O‘zbekiston guruchi qirg‘izistonlik fermerlarni kasod qilyapti

Qirg‘izistonning yuqori parlamenti — Jogorku Keneshda mahalliy fermerlarning inqirozi muhokama qilindi. Deputatlar O‘zbekistondan noqonuniy yo‘l bilan olib kirilayotgan arzon guruch bozorga zarba berayotganini ta’kidlamoqda.

Parlamentning navbatdagi majlisi mamlakat qishloq xo‘jaligi sohasidagi jiddiy muammoni yuzaga chiqardi. Deputat Burun Amanova Oq-Turpak tumani fermerlariga tayanib, qo‘shni O‘zbekistondan kontrabanda yo‘li bilan kirib kelayotgan guruch mahalliy ishlab chiqaruvchilarni kasodga uchratayotgani haqida bayonot berdi.

“Raqobatga dosh berib bo‘lmayapti”

Deputatning so‘zlariga ko‘ra, bozordagi narxlarning keskin tushishi ortida noqonuniy import turibdi. Fermerlar hatto bu guruchlarning kelib chiqishi Xitoyga borib taqalishi mumkinligidan shubhalanmoqda.

“Fermerlar import mahsulotlari bilan raqobatlasha olmay, katta zarar ko‘rmoqda. Vazirlar Mahkamasi bu vaziyatni nazoratga olish uchun qanday choralar ko‘rmoqda?” — deya hukumatga yuzlandi Amanova.

Hukumatning munosabati: “Bizdan guruch so‘rashgan edi”

Bosh vazir o‘rinbosari va qishloq xo‘jaligi vaziri Baqit Torobayev ushbu ayblovlarga javob berar ekan, kontrabanda haqidagi ma’lumotlardan birinchi bor xabar topayotganini bildirdi. Vazirlik darhol chegara xizmati va fitosanitariya monitoringi bilan hamkorlikda nazoratni kuchaytirishga va’da berdi.

Shu bilan birga, Torobayev kutilmagan ma'lumotni ochiqladi: uning aytishicha, yaqinda O‘zbekiston tomoni Qirg‘izistondan 32 ming tonna guruch sotib olish bo‘yicha murojaat qilgan.

“O‘zbekistonlik hamkasbim tanqislik sababli bizdan mahsulot so‘radi. Biroq biz bunday hajmdagi ehtiyojni ta’minlay olmasligimizni ma’lum qildik”, — dedi vazir.

Raqamlar so‘zlaganda: Import va eksport balansi

Qirg‘iziston o‘zining sifatli guruchi bilan tanilgan bo‘lsa-da, ichki ehtiyojni qoplash uchun hamon tashqi bozorga bog‘lanib qolmoqda.

Statistik tahlil:

• Import o‘sishi: 2025-yilning birinchi yarmida mamlakatga guruch olib kirish hajmi 48 foizga oshgan.
• Asosiy yetkazib beruvchilar: Qozog‘iston, Rossiya, Pokiston va Hindiston (yiliga 12–15 ming tonna).
• O‘zbekiston eksporti: 2025-yil davomida O‘zbekiston jami 14,8 ming tonna guruch eksport qilgan.

Shundan:

• Qozog‘istonga: 8 000 tonna;
• Tojikistonga: 3 400 tonna;
• Qirg‘izistonga: 2 400 tonna.

Qonuniy eksport uncha katta emas

Bir tomondan deputatlar kontrabanda tufayli mahalliy fermerlar zarar ko‘rayotganini aytsa, ikkinchi tomondan rasmiy statistika O‘zbekistonning Qirg‘izistonga qonuniy eksporti uncha katta emasligini (2,4 ming tonna) ko‘rsatmoqda. Hukumatning navbatdagi qadamlari chegara nazoratini qat’iylashtirish va ichki bozordagi narx-navo barqarorligini ta’minlashga qaratilishi kutilmoqda.