17-fevral kuni yerliklarni noyob astronomik hodisa kutib turibdi

Kosmik tadqiqotlar instituti Quyosh astronomiyasi laboratoriyasi joriy yilning 17-fevral kuni Yer yuzida halqasimon Quyosh tutilishi sodir bo‘lishini ma’lum qildi. Ushbu noyob tabiat hodisasi o‘zining qamrovi va kuzatuv nuqtalari bilan XXI asrning eng “yopiq” voqeliklaridan biriga aylanishi kutilmoqda.

Faqat sanoqli insonlar guvoh bo‘ladi

Toshkent vaqti bilan soat 16:50 dan 17:36 gacha davom etadigan ushbu jarayonni sayyoramizning deyarli hech bir aholi yashash punktida to‘liq ko‘rish imkoni bo‘lmaydi. Quyosh diskining Oy ortida qolib, yorqin halqa shakliga kirishi — “olovli halqa” effektini faqat Antarktida hududidagina kuzatish mumkin. Mutaxassislarning fikricha, XXI asr davomida ushbu hodisani o‘z ko‘zi bilan ko‘ra oladigan insonlar soni barmoq bilan sanarli darajada kam bo‘ladi.

“Mirniy” stansiyasi — voqealar markazida

Antarktidadagi ko‘plab tadqiqot maskanlari orasidan faqatgina Dengiz Devis sohilida joylashgan “Mirniy” stansiyasi tutilishning markaziy yo‘lagida qoladi. Boshqa nuqtalarda, xususan, Avstraliyaning “Devis” va Rossiyaning “Progress” stansiyalarida Quyosh to‘liq emas, balki yarimoy shaklida (qisman tutilish) ko‘rinadi.

Nima uchun olimlar u yerga shoshilmayapti?

Qizig‘i shundaki, ushbu hodisa uchun chekka hududlarga maxsus ilmiy ekspeditsiyalar tashkil etish rejalashtirilmagan. Buning sababi tutilishning tabiatiga bog‘liq:

• Halqasimon tutilishda Quyosh toji (koronasi) ko‘rinmaydi, bu esa quyosh fizikasini o‘rganuvchi olimlar uchun ilmiy qiymatni biroz pasaytiradi.
• Ilmiy turizmning asosiy oqimi esa 2026-yil 12-avgust sanasiga tayyorgarlik ko‘rmoqda. Shu kuni to‘liq Quyosh tutilishi kutilmoqda va u Islandiya hamda Grenlandiya kabi ancha qulay hududlarni qamrab oladi.

Yana qachon?

Agar siz ushbu “olovli halqa”ni o‘tkazib yuborsangiz, keyingi imkoniyat uzoq kuttirmaydi. Navbatdagi halqasimon Quyosh tutilishi 2027-yil 6-fevral kuni sodir bo‘ladi. Uni kuzatish uchun esa muzli Antarktidaga emas, balki quyoshli Janubiy Amerikaga yo‘l olish kifoya.