Qishloqlarda odamlar hali ham pullarini ko‘rpachalarning orasida to‘playapti

Markaziy bank tomonidan e’lon qilingan Moliyaviy ommaboplik milliy indeksi hisoboti mamlakatda bank xizmatlaridan foydalanish ko‘rsatkichlari, gender tengligi va shahar hamda qishloq hududlari o‘rtasidagi tafovutlarni ochib berdi. Tahlillar moliya tizimiga kirish va undan foydalanishda o‘ziga xos xususiyatlar mavjudligini ko‘rsatmoqda.

Ayollarning bank xizmatlaridagi ishtiroki

Hisobot ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatdagi ayollarning 86 foizi bank hisobvarag‘iga ega. Biroq, jamg‘arma va muddatli depozitlardan foydalanuvchi xotin-qizlar ulushi bor-yo‘g‘i 6 foizni tashkil etmoqda. Kreditlash sohasida esa ayollarning ulushi sezilarli: ajratilgan yangi chakana kreditlarning 35 foizi hamda umumiy kredit portfelining 38 foizi precisely ayollar hissasiga to‘g‘ri kelgan.

Qishloq hududlarida moliyaviy ommaboplik

Qishloq joylarda moliyaviy ommaboplik darajasi 49 ball ko‘rsatkichida qayd etildi. Eng katta hududiy tafovut bazaviy bank hisobvaraqlari bilan qamrab olish darajasida kuzatilmoqda. Qishloq hududlaridagi katta yoshli aholining atigi 21 foizi bank hisobvarag‘iga ega bo‘lib, bu mamlakat bo‘yicha umumiy ko‘rsatkichdan (86 foiz) 65 foiz bandga pastdir.

Jamg‘arma imkoniyatlari

Qishloq aholisining jamg‘arish imkoniyatlari ham cheklangan. Qishloqda yashovchilarning atigi 1 foizi jamg‘arma yoki muddatli hisobvarag‘iga ega. Bu mamlakat bo‘yicha katta yoshli aholi uchun qayd etilgan 4 foizlik ko‘rsatkichning qariyb to‘rtdan biriga teng. Uchi ochiq ushbu tafovut qishloqda moliyaviy tizimga dastlabki kirish bilan birga, jamg‘arishga yo‘naltirilgan xizmatlardan foydalanish imkoniyati ham cheklanganidan dalolat beradi.

Hisobvaraqlardan foydalanish faolligi

Cheklovlarga qaramay, qishloq aholisining mavjud bank hisobvaraqlaridan foydalanish darajasi respublika umumiy ko‘rsatkichiga juda yaqin. Qishloq joylardagi bank hisobvaraqlarining 32 foizi nofaol holatda bo‘lsa, mamlakat bo‘yicha katta yoshli aholida bu ko‘rsatkich 34 foizni tashkil qiladi.

Bu shuni ko‘rsatadiki, asosiy muammo hisob ochilgandan keyingi foydalanishda emas, balki moliyaviy tizimga dastlabki kirish bosqichida vujudga keladi. Hisobvaraqqa ega bo‘lgan qishloq mijozlarining undan foydalanish faolligi umumiy aholi darajasiga teng, ba’zi hollarda esa undan biroz yuqori.

Masala faqat yangi karta ochirishda emas

Markaziy bank hisobotida ta’kidlanishicha, sohadagi kelgusi harakatlar shunchaki yangi plastik kartalar tarqatish yoki hisob ochish bilan cheklanib qolmasligi kerak. Asosiy e’tibor mavjud kartalardan naqdsiz to‘lovlar uchun faol foydalanishni rag‘batlantirish, aholida muntazam omonat jadvalini shakllantirish, biznes uchun kredit olish jarayonlarini to‘liq raqamlashtirish hamda qishloq hududlarida moliyaviy xizmatlar ommabopligini oshirishga qaratiladi.