Dunyo qashshoqlikni tugatish uchun zarur mablag‘dan ko‘ra alkogolga ko‘proq pul sarflayapti

Iqtisodchilar o‘ta qashshoqlikni bartaraf etishning haqiqiy qiymatini hisoblab chiqdi

Dunyoda o‘ta qashshoqlikni to‘liq bartaraf etish uchun yiliga taxminan 318 milliard dollar zarur. Bu jahon yalpi ichki mahsulotining atigi 0,3 foizini tashkil etadi.

Taqqoslash uchun: insoniyatning alkogol mahsulotlariga yillik xarajatlari jahon YAIMining qariyb 2,2 foiziga, kosmetikaga esa taxminan 0,6 foiziga teng. Boshqacha aytganda, dunyo iste’mol tovarlariga yuzlab million odamni o‘ta qashshoqlikdan chiqarish uchun zarur bo‘lgan mablag‘dan bir necha baravar ko‘p pul sarflaydi.

Hisob-kitoblarni kim amalga oshirdi?

Tadqiqot Kaliforniya universiteti, Berkli, Kaliforniya universiteti, San-Diyego hamda Stenford universiteti iqtisodchilari tomonidan tayyorlangan. Ish AQSh Milliy iqtisodiy tadqiqotlar byurosi tomonidan e’lon qilingan.

Olimlar sayyoradagi eng kambag‘al aholining qariyb yarmi yashaydigan, daromad darajasi past bo‘lgan 23 mamlakatdagi daromadlar va yashash sharoitlari haqidagi batafsil ma’lumotlarni tahlil qildi.

Ularning hisob-kitoblariga ko‘ra, ushbu mamlakatlarda yiliga 170 milliard dollar miqdoridagi investitsiya o‘ta qashshoqlikni deyarli to‘liq bartaraf etish imkonini beradi. Hisob-kitoblar 85 ta davlatga kengaytirilgach, yakuniy summa yiliga 318 milliard dollarni tashkil etdi. Bu qariyb 533 million kishini o‘ta qashshoqlikdan chiqarish imkonini beradi.

Texnologiyalar yordamni aniqroq taqsimlashga qanday yordam bermoqda?

Tadqiqot mualliflari mashinaviy o‘qitish usullaridan foydalangan.

Daromadlar, oila tarkibi, yashash sharoitlari va iste’mol darajasi bo‘yicha batafsil so‘rovlar asosida algoritmlar ma’lum bir xonadonga uning daromadini o‘ta qashshoqlikning xalqaro chegarasi — kuniga 2,15 dollardan yuqori darajaga olib chiqish uchun qancha mablag‘ zarurligini aniqlay oladi.

Bunday manzilli yondashuv umumiy to‘lovlarga qaraganda ancha samarali, chunki resurslar aynan ularga chinakam muhtoj bo‘lganlarga yo‘naltiriladi.

Masala pulda emas, qarorda

So‘nggi o‘n yilliklarda dunyoda o‘ta qashshoqlik darajasi 1981-yildagi 41 foizdan 2024-yilda taxminan 8 foizgacha kamaydi. Biroq taraqqiyot sur’atlari sekinlashgan.

Aksariyat kambag‘al davlatlar bunday dasturlarni mustaqil ravishda moliyalashtira olmaydi, xalqaro yordam esa so‘nggi yillarda qisqarmoqda.

Shunga qaramay, hisob-kitoblar shuni ko‘rsatadiki, global iqtisodiyot yetarli resurslarga ega. O‘ta qashshoqlikni bartaraf etish bugun utopiya emas, balki siyosiy iroda mavjud bo‘lsa, to‘liq amalga oshirilishi mumkin bo‘lgan vazifa sifatida namoyon bo‘lmoqda.