17 ming muxlis AQSh siyosatiga norozilik bildirib, 2026-yilgi Jahon chempionati chiptalarini bekor qildi

2026-yil futbol bo‘yicha Jahon chempionati arafasida (musobaqa 2026-yil 11-iyundan 19-iyulgacha AQSh, Meksika va Kanadada bo‘lib o‘tadi) minglab muxlislar avval sotib olingan chiptalaridan voz kecha boshladi — va buning sababi sportga oid emas. Bu holat allaqachon AQShning tashqi siyosati hamda ichki xavfsizlik choralariga bog‘liq keng ko‘lamli siyosiy norozilik sifatida talqin qilinmoqda.

Nima bo‘lyapti?

• So‘nggi kunlarda taxminan 16 800–17 000 nafar kishi Jahon chempionati o‘yinlariga olingan chiptalarini bekor qildi.
• Muxlislar bunday qarorlarini, jumladan, AQSh siyosatidan, ayniqsa Venesuela va migrantlarga nisbatan olib borilayotgan siyosatdan norozilik bilan izohlashmoqda.
• Global platformalardagi ko‘plab sharhlovchilar buni turnirga bormaslikdan ko‘ra, ramziy boykot sifatida baholamoqda.

Norozilik sabablari

Fan-harakatlar vakillari va kuzatuvchilar tilga olayotgan asosiy omillar quyidagilar:

1. AQShning siyosiy qarorlari

Ko‘plab muxlislar Vashingtonning, xususan Venesuela kabi mamlakatlarga nisbatan siyosati global sport bayramini o‘tkazish bilan uyg‘un kelmasligini ta’kidlamoqda.

2. Xavfsizlik va immigratsiya siyosati

Kuch ishlatishning keskin holatlari, jumladan AQSh Migratsiya va bojxona nazorati xizmati — ICE faoliyati va unga bog‘liq insonlar halok bo‘lgan voqealar muxlislarning AQShdagi shaxsiy xavfsizligiga doir xavotirlarini kuchaytirdi.

3. Boykot chaqiriqlari

Faollar xeshteglar va global kampaniyalar orqali boykotga chaqirmoqda, siyosiy pozitsiyani ifodalash uchun safardan voz kechishni taklif etmoqda.

Hokimiyat va FIFA nima deydi?

FIFA tashkiliy choralar ko‘rib, rahbariyat ishtirokida favqulodda yig‘ilish belgiladi. Unda quyidagilar muhokama qilinishi rejalashtirilgan:

• chiptalardan ommaviy voz kechishning oqibatlari;
• turnir uchun yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan reputatsion xatarlar;
• muxlislar xavfsizligi hamda tashkiliy muammolar.

Shu bilan birga, FIFA chiptalarning bekor qilinishi sabablari yuzasidan hozircha ommaviy izoh bermadi. Tashkilot faqat vaziyatni barqarorlashtirish uchun choralar majmuasini ko‘rib chiqish niyatini tasdiqladi.

Ikkilamchi bozordagi vaziyat

Turnirga borishdan ommaviy voz kechish fonida ikkilamchi bozorda sezilarli o‘zgarishlar qayd etilmoqda:

• bekor qilishlar va qayta sotuvlar ortidan taklif ko‘paygani sabab chipta narxlari pasaya boshladi;
• FIFAning amaldagi qoidalari xariddan keyin chiptani oson qaytarish tartibini nazarda tutmagani bois, ayrim muxlislar chiptalarni qayta sotuvga qo‘ymoqda.