avtomatik ravishda olinishi sababli platformada alohida hujjatlar talab etilmaydi. Murojaatlar odatda to‘rt ish kuni mobaynida ko‘rib chiqiladi.

2026-yilgi dastur uchun arizalar qabuli dastlab 16-martdan yo‘lga qo‘yilgan bo‘lib, u 1-dekabrga qadar davom etishi rejalashtirilgan. Biroq belgilangan hududga ajratilgan subsidiyalar kvotasi to‘liq tugagan taqdirda, arizalar qabuli ushbu muddatdan oldin avtomatik tarzda to‘xtatilish xususiyatiga ega.

Ijobiy xabarnoma (vaucher) olgan fuqaro birlamchi bozordan yangi qurilgan ko‘p kvartirali uylardan xonadon tanlaydi, quruvchi tashkilot bilan shartnoma rasmiylashtiradi va dasturda ishtirok etayotgan bankka murojaat qiladi. Subsidiya mablag‘lari asosan to‘rt va undan yuqori qavatli yangi bino etib qurilgan uylardan xonadon sotib olishga yo‘naltirilishi belgilangan.

Ta’kidlash joizki, subsidiya ajratilgani haqida ijobiy xabarnoma olish ipoteka krediti kafolatlanganini anglatmaydi. Tijorat banki fuqaroning rasmiy daromad manbalari, kredit tarixi, umumiy qarz yuki hamda oylik to‘lovlarni o‘z vaqtida amalga oshirish imkoniyatlarini alohida moliyaviy ekspertizadan o‘tkazadi.

Rad etish sabablari va tayyorgarlik jarayoni

Quyidagi holatlardan biri mavjud bo‘lganda fuqaroning subsidiya so‘rab qilgan murojaati rad etilishi mumkin:

• Oila daromadi belgilangan mezonlarga mos kelmasa;
• Ijtimoiy mezonlar bo‘yicha kamida 30 ball to‘planmasa;
• Kredit tarixi qoniqarsiz deb topilsa;
• Arizada noto‘g‘ri yoki buzib ko‘rsatilgan ma’lumotlar taqdim etilsa;
• Er yoki xotin ilgari ushbu imtiyozli subsidiyadan foydalangan bo‘lsa;
• Tegishli hudud uchun ajratilgan davlat kvotasi tugab bo‘lingan bo‘lsa.

Shu sababli, ariza topshirish jarayonidan oldin fuqarolarga o‘zlarining rasmiy daromadlari soliq organlari bazasida to‘g‘ri va to‘liq aks etganini hamda mavjud kreditlar bo‘yicha muddati o‘tgan qarzdorliklar yo‘qligini oldindan tekshirib olish tavsiya etiladi.