Ruscha paradoks: Ishchi kuchiga ehtiyojmand Rossiyada migrantlarga bosim kuchaymoqda

30-sentyabr kuni Rossiya hukumati migrantlarga qarshi uchta qonun loyihasini tasdiqlagani haqida xabar bergan edik. Migrant.uz nashri xabar berishicha, agar ular Davlat Dumasi tomonidan qabul qilinsa va prezident tomonidan imzolansa, mamlakatda noqonuniy bo‘lish jinoyat sodir etilishini og‘irlashtiruvchi omilga aylanadi va hujjatlarni qalbakilashtirish va noqonuniy migratsiyaga ko‘maklashish uchun jazolar yanada qattiqlashadi.

Mehnat bozoridagi tanqislik

Rossiyada mehnat bozorida jiddiy tanqislik kuzatilmoqda, bu holat ayniqsa, qurilish, mudofaa sanoati va xizmat ko‘rsatish sohalarida sezilmoqda. Rossiya hukumati ko‘plab malakali va ishchi kuchini Ukraina urushi uchun safarbar etishi, shuningdek, xalqaro sanksiyalar va migratsiya oqimining kamayishi bu tanqislikni yanada kuchaytirmoqda. 2023-yilga kelib, Rossiya mehnat bozorida taxminan 4,8 million ishchi kuchi yetishmovchiligi qayd etilgan va bu holat davom etmoqda.

Bundan tashqari, ko‘plab ruslar urushga safarbar bo‘lishdan qochib mamlakatni tark etgani ham mehnat tanqisligiga ta’sir ko‘rsatgan. Migrantlar, asosan, Markaziy Osiyodan kelgan ishchilar, Rossiya mehnat bozorining muhim qismiga hisoblanadi, ammo ular ham yangi cheklovlar va bosimlar ostida qolmoqda.

Hammasi “Krokus”dan boshlandi

“Krokus”dagi teraktdan so‘ng chet elliklarga ko‘plab faoliyat turlari taqiqlangan: oilalarni Rossiyaga olib kelishdan tortib, ta’lim va sog‘liqni saqlash sohalarida ishlashgacha. Nijniy Novgorod viloyatida muhojirlarga mehnat patenti berish to‘xtatilishi mumkin, maktablar esa sinflarda migrant bolalar sonini cheklash va ularning rus tilini bilishini tekshirish bo‘yicha tavsiyalar olgan. Ichki ishlar vazirligi 2025-yilning mart oyidan boshlab noqonuniy muhojirlarni nazorat qilish reyestrini yaratishni rejalashtirmoqda.

Migrantlar urushga jalb qilinishi odatiy holga aylanib qoldi

Rossiya hukumati muhojirlardan o‘z ehtiyojlari, jumladan, Ukrainadagi urushga yollash uchun faol foydalanmoqda. Ko‘pchilik uchun frontga borish deportatsiya yoki qamoqqa tushmaslikning yagona yo‘li bo‘ladi. Hukumat noqonuniy migratsiya uchun jazoni kuchaytiruvchi uchta qonun loyihasini taklif qildi. Birinchi qonun loyihasi jinoiy huquqbuzarliklar sodir etilganda noqonuniy qolishni og‘irlashtiruvchi holat sifatida tan olishni taklif qiladi. Ikkinchisi, hujjatlarni qalbakilashtirish uchun yuridik shaxslarga nisbatan jazoni kuchaytiradi, jarima miqdorini 10 million rublgacha oshiradi. Uchinchisi, noqonuniy migratsiyani tashkil qilganlik uchun eng kam ozodlikdan mahrum qilish muddatini ikki yil etib belgilaydi.

Yangidan-yangi cheklovlar mamlakatda poraxo‘rlik darajasini oshirishi mumkin

Davlat Dumasi, shuningdek, muhojirlar uchun yangi taqiqlarni, jumladan, noqonuniy xizmatlar haqidagi ma’lumotlarga ega resurslarni suddan tashqari blokirovka qilish va migrantlar uchun imtihonlarni tashkil etishda vositachilarning ishtirokini taqiqlashni ko‘rib chiqmoqda. Davlat Dumasi spikeri Vyacheslav Volodin bu choralarni migratsiya siyosatini tartibga solish uchun zarur deb hisoblaydi.

Migrantlarga xizmat ko‘rsatishning mavjud tizimi yangi sharoitlarga moslashmoqda, bu esa yashirin biznes va korrupsiyaning kuchayishiga olib kelishi mumkin.

Mutaxassislar yangi tashabbuslar qo‘shimcha to‘siqlarni keltirib chiqarishi va poraxo‘rlik darajasini oshirishi mumkinligi borasida ogohlantirmoqda.

Ishchi kuchi tanqisligi

Rossiya rasmiylari muhojirlardan qonunlarga rioya qilish va hatto Ukrainadagi harbiy amaliyotlarda ishtirok etishlarini talab qiladi. Biroq ularning ko‘pchiligi Rossiyada pul topish uchun o‘z hayotini xavf ostiga qo‘yishga tayyor emas.

Yangi cheklovlar bilan Rossiyaga muhojirlar oqimi qisqarishda davom etadi, bu esa iqtisodiyotning muhim tarmoqlarida ishchi kuchi tanqisligiga olib keladi. Gubernatorlar mehnat taqchilligini hal qilish uchun migrantlarni jalb qilish zarurligini tan olib, migratsiya siyosatini tartibga solish muhimligini ta’kidlamoqda.

Bir-biridan bexabar Ichki ishlar va Tergov qo‘mitasi

Shu bilan birga, avvalroq Rossiya Ichki ishlar vazirligining rasmiy vakili Irina Volk o‘zining Telegram kanalida boshqa davlatlar fuqarolari orasida jinoyatchilik darajasining kamayganini ma’lum qilgan edi. Volk bu natijaga Ichki ishlar vazirligi tomonidan ko‘rilgan chora-tadbirlar tufayli erishilganini ta’kidlagan.

Biroq Tergov qo‘mitasi rahbari Aleksandr Bastrikinning iddaosiga ko‘ra, teskari tendensiya kuzatilmoqda: u migrantlar tomonidan sodir etilgan zo‘rlashlar soni 5 foizga, bolalarga nisbatan behayo harakatlar 25 foizga va ekstremistik xarakterdagi jinoyatlar 55 foizga oshganini ta’kidlagan.

Ishlash va ta’lim olish bilan bog‘liq cheklovlar ham qo‘shilyapti

Shu bilan birga, xorijliklarning farzandlarining ta’lim olishini cheklash va muayyan sohalarda ishlashni taqiqlash (2025-yilning 1-yanvaridan patent bilan ishlaydigan migrantlarga alkogol va tamaki savdosi, ko‘cha taomlari, ijtimoiy xizmatlar, shuningdek, sport, madaniyat, dam olish, sog‘liqni saqlash va ta’lim sohalarida ishlash cheklanadi) kabi yangi chora-tadbirlar muhojirlar uchun qo‘shimcha qiyinchiliklar tug‘dirmoqda. Bu harakatlar muhojirlarning Rossiyada integratsiyalashuvi va ularning huquqlari bilan bog‘liq vaziyatni yomonlashtirishi mumkin.