Mart oyi hamyonimizga qanchaga tushdi: Go‘sht va pomidor qimmatlashgan bir paytda nimalar arzonlashdi?

Milliy statistika qo‘mitasi mart oyi yakunlari bo‘yicha mamlakatdagi narx-navo va tariflar o‘zgarishi borasidagi so‘nggi ma’lumotlarni e’lon qildi. Raqamlar shuni ko‘rsatmoqdaki, O‘zbekiston iqtisodiyoti narxlar bosimini jilovlashda sezilarli natijalarga erishmoqda.

Inflyatsiyaning umumiy manzarasi

Joriy yilning mart oyida mamlakatimizda iste’mol narxlari o‘rtacha 0,6 foizga ko‘tarildi. Garchi oylik dinamika fevral oyidagi darajada saqlanib qolgan bo‘lsa-da, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan sezilarli sekinlashish kuzatildi. Yilning birinchi choragi yakunlariga ko‘ra, umumiy narxlar o‘sishi 1,9 foizni tashkil etmoqda.

Eng quvonarli ko‘rsatkich yillik hisobda qayd etildi. So‘nggi 12 oy ichida inflyatsiya darajasi 7,1 foizgacha pasaydi. Bu nafaqat o‘tgan yilgi ko‘rsatkichdan 3,2 foizga kam, balki 2017-yildan buyon qayd etilgan eng past yillik ko‘rsatkichdir. Meva-sabzavot mahsulotlari kabi tebranishga moyil omillarni hisobga olmaganda, bazaviy yillik inflyatsiya 7,8 foizni tashkil etdi, bu esa o‘tgan yilgi darajadan 1,5 baravar pastdir.

Oziq-ovqat bozori

Mart oyida iste’mol savatidagi oziq-ovqat mahsulotlari narxi oylik 1,2 foizga oshdi. Yillik o‘sish esa 5,6 foizni tashkil etmoqda.

Xususan, chorvachilik mahsulotlari bozorida narxlarning biroz ko‘tarilishi kuzatildi. Suyakli mol go‘shti 1,8 foiz, qo‘y go‘shti esa 1,2 foizga qimmatlashdi. Statistika bo‘yicha, eng arzon mol go‘shtining bir kilogrammi mamlakat miqyosida o‘rtacha 5000 so‘mga oshgan. Shuningdek, tuxum (2,1 foiz), baliq va shakar (1,7 foiz) hamda o‘simlik yog‘i (0,9 foiz) narxlarida o‘sish qayd etildi.

Meva-sabzavot segmentida bahorgi mavsumiy tebranishlar yaqqol ko‘zga tashlanadi. Pomidor (11,5 foiz), bulg‘or qalampiri (10 foiz) va kartoshka (9,8 foiz) narxi ko‘tarilgan bo‘lsa, aksincha, bodring narxi 20 foizdan ko‘proqqa arzonlashdi. Shuningdek, piyoz va sabzi narxlarida ham pasayish davom etmoqda.

Nooziq-ovqat mahsulotlari va xizmatlar

Nooziq-ovqat tovarlari sektorida oylik o‘sish atigi 0,3 foizni tashkil etdi. Yoqilg‘i bozorida iste’molchilar uchun ijobiy yangiliklar bor: benzin narxi mart oyida o‘rtacha 0,9 foizga arzonlashdi. Bunda yuqori oktanli AI-95 yoqilg‘isi 1,3 foizga arzonlashgani e’tiborga molik. Propan narxi ham ma’lum cheklovlar fonida 3,2 foizga pasaydi, biroq metan narxi barqaror va o‘tgan yilga nisbatan 30 foiz balandligicha qolmoqda.

Xizmatlar sohasida oylik o‘sish sur’ati past bo‘lib, bor-yo‘g‘i 0,2 foizni tashkil qildi. Qizig‘i shundaki, milliy valyutaning ayrim xorijiy valyutalarga nisbatan mustahkamlanishi aviachiptalar narxining 4,1 foizga arzonlashishiga xizmat qildi. Biroq, chiqindilarni olib chiqish xizmati va jamoat transporti (avtobus, taksi) xarajatlarida biroz qimmatlashish kuzatilgan.

Qaysi hududda yashash qimmatroq?

Narxlarning hududlar bo‘yicha o‘zgarishi turlicha ko‘rinish oldi. Mart oyida eng yuqori oylik inflyatsiya poytaxt Toshkent shahri va Surxondaryo viloyatida (0,7 foiz) qayd etildi. Yillik hisobda esa inflyatsiya yuklamasi eng yuqori hudud Farg‘ona viloyati (7,5 foiz), eng past ko‘rsatkich esa Jizzax viloyatida (6,4 foiz) bo‘lib turibdi.

Ijtimoiy sohada ham o‘zgarishlar bor: xususiy bog‘chalar to‘lovi mart oyida 0,8 foizga, tibbiy laboratoriya xizmatlari esa xuddi shunday ko‘rsatkichda oshgan. Uy-joy ijarasi bozorida esa sezilarli o‘zgarishlar kuzatilmadi — oylik o‘sish atigi 0,2 foizni tashkil etdi.