Катанец манзилига йўлланган хатлар

Ўзбекистон миллий терма жамоаси Осиё Кубогидаги ўз юришини тўхтатгач, кўплаб футбол ичи ва атрофидаги эксперт ҳамда “эксперт”лар жамоа ва бош мураббий Сречко Катанец ҳақида ўз фикрларин билдириб ўтди. Кимдир натижадан қониққан, кимдир қониқмаган, яна кимдир қониқса-да, мураббий ва унинг ишларидан норози. мақола сарлавҳаси бежизга ”Катанец манзилига йўлланган хатлар” дея номлангани йўқ. Ушбу мақолада Ўзбекистон ва Қатар ўртасидаги ўйиндан сўнг жамоа ва мураббий ҳақида ёзилган Ўзбек футболи ичи ва атрофидаги эксперт ҳамда “эксперт”ларнинг фикри ҳикоя қилинади. 

Шарҳловчилар сукунати

Ўйин якунлангач ва ўйин давомида барчамиз шарҳларини мириқиб тинглайдиган Даврон Файзиев ва Хайрулла Ҳамидов терма жамоа ҳақида ўз саҳифаларида ортиқча фикр қолдириб ўтиришмади. Иккиси ҳам ўйин вақти бири шарҳда, бири эса Telegram саҳифасида видеохабар орқали ўйинга муносабат билдириб туришди. Ҳа айтганчва, Даврон Файзиев ўйин якунлангач ўз саҳифасига ”Энг оғир трансляциялардан бири…”, деб ёзиб қолдирди. Яна бир шарҳловчимиз Бобур Акмалов эса “Биз ҳам энди сизлардан бир дам олайлик. Катанецдан ҳам дам олайлик. Бу коуч бўмапти, рости. Ман бирор оригинал нарса кўрмадим.”, дея муносабат билдирган.

Футболчи муносабати

Бир вақтлар терма жамоамиз сафида ҳаракатланган Икром Алибоев футболчиларнинг пеналтилар сериясидаги ҳаракатларига қуйидагича изоҳ қолдирди.

“Катанец қолиши керак”

Ўзбек футболида ўз ўрнига эга бўлган журналистлардан бири Нарзулла Сайдуллаев ўйиндан сўнг саҳифасида қуйидагича изоҳ қолдирди. “Шахсий фикрим Катанец қолиши керак. Агар кеча пенальтини тўғри тепиб ютганимизда ярим финалга чиқардик. Катанец тарихий натижани такрорлаган бўларди. Эронга ютқазсак ҳам ярим финалга чиққан бўлардик. Кўплаб жароҳатларга қарамай деярли ярим финалга чиқдик. ЖЧ саралашида ишониш керак. Бу фикрим ўта шахсий. Сайтга умуман алоқаси йўқ. Лекин Катанецга Осиё кубоги дарс бўлиши шарт. Ўртоқлик ўйинларида янгидан янги футболчиларга имкон бериши керак. Токи бизда дарвозага 3-4 нафар посбон рақобат қилсин. Шомуродовга ўринбосар тайёрласин. Диёр Холматовнинг ўйини мен учун сюрприз бўлди демасдан ўша футболчига олдинроқ имкон берсин. Ҳозир яхши формадаги ёш футболчини асосий таркибга, формадан бироз чиққан "дед"ни захирага ўтказишдан қўрқмасин. Жароҳати бор футболчини ўзи сўради демай сунъий майдонда ўйнатмасин. Ва охирги илтимосим ўзбек ОАВни кузатиб турсин. ЖЧ-2026 га чиққанда мана шу постни қайта чоп этиш насиб қилсин.”

Катанецнинг фалсафаси ва услуби ҳақида

Унга жавобан бугунги кунда кўплаб Ўзбек футболчиларига агентлик қилаётган яна бир мутахассис Шағбоз Беғамов қуйидагича матн қолдирди. “Муаммо натижада ҳам эмас, агар ярим финалга чиққанимизда ҳам ўйин услубимиз ўзгариб қолмасди. Ҳа, Осиё кубогини яхши тугатардик. Айниқса жароҳатлар фонида жуда яхши баҳо оларди. Аммо муаммо ва факт шуки, бу билан Катанецнинг фалсафаси ва услуби ўзгариб қолмайди. Бу услуб орқали биз ўз имкониятларимиздан максимал фойдалана олишимизга ишонмайман. Катанецнинг услуби прагматик ва бу ўз-ўзидан фақат натижага қаратилган. Камида унга тайёрланиш учун ҳамма шароит қилиб берилди. Вақт ҳам идеал бўлди. Лекин на ўйин тузук, на натижа қониқарли бўлди. Жароҳатлар эса футболнинг ажралмас бир қисми. Терма жамоада исталган пайтда бир-бирини алмаштирадиган футболчи бўлиши керак. Бунга эса мураббий жавобгар. Кейинги саралаш босқичларида ҳам жароҳатлар бўлмайди деб ҳеч ким кафолат беролмайди. Шунга яраша жамоани бир футболчи атрофида қурмасдан, барча эҳтимолий ҳолатларга тайёрлаб бориш керак. Футбол жамоавий ўйин. Катанецнинг фалсафаси ва ҳимоявий ўйин услуби Ўзбекистон терма жамоаси потенциалини очиб беролмаяпти. Катанец бу қайсарлиги ва прагматик услуби билан Эрон, Япония, Корея ёки Австралияни мағлуб этишига ишонмайман. Футболчи майдонга ғалаба учун тушади. Катанец эса ютқазмаслик учун ўйнашни ёқтираркан. Ўзбекистон Осиёда ўз сўзига эга жамоа, биз ютқазмаслик учун эмас, ғалаба қозониш учун ўйнайдиган потенциалга ва кучга эгамиз.”

