Qaysi davlatlar AQShga yadroviy zarba berishi mumkin?

Vashington bugungi kunda dunyo tartibotini belgilab beruvchi eng dolzarb geosiyosiy masalalarga bag‘ishlangan yillik razvedka hisobotini e’lon qildi. Mazkur hujjatda AQSh milliy xavfsizligiga bevosita yadroviy xavf tug‘dirishi mumkin bo‘lgan davlatlar ro‘yxati ochiqlangan bo‘lib, unda Rossiya, Xitoy, Eron, Shimoliy Koreya va Pokiston alohida o‘rin egallagan.

Raketa salohiyatining o‘sishi

Amerika razvedka hamjamiyatining prognozlariga ko‘ra, yaqin o‘n yillikda dunyoda qurollanish poygasi misli ko‘rilmagan sur’atlarda davom etadi. Agar hozirgi vaqtda Qo‘shma Shtatlarga qaratilgan raketa zarbalari ehtimoli 3000 tadan ortiq ko‘rsatkichni tashkil etayotgan bo‘lsa, 2035-yilga borib bu raqam 16 000 dan oshishi kutilmoqda. Yuqorida nomi qayd etilgan besh davlat ayni paytda ham yadroviy, ham an’anaviy jangovar kallaklarga ega bo‘lgan yangi, o‘ta zamonaviy va mukammal raketa tizimlarini yaratish ustida faol ish olib bormoqda.

Ayniqsa, Shimoliy Koreyaning butun AQSh hududini nishonga olishga qodir bo‘lgan qit’alararo ballistik raketalarni muvaffaqiyatli sinovdan o‘tkazgani Vashingtonni jiddiy tashvishga solmoqda. Hisobotda ta’kidlanishicha, ushbu beshlik o‘z harbiy doktrinalarida ilg‘or raketa texnologiyalarini rivojlantirishga ustuvor ahamiyat bermoqda.

Arktika — yangi qarama-qarshiliklar maydoni

Hisobotning yana bir diqqat markazida Arktika mintaqasi turibdi. Ekspertlar Rossiyani ushbu hududdagi "asosiy muammo" sifatida tavsiflamoqda. Moskva global kuchlar muvozanatidagi raqobatning bir qismi sifatida Arktikada o‘z ta’sirini kuchaytirishga intilmoqda. Bu strategiya nafaqat harbiy ishtirokni kengaytirishni, balki Shimoliy dengiz yo‘li orqali savdo hajmini oshirish va tabiiy resurslarni o‘zlashtirishni ham ko‘zda tutadi.

Xitoy esa ushbu mintaqadagi o‘z manfaatlarini ehtiyotkorlik bilan, asosan, Rossiya bilan hamkorlik qilish orqali amalga oshirmoqda. Pekin Arktikadagi iqtisodiy va strategik maqsadlarini bosqichma-bosqich ilgari surishga harakat qilmoqda.

Grenlandiya strategik qalqon

Mazkur geosiyosiy vaziyatda Grenlandiyaning ahamiyati ham kutilmaganda kun tartibiga chiqdi. AQSh Prezidenti Donald Tramp orolning Amerika milliy xavfsizligi uchun hayotiy ahamiyatga ega ekanligini ta’kidladi. Davlat rahbarining fikricha, agarda Vashington bu hududda o‘z pozitsiyalarini mustahkamlamasa, orol Rossiya yoki Xitoyning strategik nazoratiga o‘tib ketish xavfi mavjud.

Aytish mumkinki, AQSh razvedkasi e’lon qilgan ushbu hisobot dunyoda xavfsizlik arxitekturasi tubdan o‘zgarayotganidan va texnologik qurollanish poygasi yangi bosqichga ko‘tarilayotganidan dalolat beradi.