Mamlakatdagi mingga yaqin maktab to‘liq ta’mirga muhtoj

Mamlakatimiz ta’lim tizimidagi eng og‘riqli nuqtalardan biri — sinflarda o‘quvchi sonining me’yordan ortiqligi va maktablar quvvati bilan bog‘liq masalalar keng jamoatchilik e’tiborida bo‘lib turibdi. Yaqinda o‘tkazilgan matbuot anjumanida Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi mutasaddilari sohadagi real raqamlar va istiqboldagi rejalar bilan bo‘lishdi, deb xabar bermoqda Gazeta.uz nashri.

Sinfxonalar quvvati va demografik bosim

Bugungi kunda respublika bo‘ylab faoliyat yuritayotgan 259 636 ta sinfning 13 500 tasida bolalar soni 35 nafardan oshib ketgan. Bu esa ta’lim sifatiga bevosita ta’sir ko‘rsatuvchi omil hisoblanadi. Vazirlik rahbariyati bu muammoni hal etishning yagona yo‘li sifatida yangi maktablar qurish va mavjudlariga qo‘shimcha binolar qo‘shish ekanini ta’kidlamoqda.

Vazirning birinchi o‘rinbosari Sherzod Karimovning so‘zlariga ko‘ra, yangi qurilayotgan massivlarda maktab o‘rinlarini rejalashtirishda har bir xonadon uchun o‘rtacha 1,5 o‘quvchi o‘rni hisobga olinmoqda. Misol tariqasida Samarqand shahridagi Qorasuv massivi keltirildi: u yerda aholining ko‘chib o‘tish tendensiyasi oldindan prognoz qilinib, maktablar uchun maxsus hududlar ajratilgani sababli hozirda o‘rinlar taqchilligi sezilmayapti.

Shu bilan birga, mutaxassislar maktab hovlisidagi har bir bo‘sh maydonga bino qurish imkonsiz ekanini tushuntirishdi. Xavfsizlik texnikasi va favqulodda holatlarda evakuatsiya qilish talablari ochiq maydonlar mavjudligini taqozo etadi.

Bir smenali ta’lim — oliy maqsad

Hukumatning asosiy strategik maqsadi barcha maktablarni bir smenali tizimga o‘tkazishdan iborat. Bu o‘quvchilarga tushlikdan so‘ng o‘z maktabida turli fan va sport to‘garaklarida qatnashish imkonini beradi. Biroq, bu maqsadga erishish uchun respublika bo‘yicha kamida 850 mingta qo‘shimcha o‘quvchi o‘rni zarur.

Vazir o‘rinbosari Temur Komilovning ma’lum qilishicha, ayni paytda barcha moliyaviy manbalar hisobidan yiliga 200 mingta yangi o‘rin yaratilmoqda. Ta’kidlash joizki, bitta zamonaviy sinfni shakllantirish, ya’ni uni jihozlash va o‘qituvchilar bilan ta’minlash davlatga 120 milliondan 160 million so‘mgacha mablag‘ga tushmoqda.

Infratuzilmadagi kamchiliklar va “qizil ro‘yxat”

Tizimda moddiy-texnik bazani yangilash masalasi hamon dolzarb. Bugungi kunda:

• 934 ta maktab yillar davomida ta’mirlanmagani sababli “qizil ro‘yxat”ga kiritilgan;
• 1900 dan ortiq maktabda sport zallari va faollar zallari mavjud emas;
• Respublika bo‘ylab yana 263 ta hududda yangi maktablar qurishga ehtiyoj bor.

Shuningdek, maktab filiallari masalasiga ham to‘xtalib o‘tildi. Hozirda ularning soni 1197 tani tashkil etadi. Quvonarlisi, 2020–2022-yillar davomida loy-paxsadan qurilgan 629 ta filial to‘liq zamonaviy qiyofaga keltirildi. Mutasaddilarning ta’kidlashicha, filiallar tizimidan butunlay voz kechib bo‘lmaydi. Sababi, uzoq hududlarda, ayniqsa kuz-qish mavsumida boshlang‘ich sinf o‘quvchilari uchun yashash joyiga yaqin bo‘lgan kichik maktablar aholi uchun eng qulay variant bo‘lib qolmoqda.

Vazirlik ushbu muammolarni bosqichma-bosqich, hududbay tahlillar asosida hal etishni rejalashtirmoqda.