Шота Арвеладзе варианти  

Орадан бир кун ўтиб журанлист “Менга қолса Ўзбекистон миллий жамоасига Шота Арвеладзени олиб келган бўлардим. Шота Арвеладзе фалсафасида жамоамиз ўйин даражаси ўсади. Бунга шубҳа йўқ. Арвеладзе ўзбек футболини яхши билади ва бизнинг потенциални тўлиқ намоён қиладиган мутахассис.“, дея фикр қолдирди.

Асланов нима дейди? 

Яна бир футбол ўйинлари таҳлили билан танилган журналист Қахрамон Асланов ўйиндан аввал ўз саҳифасига мураббий ҳақида қуйидагича мазмунда пост жойлаган эди. “Жамоа қайси тактика танлаши мураббийнинг иши. Қайси таркибни танлаши ҳам. Жамоа қайси схемада ўйнайди, ҳужумчи бўладими, йўқми, Катанецга ҳавола. Жамоа бутунлай ҳимоявий ўйнаши, қарши ҳужумга таяниши, тўпни назорат қилиши ё рақибга топшириши, қанотларга урғу бериши ё марказдан ўйнаши мумкин. Мураббий вазиятдан келиб чиқиб, қарор қилади, тўғри. Аммо ҳар қандай ҳолатда жамоада рақиб дарвозаси олдида вазиятлар яратадиган бирор йўл, режа бўлиши керак. Автомат тарзда ўша режа ҳар беш, ўн минутда вазиятлар пайдо қилиб туриши лозим. Рақибнинг қаршилиги, таблодаги ҳисоб сабаб бу вазиятларнинг пайдо бўлиши оралиғи камайиб, кўпайиб туради. Аммо ўйин картинаси ўзгармайди. Терма жамоамизда шунақа режани кўрмаяпман. Вазиятлар шунчаки, рақиб хатолари, стандарт вазиятлардан бўляпти. Масалан, Машарипов ўз позициясида тўпни қабул қилганида, олдига ким бориши керак, ўша пайтда Ўрунов қаерга югуриб, Файзуллаев нима қилиши керак, билинмаяпти. Натижада, пала партиш ҳужумлар, бир-бирига ноқулай ва қийин паслар... Яхшиям Қатар кутганимиздан кучсиз экан.”

"Биз араблардан доим кучли бўлганмиз"

Яна бир Ўзбек футболи атрофидаги мавзуларга таҳлилий муносабат билдириб борувчи "Пахтакор" футбол клуби ходими Алишер Салимов ўйин ва мусобақадаги умумий иштирок ҳақида тўхталиб, "Биз араблардан доим кучли бўлганмиз, уларни бемалол ютишимиз керак" деган эртаклардан ҳам воз кечиш керак. Доим шунақа деб юрадиган мураббийимиз ЖЧ саралашида энг ёмон натижамизни қайт этиб берди охирги ЖЧ саралашида. Унинг устига биз амалдаги Осиё чемпионига қарши унинг майдонида ўйнадик."Катанец кетиши керак" деган гапларга ҳам қўшилмайман. Ундан олдинги мураббийларнинг жамоаларини эсланг. Биттаси араблардан учталаб еб юрди. Яна биттаси 11 киши бўлиб ҳимояланидиган футбол ўйнайдиган бўлди. Тўғри, Катанец жамоаси идеал эмас. Лекин¸ бу жамоада ғалаба руҳияти бор, ютқазишни хоҳламайдиган характер бор. Жанговарлик руҳи бор. Тактика бор. Фикрлаш бор. Шунча етакчиларнинг жароҳатига қарамасдан шундай ўйинлар кўрсатишганини ўзи таҳсинга лойиқ. Ўзимиздан эксперт ёқиб олиб "ундай қилишимиз керак эди, бундай қилишимиз керак эди" дейишимиз мумкин. Лекин¸ ўша қилишимиз мумкин бўлган ишлар ҳам ишлаши аниқ эмас эди. Оддий мисол кўп мураббийлар пенальтини машқ қилмайди. Сабаби жамоа руҳияти ўйинда шунга мослашади ва жамоа пенальтига обориш учун ўйнайди. Шунинг учун айрим мураббийлар машқ қилишмайди. Қолаверса, машқ бошқа, босим остида амалга ошириш бошқа. Мана, Машарипов доим машғулотлардан сўнг пенальти тепишни машқ қилганини айтган. Амалда эса ўхшамади. Нима бўлганда ҳам, футболчиларни камситадиган, устидан куладиган, ҳақорат қиладиган масхарабозликни йиғиштириш керак. Ҳеч қайси футболчи мағлуб бўламан деб ўйнамайди. Футболчилар сизларни хурсанд қилиш учун, ватан шаъни учун ҳаракат қилишди. Деярли 1 ойга яқин ажойиб ҳиссиётларни улашишди. Бу учун уларга раҳмат айтиш керак ва ҳар хил не адекват ҳақоратларга эътибор бермасдан ЖЧ йўлида ҳаракатни давом этиришларини тилаб қолиш керак.", дея муносабат билдирган.

Умуман олганда, турнир олди ва давомидаги йўқотишларни инобатга олган ҳолда, натижамизни яхши дея баҳолаш мумкин, аммо натижанни бир четга суриб қўйсак, мураббийга берилган бунча вақт давомида жамоа ўйинида етарлича ўзгаришлар кўринмагандек. Агарда биз, шунчаки, мундиалга чиқишни эмас росмана кучли жамоага эга бўлиш ҳамда ЖЧда ҳам узоқроққа боришни умид қилсак, мураббий масаласида жиддийроқ хулосаларга келиб, қарор чиқаришимиз лозим.