Busiz bo‘lmasdi: Ipoteka kreditlari limiti 380 mln so‘mdan 480 mlngacha oshirilishi mumkin

Bozor iqtisodiyotining beshafqat qonuni bor: talab bor joyda narx to‘xtab turmaydi. 2025-yil yakunlari shuni ko‘rsatdiki, ko‘chmas mulk bozorida “narxlar poygasi” yangi bosqichga chiqdi — ayrim hududlarda o‘sish sur’ati hatto 17 foizdan oshib ketdi. Bunday sharoitda oddiy xalq uchun xonadon sotib olish uzoq yillik orzuga aylanib qolmasligi uchun ipoteka shartlarini tubdan qayta ko‘rib chiqish va ajratiladigan mablag‘lar hajmini keskin oshirish kun mavzusida turadi.

Shunga muvofiq Adliya vazirligi tomonidan 2026-yilda ustuvor yo‘nalishlar bo‘yicha islohotlar dasturlari va “O‘zbekiston — 2030” strategiyasini amalga oshirish bo‘yicha davlat dasturi to‘g‘risidagi prezident farmoni loyihasi jamoatchilik muhokamasiga qo‘yildi.

Mazkur dasturda ipoteka kreditlari masalasi qayta ko‘rib chiqilgan.

Uy-joy ipotekasi va subsidiya mablag‘lari: Aholi ehtiyojlariga javob

Prezident Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga va O‘zbekiston xalqiga Murojaatnomasida 2026-yil davomida uy-joy ipotekasiga ajratiladigan resurslar hajmi 23 trln so‘mni tashkil etishi ta’kidlangandi. Bu mablag‘larning katta qismi uy-joy sotib olishdagi boshlang‘ich to‘lov va foiz xarajatlarini qoplashga yo‘naltirilib, xususan, 2,7 trln so‘m subsidiya ajratilishi rejalashtirilgan. Shuningdek, Murojaatnomada bitta kvartira uchun ajratiladigan imtiyozli ipoteka kreditining miqdori 15% ga oshirilishi ta’kidlangan.

Jamoatchilik muhokamasidagi loyiha

Shunga muvofiq Adliya vazirligi tomonidan jamoatchilik muhokamasiga qo‘yilgan 2026-yilda ustuvor yo‘nalishlar bo‘yicha islohotlar dasturlari va “O‘zbekiston — 2030” strategiyasini amalga oshirish bo‘yicha davlat dasturi to‘g‘risidagi prezident farmoni loyihasida joriy yil uchun bozor tamoyillariga asoslangan ipoteka kreditlari orqali aholini uy-joy bilan taʼminlash dasturini qabul qilish rejalashtirilmoqda.

Ipoteka kreditlari – 23 trln so‘m

Ushbu dastur doirasida jami 23 trln so‘m ipoteka kreditlari ajratiladi. Shundan davlat budjetidan 12,2 trln so‘m, banklarning o‘z mablag‘lari hisobidan 7,8 trln so‘m va O‘zbekiston ipotekani qayta moliyalashtirish kompaniyasi hisobidan 3 trln so‘m yo‘naltiriladi.

Shuningdek, Toshkent shahrida bitta kvartira uchun ajratiladigan kredit miqdori 480 mln so‘mga, hududlarda esa 380 mln so‘mga yetkaziladi. Bu yangiliklar, o‘z navbatida, ko‘p qavatli uy-joylarning kengayishiga va aholining yashash sharoitlarining yaxshilanishiga olib keladi. Aholining o‘sib borayotgan talabiga javob sifatida 2026-yilda 140 mingta kvartirali yangi uylar qurilishi rejalashtirilgan.

Ipoteka kreditlari bo‘yicha subsidiyalarni olish imkoniyati esa 30 mingdan ortiq fuqaro uchun taqdim etiladi.

Moliyaviy manbalar va kreditlar: Iste’mol va qurilish sohasida rivojlanish

Shu bilan birga, iste’mol sohasini rivojlantirish uchun 2026-yilda 125 trln so‘mlik iste’mol krediti ajratilishi kutilmoqda. Bu mablag‘lar, ayniqsa, uy-joylar qurilishi va aholi ehtiyojlarini moliyalashtirishga yo‘naltiriladi. Qurilish sohasida o‘sish sur’atlari keskin oshadi, 2026-yilda umumiy qurilish hajmi 11%ga oshirilishi va 30 milliard dollarni tashkil etishi rejalashtirilgan.

Uy-joy narxi ham o‘sgan

2025-yil yakunlariga ko‘ra, O‘zbekistonning ikkilamchi uy-joy bozorida narxlarning o‘sishi kuzatildi. Umumiy o‘sish 8%ni tashkil etgan bo‘lsa, ayrim hududlarda bu ko‘rsatkich yanada yuqori bo‘lgan. Misol uchun, Surxondaryo va Farg‘ona viloyatlarida uy-joy narxlari o‘rtacha 17% ga oshgan, poytaxt Toshkentda esa eng yuqori narxlar saqlanib qolgan. Toshkent viloyatida uy-joy narxi bir kvadrat metr uchun 682 dollarni tashkil etgan bo‘lsa, Samarqand viloyatida bu ko‘rsatkich 834 dollarni tashkil etdi.

Bu o‘z navbatida ipoteka kreditlarini o‘sishiga ham turtki bo‘lishi kerak edi.

Natijalar va kelajak rejalari

2026-yilgi islohotlar va iqtisodiy o‘zgarishlar natijasida, uy-joylar bilan ta’minlanish darajasi sezilarli darajada oshadi. Yangi ipoteka kreditlari va subsidiya dasturlari yordamida 73 mingdan ortiq oila uy-joy bilan ta’minlanishi kutilmoqda. Ushbu islohotlar, shuningdek, uy-joy bozorining barqaror rivojlanishiga va aholining moliyaviy imkoniyatlarini kengaytirishga katta turtki bo‘ladi.