Sun’iy intellekt olamida intellektual o‘g‘rilik: “Gemini”ni klonlashtirishga urinishlar fosh etildi

So‘nggi yillarda texnologik poyga nafaqat yangi kashfiyotlar, balki tayyor bilimlarni o‘zlashtirishga bo‘lgan yashirin kurash maydoniga ham aylanib ulgurdi. “Google Threat Intelligence Group” o‘zining so‘nggi choraklik hisobotida sun’iy intellekt xavfsizligi bilan bog‘liq jiddiy xavotirlarni ochiqladi. Hisobotga ko‘ra, noma’lum guruhlar kompaniyaning eng ilg‘or modeli — “Gemini”ni noqonuniy ravishda klonlashtirishga harakat qilgan. Google ushbu harakatlarni oddiy texnik xatolik emas, balki to‘g‘ridan-to‘g‘ri intellektual mulk o‘g‘riligi deb baholamoqda.

Bilimlarni “sog‘ib olish” texnologiyasi

Xavfsizlik mutaxassislarining tahlillariga ko‘ra, tajovuzkorlar “model extraction” (modelni chiqarib olish) deb nomlanuvchi usuldan foydalanishgan. Bunda tizimni maxsus so‘rovlar orqali shunday holatga keltirishadiki, natijada sun’iy intellekt berilgan ma’lumotlarning lisoniy va mantiqiy xususiyatlarini asl holicha saqlab qolishga majbur bo‘ladi. Bu jarayon modelning turli tillarda ishlash algoritmlarini nusxalash va uni deyarli xuddi shunday ko‘rinishda qayta yaratish imkonini beradi. Google bunday urinishlar nafaqat xususiy tuzilmalar, balki ayrim ilmiy tadqiqotchilar tomonidan ham amalga oshirilayotganini, bu esa xizmatdan foydalanish shartlarini qo‘pol ravishda buzish hisoblanishini ta’kidladi.

Global muammo: OpenAI va DeepSeek mojarosi

Sun’iy intellektni o‘g‘irlash faqatgina Googlening muammosi emas. Ushbu sohadagi boshqa bir gigant — OpenAI ham shunga o‘xshash vaziyatga duch kelganini ma’lum qildi. Kompaniya AQSh qonun chiqaruvchilariga taqdim etgan ma’lumotida “DeepSeek” loyihasini yetakchi amerika modellarining natijalarini yashirincha qo‘lga kiritishda va o‘z tizimlarini o‘qitish uchun foydalanishda ayblagan. Soha vakillarining fikricha, endilikda kiberhujumchilar infratuzilmani buzishdan ko‘ra, yuzlab million dollarlik ilmiy izlanishlar mahsuli bo‘lgan tayyor intellektual boylikni o‘g‘irlashni afzal ko‘rishmoqda.

Davlatlar darajasidagi kibertahdidlar

Xavfsizlik hisobotida yana bir muhim jihat tilga olingan: 2025-yil yakunlariga ko‘ra, “Gemini” modelidan Xitoy, Eron, Shimoliy Koreya va Rossiya kabi davlatlarga aloqador guruhlar tomonidan foydalanilgan holatlar qayd etilgan. Bu esa sun’iy intellekt imkoniyatlaridan geosiyosiy maqsadlarda va kiberhujumlarni kuchaytirishda foydalanish xavfini yanada oshirmoqda.

Xavfsizlik choralari: Nazoratni kuchaytirish vaqti keldi

Google ekspertlari sun’iy intellekt servislarini taqdim etayotgan barcha tashkilotlarni ogohlikka chaqirmoqda. Endilikda faqatgina tizim barqarorligini ta’minlash yetarli emas. Kompaniya API so‘rovlari namunalarini sinchkovlik bilan monitoring qilish va model berayotgan javoblar ustidan qat’iy nazorat o‘rnatish zarurligini uqtirmoqda. Zero, texnologiyalar rivojlangani sayin, ularni o‘zlashtirishga bo‘lgan noqonuniy usullar ham shunchalik tez sur’atlarda takomillashib bormoqda.