O‘zbekiston JSTga a’zolikni 2026-yilda yakunlashni rejalashtirmoqda: Hozir jarayon qaysi bosqichda?

O‘zbekiston Respublikasi 2026-yilga qadar Jahon savdo tashkilotiga (JST) a’zo bo‘lib kirish jarayonlarini to‘liq yakunlashni maqsad qilgan. Bu haqda mamlakat prezidentining JST bo‘yicha vakili Azizbek Urunov O‘zbekistonning ushbu xalqaro tashkilotga qo‘shilishi bo‘yicha Ishchi guruhining 13-yig‘ilishida ma’lum qildi. Uning ta’kidlashicha, oxirgi uchrashuvdan o‘tgan davr mobaynida muloqot va muzokaralar jarayonida sezilarli darajada ijobiy siljishlarga erishilgan.

JSTga a’zo bo‘lgan davlatlar tomonidan O‘zbekistonga yuborilayotgan yozma savollar hamda e’tirozlar sonining qisqargani erishilgan yutuqlarning yaqqol amaliy isbotidir. Azizbek Urunovning qayd etishicha, bu holat tashkilot a’zolarining xavotirlari bosqichma-bosqich bartaraf etilayotganidan va integratsiya jarayoni ancha rivojlangan hamda mas’uliyatli bosqichga qadam qo‘yganidan dalolat beradi.

Hozirgi kunda O‘zbekistonning bosh muzokarachisi JST kotibiyati vakillari bilan birgalikda Ishchi guruh hisoboti loyihasini tayyorlash va unga tegishli tuzatishlar kiritish ustida intensiv faoliyat olib bormoqda. A’zo mamlakat ko‘rsatmalari, taklif va mulohazalari hujjatning yangi variantlarini ishlab chiqishda atroflicha inobatga olinmoqda. Ushbu tizimli yondashuv hali hal qilinmagan va ochiq qolayotgan masalalar sonini izchil ravishda kamaytirishga zamin yaratmoqda.

Muzokaralar strategiyasi va bozorga kirish bo‘yicha erishilgan natijalar

O‘zbekiston tomonining bildirishicha, muzokara jarayonlari ilgari amal qilgan shunchaki pozitsiyalarni tushuntirish va ma’lumot berish bosqichidan o‘tib, bevosita yakuniy va hal qiluvchi bosqichga qadam qo‘ydi. Azizbek Urunov o‘z nutqida bundan buyon asosiy e’tibor qolgan majburiyatlarni to‘liq kelishib olishga, avval erishilgan kelishuv va normalarni yagona hujjat loyihasiga birlashtirishga, saqlanib qolayotgan kelishmovchiliklarni to‘liq bartaraf etishga hamda qo‘shilish jarayonini mantiqiy yakuniga yetkazishga qaratilishi zarurligini uqtirdi.

Muzokaralarning boshqa muhim va strategik yo‘nalishlarida ham muvaffaqiyatlar qayd etilgan. Xususan, Keyns guruhi a’zolari bilan qishloq xo‘jaligi sohasini ichki qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha olib borilayotgan muhokamalar ham mantiqiy poyoniga yetib bormoqda. Ushbu yo‘nalishda qolgan ayrim masalalar kelgusida ishchi tartibda osonlik bilan hal etilishi ko‘zda tutilgan.

Shuning bilan birga, milliy bozorlarga chiqish bo‘yicha ikki tomonlama muloqotlar ham deyarli yakunlandi. Jarayondagi so‘nggi muhim va hal qiluvchi qadam Hindiston Respublikasi bilan tegishli bayonnomani imzolash bo‘ldi. Hozirgi kunga qadar jami imzolangan 34 ta ikki tomonlama bayonnomalarning 31 tasi rasman JST kotibiyatiga topshirildi.

Qonunchilikni uyg‘unlashtirish

Avvalgi yig‘ilish bo‘lib o‘tgandan buyon O‘zbekiston Respublikasi JST me’yor va qoidalariga to‘liq muvofiqlashtirilgan qonun hujjatlari sonini 190 tadan oshirishga erishdi. Azizbek Urunov eng sezilarli va katta yutuqlar sanitariya va fitosanitariya choralari hamda oziq-ovqat xavfsizligi yo‘nalishlarida kuzatilganini alohida ta’kidladi.

Ushbu yo‘nalishdagi islohotlar qatorida respublikada yagona Oziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligi qo‘mitasi tashkil etildi va “daladan dasturxongacha” tamoyili bo‘yicha xavflarni har taraflama baholashga asoslangan zamonaviy nazorat tizimi amaliyotga joriy etilmoqda. Shu bilan birga, yangilangan “Oziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligi to‘g‘risida”gi qonun loyihasi ko‘rib chiqish uchun Oliy Majlis Senatiga taqdim etildi.

Bundan tashqari, antidemping, kompensatsiya va maxsus himoya choralariga oid qonun loyihalari ham chuqur va jiddiy qayta ishlandi. Hujjatlar JST bitimlarining xalqaro talablariga to‘liq moslashtirilib, ularning normalari yanada aniq, aniqlik kiritilgan va prognoz qilinadigan shaklga keltirildi, shuningdek, tashkilotga a’zo davlatlarning ilgari bildirgan e’tirozlari inobatga olindi. Ushbu qonun loyihalarining yangilangan va to‘ldirilgan tahrirlari o‘tgan hafta JSTga a’zo mamlakatlarga ko‘rib chiqish uchun yuborilgan.

Prezident vakili Azizbek Urunov O‘zbekiston belgilangan yilda a’zolik jarayonini muvaffaqiyatli yakunlash uchun JSTning har bir a’zosi bilan faol, ochiq va konstruktiv hamkorlikni izchil davom ettirishga sodiq ekanini yana bir bor tasdiqladi.

Ishchi guruhining bahosi

O‘z navbatida, Ishchi guruh raisi Sun Yo Chxve O‘zbekiston tomonidan 31 ta ikki tomonlama bozorga kirish bitimi, jumladan, yaqinda Hindiston bilan erishilgan kelishuv kotibiyatga taqdim etilganini tasdiqlab, muzokaralarning ushbu yo‘nalishi yakunlanishiga juda yaqin qolganini e’tirof etdi.

Ishchi guruh vakillari va a’zolari O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan tizimli islohotlarni, xususan, davlat korxonalarini xususiylashtirish jarayonlarini hamda mamlakatda yanada shaffof va prognoz qilsa bo‘ladigan ishbilarmonlik muhitini yaratish bo‘yicha tashlab kelinayotgan qat’iy qadamlarni yuqori baholadi va olqishladi.

Biroq, yig‘ilishda ayrim muammoli jihatlar ham ko‘rsatib o‘tildi. Ishchi guruh a’zolari milliy qonun hujjatlarining bir qismini qabul qilish sur’ati kutilganidan ko‘ra sekinroq kechayotganini ta’kidlab o‘tdilar. Shuningdek, ular valyutani tartibga solish, import tartib-taomillari, investitsiya siyosati, raqobat muhitini ta’minlash hamda savdodagi texnik to‘siqlar kabi muhim yo‘nalishlar bo‘yicha qo‘shimcha savollar berib, aniqlik kiritishni so‘radilar.

Ishchi guruh raisi barcha zarur va talab etilgan hujjatlar tarqatilgandan so‘ng, guruhning navbatdagi rasmiy yig‘ilishini joriy yilning kech kuzida o‘tkazishga umid bildirib, majlisni yakunladi.