Ikki yillik G‘azo genotsidi: Isroil hujumlarida 38 mingdan ziyod xotin-qizlarni halok bo‘ldi

G‘azo sektoridagi qonli to‘qnashuvlar ortidan BMTning ayollar masalalari bo‘yicha bo‘limi mintaqadagi ayanchli vaziyatga oid navbatdagi hisobotini e’lon qildi. Ushbu hujjat shunchaki statistika emas, balki insoniyat tarixidagi eng og‘ir gumanitar inqirozlardan birining faryodidir.

Har kuni 47 nafar ayol halok bo‘lmoqda

2023-yilning oktyabridan 2025-yilning dekabriga qadar davom etgan Isroil harbiy amaliyotlari G‘azo ayollari uchun haqiqiy do‘zaxga aylandi. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, ushbu davr mobaynida 38 mingdan ziyod xotin-qiz hayotdan ko‘z yumgan. BMT vakili Sofiya Kalltorpning ta’kidlashicha, bu dahshatli raqam ikki yil davomida har kuni o‘rtacha 47 nafar ayol bevaqt vafot etganini anglatadi.

Vaziyatning fojiali jihati shundaki, qurbonlar soni e’lon qilinganidan ancha ko‘p bo‘lishi mumkin. Minglab jasadlar hamon vayronalar ostida qolmoqda, hududdagi tibbiyot va ma’muriy tizimning to‘liq falajlangani esa bedarak yo‘qolganlarni hisobga olish imkonini bermayapti. O‘limdan omon qolgan 11 mingdan ortiq ayol esa og‘ir jarohatlar olib, bir umrlik majruhlikka mahkum bo‘ldi.

Yashash uchun kurash

G‘azodagi gumanitar inqiroz homilador ayollar uchun tasavvur qilib bo‘lmas sinovlarni keltirib chiqardi. Sofiya Kalltorpning so‘zlariga ko‘ra, ayollar chang-to‘zonli ko‘chalarda, hech qanday tibbiy yordamsiz farzand dunyoga keltirishga majbur bo‘lmoqda.

Ushbu urush nafaqat hayotlarni olib ketdi, balki jamiyatning ijtimoiy ustunlarini ham qulatdi. Erlaridan ayrilgan minglab bevalar hech qanday daromad manbai va ijtimoiy himoyasiz, vayronalar ichida oilasini boqishdek og‘ir mas’uliyat bilan yolg‘iz qolgan. Har bir raqam ortida bir onaning, qizning yoki singilning barbod bo‘lgan taqdiri yashiringan.

“Qog‘ozdagi sulh” va davom etayotgan o‘limlar

Garchi 2025-yilning oktyabr oyida rasmiy ravishda o‘t ochishni to‘xtatish bo‘yicha bitim imzolangan bo‘lsa-da, G‘azo tuprog‘ida qon to‘kilishi to‘xtagani yo‘q. Kelishuvdan keyingi qisqa vaqt ichida ham 777 nafar falastinlik halok bo‘ldi.

BMTning maxsus ma’ruzachisi Francheska Albaneze mintaqadagi inson huquqlari buzilishini keskin qoralab, Isroil armiyasining harakatlarini qat’iy tanqid ostiga oldi. Xalqaro ekspertlar va komissiyalar 2025-yil sentyabridayoq Isroilning G‘azodagi harakatlarini “genotsid” deb e’tirof etishgan edi.

Umumiy manzara

2023-yil 7-oktyabrdan buyon davom etayotgan nizolarning umumiy bilansi dahshatli:

• 72 553 nafar halok bo‘lganlar;
• 172 296 nafar jarohatlanganlar;
• Mintaqadagi binolarning, jumladan shifoxona, maktab va turarjoylarning 90 foizi butunlay yo‘q qilingan.

Bugungi kunda G‘azoning 2,3 million aholisi nafaqat harbiy hujumlar, balki o‘ta og‘ir qamal sharoitida ochlik, chanqoqlik va epidemik kasalliklar bilan yuzma-yuz qolgan. Ekspertlar bir ovozdan XXI asrda bunday ko‘lamdagi insoniy fojianing ro‘y berishi aql bovar qilmas holat ekanligini ta’kidlamoqda. G‘azo nafaqat vayronaga aylangan shahar, balki zamonaviy dunyo vijdonidagi bitmas yaradir.