Kim Chen Inning o‘limi dunyo uchun yadroviy halokatga aylanadimi?

Shimoliy Koreya rahbariyati mamlakatning bosh qonuniga misli ko‘rilmagan va o‘ta xatarli o‘zgartirishni kiritdi. Endilikda, agar KXDR yetakchisi Kim Chen Inga nisbatan suiqasd amalga oshirilsa yoki u qo‘mondonlik qobiliyatini yo‘qotsa, mamlakat qurolli kuchlari hech qanday qo‘shimcha buyruqsiz, avtomatik ravishda yadroviy zarba berishga o‘tadi. Daily Mail nashrining Janubiy Koreya razvedka xizmatlariga tayanib bergan xabari xalqaro hamjamiyatda jiddiy xavotir uyg‘otmoqda.

Kim Chen In nega xavotirda?

Tahlilchilarning fikricha, Pxenyanning ushbu keskin qadami bejiz emas. Yaqin Sharqdagi so‘nggi voqealar, xususan, AQSH va Isroilning maxsus amaliyotlari natijasida Eron oliy rahnamosi Oyatulloh Ali Xomanaiyning hayotiga nuqta qo‘yilgani Shimoliy Koreya rejimini hushyor torttirgan. Pxenyan bu voqealarni o‘z xavfsizligiga nisbatan “so‘nggi ogohlantirish” deb qabul qildi.

Seuldagi Kukmin universiteti professori va taniqli ekspert Andrey Lankovning ta’kidlashicha, Shimoliy Koreya elitasi Eronning harbiy va siyosiy rahbarlari yuqori aniqlikdagi qurollar bilan qisqa fursatda yo‘q qilinganidan chuqur shok holatiga tushgan. Aynan shu xavotir 22-mart kuni Pxenyanda o‘tgan Oliy xalq majlisining sessiyasida konstitutsiyaviy islohot sifatida rasmiylashtirildi.

“Avtomatik” qasos strategiyasi

Yangi tahrirdagi yadroviy siyosat to‘g‘risidagi qonunning 3-moddasi endilikda “yashashga huquq qoldirmaydigan” mexanizmni nazarda tutadi. Agar davlatning yadroviy boshqaruv markazlariga yoki shaxsan yetakchiga dushmanona hujum xavf solsa, javob zarbasi “darhol va avtomatik” tarzda amalga oshiriladi. Bu degani, hattoki markaziy qo‘mondonlik falajlangan taqdirda ham, Shimoliy Koreya arsenalidagi raketalar o‘z nishonlari sari parvoz qiladi.

Kim Chen In o‘z xavfsizligini ta’minlash borasida nihoyatda ehtiyotkor. U deyarli samolyotda uchmaydi, faqatgina eng zamonaviy xavfsizlik tizimlari va og‘ir zirh bilan jihozlangan maxsus poyezdda harakatlanadi. Shunga qaramay, u sun’iy yo‘ldoshlar orqali amalga oshiriladigan zamonaviy kuzatuv texnologiyalaridan hayiqadi. Ekspertlar Shimoliy Koreyadagi o‘ta yopiqlik, internetning deyarli yo‘qligi va qat’iy nazorat uni yo‘q qilish amaliyotini Erondagidan ko‘ra qiyinlashtirishini aytishsa-da, Pxenyan tavakkal qilishni istamayapti.

Nishonda kim?

Garchi Shimoliy Koreya va Janubiy Koreya o‘rtasidagi ziddiyatlar doimiy bo‘lsa-da, tahlilchilarning fikricha, Kim Chen Inning “vasiyat” sifatida qoldirgan yadroviy zarbasi birinchi navbatda AQSHga yo‘naltirilishi ehtimoli yuqori. Shu bilan birga, hududiy tahdidlar ham unutilgani yo‘q.

Yaqinda o‘q-dorilar zavodiga tashrif buyurgan Kim Chen In 155 millimetrli yangi o‘ziyurar gaubitsalarni ko‘zdan kechirdi. 60 kilometrdan ortiq masofaga zarba bera oladigan ushbu artilleriya tizimlari 2026-yil oxirigacha armiya ixtiyoriga topshiriladi. Bu masofa Janubiy Koreya poytaxti Seul va uning atrofidagi eng aholi zich yashaydigan hududlarni to‘liq nishonga olish uchun kifoya qiladi.

Xulosa qilib aytganda, Pxenyan o‘z yetakchisining hayotini butun dunyoning xavfsizligi bilan “garovga” qo‘ymoqda. Konstitutsiyaga kiritilgan ushbu o‘zgarish nafaqat himoya chorasi, balki Shimoliy Koreya rejimini yo‘q qilishga urinadigan har qanday kuch uchun “o‘z-o‘zini yo‘q qilish” hukmidir.