Yerliklar oy oxirida noyob astronomik hodisa – “sayyoralar paradi”ga guvoh bo‘lishadi

Fevral oyi yakunida astronomiya ixlosmandlarini noyob samoviy hodisa kutmoqda. NASA va xalqaro astronomik markazlar ma’lumotlariga ko‘ra, Quyosh tizimidagi oltita sayyora tungi osmonda o‘ziga xos “parad” hosil qiladi.

Samoviy “parad” qatnashchilari va illyuziya siri

Ushbu kamyob hodisada Merkuriy, Venera (Zuhro), Yupiter, Saturn, Uran va Neptun ishtirok etadi. Mutaxassislarning tushuntirishicha, “sayyoralar safi” deb ataluvchi ushbu holat barcha sayyoralarning ekliptika (bir tekislik) yaqinidagi orbitalar bo‘ylab harakatlanishi natijasidir.

Garchi Yerdan qaraganda ular bir qatorda turgandek ko‘rinsa-da, olimlar buni shunchaki optik illyuziya ekanligini ta’kidlashmoqda. Aslida bu osmon jismlari koinot kengliklarida bir-birlaridan millionlab, hatto milliardlab kilometr uzoqlikda joylashgan bo‘ladi.

Kuzatish uchun tavsiyalar: Nimalarga e’tibor berish kerak?

Safga tiziluvchi olti sayyoradan to‘rttasini — Merkuriy, Venera, Mars va Yupiterni oddiy ko‘z bilan ham ko‘rish imkoniyati mavjud. Biroq Uran va Neptun kabi olis sayyoralarni ilg‘ash uchun maxsus optik asboblar (teleskop yoki durbin) talab etiladi. Shuningdek, Merkuriy o‘zining kichik hajmi va gorizontga yaqin joylashishi sababli kuzatuvchi uchun biroz noqulaylik tug‘dirishi mumkin.

Astronomlar kuzatuv uchun eng maqbul vaqt sifatida Quyosh botganidan keyingi dastlabki yarim soatni ko‘rsatishmoqda. Bunda ufq chizig‘i ochiq bo‘lgan balandroq joyni tanlash va osmonning kunbotar (g‘arb) qismiga nazar solish tavsiya etiladi. Albatta, tungi osmonning musaffoligi va ob-havo sharoiti ham muhim ahamiyatga ega.

Dunyo bo‘ylab kuzatuv taqvimi

Ushbu hodisa global miqyosda ko‘rinsa-da, sayyoralar eng yaqin va aniq ko‘rinadigan sanalar geografik joylashuvga qarab biroz farq qiladi:

• 25-fevral: Janubiy Amerika, xususan, Braziliyaning San-Paulu shahri aholisi uchun eng qulay vaqt.
• 28-fevral: Afina, Nyu-York, Mexiko va Tokio shaharlarida eng yuqori ko‘rinish darajasi kutilmoqda.
• 1-mart: Pekin, Berlin, London va Mumbay osmonida sayyoralar safi aniq namoyon bo‘ladi.
• 2-mart: Shimoliy kengliklarda joylashgan Reykyavik (Islandiya) uchun eng ma’qul sana.

Koinotning bu go‘zal manzarasi nafaqat olimlar, balki oddiy kuzatuvchilar uchun ham olis dunyolarning o‘zaro uyg‘unligini his qilish uchun ajoyib imkoniyatdir.