Toshkent osmonini tuman va ifloslanish egalladi: Poytaxt havosi nega “og‘irlashib” qoldi?

Bugun, 1-mart kuni O‘zbekiston poytaxti aholisi tongni noxush xabar bilan qarshi oldi: shahar havosi ifloslanish darajasi bo‘yicha dunyoning eng yomon ko‘rsatkichga ega shaharlari qatoridan joy oldi. Mutaxassislar vaziyatni “juda zararli” deb baholamoqda. Xo‘sh, poytaxt osmonini kulrang g‘ubor qoplashiga aynan nima sabab bo‘ldi?

Meteorologik turg‘unlik va “Inversiya” qopqoni

O‘zgidromet sinoptiklarining tahlillariga ko‘ra, mazkur holat bir vaqtning o‘zida bir nechta tabiiy va iqlimiy omillarning to‘qnashishi natijasidir. Birinchidan, kechadan boshlab mintaqaga kirib kelgan nisbatan salqin havo massasi poytaxt ustida deyarli harakatsiz bo‘lib qolgan. Shamolning yo‘qligi sababli atmosferadagi zaharli moddalar tarqalib ketmasdan, shahar uzra muallaq turib qolgan.

Vaziyatni murakkablashtirgan asosiy omil esa harorat inversiyasi hodisasidir. Tunda termometr ko‘rsatkichi +3 dan +5 darajagacha iliq bo‘lgan bo‘lsa, kunduzga kelib havo harorati keskin isib, +11, +15 darajaga yetdi. Bunday katta farq yerga yaqin qatlamlarda havo almashinuvini to‘xtatib qo‘ydi. Natijada, ertalabki quyuq tuman bilan birga, zararli chiqindilar yer yuzasiga yaqin joyda “qamalib” qoldi.

PM2.5 zarrachalari miqdori keskin ortdi

Atmosferaning pastki qatlamlarida havo aylanishi sekinlashishi oqibatida poytaxt va unga tutash Toshkent viloyati tumanlarida mayda dispers zarrachalari — PM2.5 va PM10 konsentratsiyasi ruxsat etilgan me’yorlardan bir necha barobar oshib ketdi. Bu zarrachalar inson salomatligi uchun o‘ta xavfli bo‘lib, nafas yo‘llari va qon aylanish tizimiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi bilan ajralib turadi.

Ayni damda shahar ustida turg‘un salqin havo hukmron bo‘lib, yaqin soatlar ichida tabiiy shamollash yoki havoning o‘z-o‘zidan tozalanishi kuzatilmayapti.

Najot — ertangi yog‘ingarchilikda

Mutaxassislar poytaxtliklarga xushxabar ham berishdi. Hozircha yog‘ingarchilik kutilmayotgan bo‘lsa-da, ertaga, 2-mart kuni iqlimiy vaziyat o‘zgarishi prognoz qilinmoqda. Kutilayotgan yog‘ingarchiliklar havoni mayda chang va zaharli zarrachalardan “yuvib” tushishi, natijada Toshkentda havo sifati yana me’yoriy holatga qaytishi kutilmoqda.

Unga qadar mutaxassislar aholiga ko‘chada harakatlanishda ehtiyotkor bo‘lishni va imkon qadar himoya niqoblaridan foydalanishni tavsiya etadilar.